PDA

View Full Version : 22 mars 2013 – dita botėrore e ujit


J-W
19-03-2013, 15:45
18 – 24 mars 2013 JAVA E SIGURISĖ SĖ UJIT TĖ PIJSHĖM


Iniciativa pėr shpalljen e ditės botėrore tė ujit ėshtė mbėshtetur nga Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara, e cila me anė tė njė vendimi shpalli datėn 22 mars 2005 si dita qė deklaron dhe fillimin e Dekadės Ndėrkombėtare 2005 – 2015 pėr veprim, me temė “Uji pėr Jetėn”. Shqipėria e njeh deklaratėn e Kombeve tė Bashkuara, i mbėshtet qėllimet e Kombeve tė Bashkuara dhe objektivin e tyre tė pėrgjithshėm “Ujė pėr tė Gjithė”.

Qėllimi i javės sė sigurisė sė ujit tė pijshėm pėr strukturat e Shėndetit Publik ėshtė tė promovojė dhe tė ndėrgjegjėsoje ruajtjen e vlerave tė ujit tė pijshėm dhe konsumin e sigurt pėr ruajtjen e shėndetit human.

Si u vendos Dita Botėrore e Ujit?
Nė 22 dhjetor 1992, Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara vendosi qė 22
marsin e ēdo viti ta deklarojė si Ditėn Botėrore tė Ujit, konform Axhendės 21 tė konferėncės sė Kombeve tė Bashkuara pėr Mjedisin dhe Zhvillimin. Nė kėtė ditė ftohen shtete tė ndryshme pėr tė kontribuar nė nivel lokal (kombėtar) me qėllim konkretizimin e aktiviteteve nė lidhje me informimin publik, inicimin e tryezave tė rrumbullakėta, organizimin e seminareve dhe ekspozimeve nė lidhje me ruajtjen dhe zhvillimin e burimeve ujore si edhe diskutimin e fazave tė rekomandimeve qė shtrohen nė Axhendėn 21 nė nivel lokal. Nė mbėshtetje tė kėsaj iniciative u hartua rezoluta e adoptuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara, e cila me anė tė njė vendimi shpalli datėn 22 mars 2005 si dita qė deklaron dhe fillimin e Dekadės Ndėrkombėtare 2005 – 2015 pėr veprim, me temė “Uji pėr Jetėn”. Shqipėria e njeh deklaratėn e Kombeve tė Bashkuara, i mbėshtet qėllimet e Kombeve tė Bashkuara dhe objektivin e tyre tė pėrgjithshėm “Ujė pėr tė Gjithė”.

Cilat janė vlerat e ujit nė shėndetin tonė?
Sasia e ujit nė trupin e njeriut varion nga 55 pėr qind deri nė 78 pėr qind ujė nė varėsi tė madhėsisė sė trupit. Si rregull pranohet se 2/3 e trupit pėrbėhet nga uji, i cili komponenti kryesor i trupit tė njeriut. A e dini se indet dhe organet e tuaja janė bėrė kryesisht nga uji? Le tė shikojmė mė tej:

o Muskuli pėrbėhet nga 75% ujė;
o Truri pėrbėhet nga 90 % ujė; 2
o Kocka pėrbėhet nga 22 % ujė;
o Gjaku pėrbėhet nga 83% ujė.
Funksionet e ujit nė trupin e njeriut janė me rėndėsi jetike. Sepse uji:

o Transporton lėndėt ushqyese dhe oksigjenin nė qeliza;
o Ndihmon nė proēesin e metabolizmit;
o Mbron organizimin tonė jetėsor;
o Ndihmon organet tona pėr tė absorbuar ushqyes tė mire;
o Rregullon temperaturėn e trupit;
o Heq helmet;
o Mbron dhe lagėshton artikulacionet tona.
Cilat janė efektet e dėmshme dhe simptomat e dehidrimit?

Nė rast se trupi ynė dehidratohet, atėherė do tė kemi:

o Lodhje;
o Migrenė;
o Kapsllėk;
o Dhimbje tė muskujve;
o Tension jo tė rregullt tė gjakut;
o Probleme nė veshka;
o Tharje tė lėkurės;
o Nė rast se trupi arrin tė dehidratohet nė masėn 20%, atėherė mund tė ndodhė risku i vdekjes.
Sa ujė duhet tė pijmė nė ditė pėr tė shmangur dehidratimin?

Njė qasje e pėrbashkėt ėshtė qė duhet tė konsumohen 8 gota ujė nė ditė, por a ėshtė kjo kjo e mjaftueshme?

o Rekomandohet qė gratė mesatarisht duhet tė konsumojnė 2.2 litra ujė nė ditė,
ndėrsa meshkujt 3 litra ujė nė ditė.
o Gratė shtatzėna duhet tė konsumojnė 2.5 litra ujė nė ditė dhe ato qė kanė fėmijė
nė gji: 2.5 – 3 litra ujė.
Gjithsesi sasia ditore e konsumit tė ujit ndryshon nė varėsi tė disa faktorėvė qė janė: aktiviteti fizik, kushtet shėndetėsore, temperature e mjedisit, mosha, etj.

o Nė rast se kryejmė aktivitet fizik, atėherė trupi ynė ka nevojė pėr mė shumė ujė.
Mirė ėshtė qė pėr cdo njė orė aktivitet fizik tė konsumohet 0.5 – 1 litėr ujė. 3
Gjithashtu, para se tė kryejmė aktivitet fizik, duhet qė 30 minuta pėrpara tė
konsumojmė 1-2 gota ujė.
o Nė rast se qėndrojmė nė mjedise me temperature tė larta, atėhere sasia qė humbet
me djersėn duhet tė zevėndėsohet me ujė, dhe pėr kėtė ėshtė mirė tė konsumojmė
0.5 litra ujė.
o Personat qė janė mbipeshė duhet tė konsumojnė pėr cdo 10 kg tė mbipeshės 1
gotė ujė mė shumė se personat normalė.
o Tė moshuarit duhen tė konsumojnė rregullisht ujė.
Cilat janė sėmundjet me origjinė hidrike?

Sėmundjet kryesore janė:

• Diarreja;
• Kolera;
• Hepatit i A;
• Shistozomiaza
• Etj.
Ēfarė mund tė ndodhė me shėndetin tonė nėse nė ujin e pijshėm ka ndonjė element kimik, i cili nuk ėshtė sipas normave tė lejuara higjieno-sanitare?

• Nga sasia e pakėt e fluorit nė ujin e pijshėm – Kariesi dentar
• Nga sasia e tepėrt e fluorit nė ujin e pijshėm – Fluoroza endemike
• Nga sasia e tepėrt e kalciumit dhe niveli i lartė i fortėsisė sė pėrgjithshme tė ujit – Kalkuloza renale dhe bilare
• Nga sasia e tepėrt e hekurit nė ujė – Hemakromatoza
• Prania e niveleve tė larta tė nitrateve nė ujin e pijshėm – Met’hemoglobinemia
• Gusha endemike (nga mungesa e jodit nė formacionet tokėsore dhe si rezultat edhe nė ujin e pijshėm)
Probleme serioze pėr shėndetin tonė janė edhe ndotja e burimeve ujore nga kimikatet
toksike, ku mund tė pėrmendim:

• Pesticidet,
• Metalet e rėnda,
• Hidrokarburet policiklike aromatike (PAH), etj.
Ēfarė uji duhet konsumuar?

o Gjithmonė duhet konsumuar ujė i sigurt dhe higjienikisht i pastėr pėr shėndetin.
o Ujė i sigurt dhe higjienikisht i pastėr ėshtė uji qė plotėson normat higjieno-
sanitare tė miratuara nga Ministria e Shėndetėsisė.
o Pėr ēdo shqetėsim shėndetėsor qė mund tė vijė nga konsumi i ujit ju mund t’i
drejtoheni mjekut tė familjes.
o Informacione mbi cilėsinė e ujit nė zonėn tuaj, ju mund t’i merrni pranė drejtorisė
sė shėndetit publik tė rrethit ku jetoni


ishp.gov.al

drague
19-03-2013, 16:28
imagjinoni une me brarin tu gjujt peshk ku euro bo gam-gam per politike.

BlueBaron
19-03-2013, 18:09
Mu 22 Marsi m'kujto vetem i gjo:

Fitoren megamadheshtore te PD !!!

Kush e ma men mitingun e 23 Marsit ke sheshi Skenderbej ???

Skydive
19-03-2013, 18:49
Pse e ngateroni kekun me burekun Ju siper meje
EuroStar bere mire qe e solle:)

J-W
19-03-2013, 19:29
Pse e ngateroni kekun me burekun Ju siper meje
EuroStar bere mire qe e solle:)

Skydive

Ju mjafton te shohin qe kam postuar une dhe nuk e lexojne fare se c'eshte... Kujtojne se po ju shaj Salen dhe oburra :)