Kthehu pas   Forum-Al.com™ > Kombėtare & Boterore > Gjuha shqipe

Gjuha shqipe “Gjuha jonė sa e mirė!/ Sa e ėmblė, sa e gjerė!/ Sa e lehtė, sa e lirė!/ Sa e bukur, sa e vlerė!” Naim Frashėri

Pėrshėndetje Vizitor!
Nėse ju shfaqet ky mesazh do tė thotė se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar ju arrini tė shihni pjesėn me tė madhe tė seksioneve dhe diskutimeve tė forumit, por akoma nuk gėzoni tė drejten pėr tė marrė pjesė nė to dhe nė avantazhet e tė qėnurit anėtar i kėtij komuniteti. Ju lutem : REGJISTROHUNI qė tė dėrgoni postime dhe mesazhe nė Forum-Al.
Regjistrohu
Pėrgjigje
 
Mundėsitė nė temė
i vjetėr 17-11-2012, 02:39   #1
BARAT
tăl'ithu kyOO'mI
 
Avatari i BARAT
 
Data e antarėsimit: Nov 2012
Vendndodhja: Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
Posts: 673
Thanks: 444
Thanked 160 Times in 91 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 26
BARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyer
Librat e pare ne gjuhen shqipe

20 shtator 1685 botohet "Ceta e profeteve" e izmot Pjeter Bogdanit

(20.9.2007. RV) Duke shfletuar kalendarin historik, sot mė 20 shtator pėrkujtojmė botimin e veprės sė imzot Pjetėr Bogdanit “Ceta e profetėve” mė datėn 20 shtator tė vitit 1685 nė qytetin e Padovės nė Itali, si dhe u rishtyp nė vitin 1691 dhe 1702 nė Venedik. Kjo vepėr e ipeshkvit shqiptar imzot Pjetėr Bogdanit cilėsohet si libri i parė i prozės origjinlae shqipe dhe mbetet njė nga monumentet e gjuhės, kulturės dhe letrave shqipe. Vepra 'Ceta e profetėve' ėshtė vepėr me pėrmbajtje teologjike. Kujtojmė se imzot Pjetėr BOGDANI lindi mė 1625 e ndėrroi jetė mė 1689. Konsiderohet si njėri ndėr shkrimtarėt mė tė shquar tė letėrsisė sė vjetėr shqiptare.Mė tepėr Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirė
Pjetėr Bogdani (rreth 1625 nė Has - 1689 nė Prishtinė) - prift, ipeshkėv, kryeipeshkėv, teolog dhe filozof shqiptar nga Hasi (Krahinė e lashtė), qė shtrihet nė Shqipėri dhe Kosovė.
Lindi nė Gur tė Hasit afėr Prizrenit. Mėsimet e para i bėri nė Ciprovac, Bullagri. Nė vitin 1674 ishte nxėnės i kolegjit ilirik tė Loretos, po kėtė vit bėn njė kėrkesė pėr studimin e medicinės dhe pėr lėshuarjen e Kolegjit. Mė 1651 ushtron detyrėn e meshtarit nė Pult e nė fshatrat e Prizrenit, nė anėt e vendlindjes[1]. Nė vitin 1656 thirret nė Romė pėr tė vazhduar studimet e larta nė Kolegjin e Propagandės. Aty i mėson gjuhėt e Lindjes. Mė 1658 kreu studimet e larta tė teologjisė e filozofisė nė Romė dhe mori titullin doktor. Menjėherė emėrtohet ipeshkv i Shkodrės dhe administrator i Tivarit. 1663–1664: Njihet dhe i bėn shėrbime Kardinal Barbarigos, i cili nė atė kohė gjendej nė Romė. Mė 1675 e shkruan librin Ēeta e profetėve dhe ia paraqet Propagandės pėr botim. Rekomandimi i Propagandės ishte tė pėrkthejė librin. Fillon pėrkthimin e librit. Nė vitin 1677 emėrtohet arqipeshkv i Shkupit nė vend tė tė ungjit, Ndre Bogdanit. Lufta turko–austriake fillon mė 1683. Nė dhjetor tė atij viti vdes Ndre Bogdani. Bogdani arratiset nė male me ē'rast e humb librin e Gramatikės latinisht–shqip tė punuar nga Ndreu. Strehohet nė Ciprovac dhe nė Dubrovnik. Nė pjesėn e parė tė vitit 1685 shkon nė Venedik e nė Padovė. E merr me vete librin e pėrgatitur pėr botim. Libri Cuneus Prophetarum botohet nė fund tė vitit nė Padovė te Barbarigo. Shkruan Relacionin e njohur nga Shkupi: Dello stato spirituale e temporale del regno di Albania e Servia. 1687–1688: Merret aktivisht me organizimin e rezistencės antiturke dhe u bėn vizita tė gjitha vendeve tė arqipeshkvisė sė vet. Nė vitin 1689 depėrton ushtria austriake. Nė nėntor kjo ushtri arrin nė Prishtinė. Bogdani tė niset me ushtrinė pėr Prizren, ku i inkuadron edhe 6.000 shqiptarė dhe bashkė me ta arrin atje. Atje sėmuhet nga murtaja. Kthehet nė Prishtinė pėr shėrim te mjekėt gjermanė, po mė kot. Vdes nė fillim tė dhjetorit 1689 nė Prishtinė ku edhe varroset. Siē njoftonte nipi i tij Gjon Bogdani, menjėherė pas thyerjes sė ushtrisė austriake ato ditė, tatarėt dhe turqit e nxjerrin nga varri trupin e tij.
Vepra e ipeshkvit Pjetėr Bogdani "Ēeta e profetėve" (Cuneus prophetarum) u botua mė 1685 nė Padovė, u rishtyp mė 1691 dhe 1702 nė Venedik me titull tė ndryshėm. Libri “Cuneus Prophetarum”, apo sipas pėrkthimit tė Justin Rrotės “Ēeta e profetėve”, ėshtė njė nga veprat mė tė rėndėsishme tė trashėgimisė sonė tė vjetėr letrare. Fakti qė ėshtė e para vepėr origjinale nė gjuhėn shqipe, nė krahasim me veprat e autorėve paraardhės qė ishin kryesisht pėrkthime, e bėn tepėr tė rėndėsishėm kėtė libėr. Karakteri origjinal i veprės duhet marrė nė mėnyrė relative pėr karakterin fetar qė kishte, por duhet thėnė qė nuk ėshtė mbėshtetur nė ndonjė autor tė caktuar nė formė pėrkthimi. Tematika e larmishme i shton rėndėsinė veprės. Aty gjejmė qė nga tematika fetare, historiografike, tė shkencave tė natyrės, por edhe letėrsi artistike, poezi. Kjo larmishmėri temash ēon edhe nė larmishmėri stilesh, qė ėshtė njė tregues i shkallės sė lartė tė pėrpunimit tė gjuhės pėr atė kohė. Dhe padyshim ky ėshtė njė gur i rėndėsishėm nė themelin e gjuhės sė sotshme shqipe.
Autori ka gjetur mundėsi tė shtjerė elemente tė jetės shqiptare tė kohės e tė historisė sė popullit tonė, si ėshtė rasti i qėndresės burrėrore tė kelmendasve kundėr ekspeditės turke mė 1639. Mendimet e njohuritė e Pjetėr Bogdanit shpalosen mė shkoqur nė parathėnien e librit dhe nė relacionet e shumta, qė hartoi pas vizitave nė viset e ipeshkvive qė drejtoi. Shkroi me dashuri tė madhe pėr gjuhėn shqipe, pėr Shqipėrinė e pėr popullin shqiptar, shprehu dhembje pėr gjendjen e mjeruar e padijen nė tė cilat i kishte hedhur robėria bashkatdhetarėt e tij dhe urrejtje tė thellė pėr pushtuesin osman. Pjetėr Bogdani kėrkonte qė t'i jepeshin popullit libra nė gjuhėn amtare, punoi pėr mėkėmbjen e zhvillimin e kulturės kombėtare dhe ēlirimin e vendit.
Vepra ka nė krye njė seri kushtimesh e poezish shqip, latinisht, italisht, sllavisht, shkruar pėr nder tė Pjetėr Bogdani nga miq e tė njohur tė tij. Dy vjershat shqipe tė L. Bogdanit e tė L. Sumės dhe ato tė vetė autorit tė shpėrndara nė kapituj tė ndryshėm tė librit, me teknikėn poetike pėrgjithėsisht tė sigurt janė tregues tė lėvrimit tė mbarė tė vjershėrimit shqip nė kėtė kohė.
Pjetėr Bogdani krijoi me vetėdije tė plotė pėr ta pasuruar e pėrpunuar gjuhėn shqipe, gjurmoi dhe vuri nė qarkullim fjalė e shprehje tė vjetra tė lėna nė harresė, krijoi edhe fjalė tė reja, duke bėrė pėrpjekjet e para pėr krijimin e termave nė ndonjė degė tė shkencės. Ligjėrimi i tij dallohet mjaft herė edhe pėr zhdėrvjelltėsi e ndėrtime sintaksore tė njė arkitektonie tė sigurt. Me veprat e Pjetėr Bogdani letėrsia dhe gjuha letrare shqipe shėnuan hapa tė rėndėsishėm pėrpara.
Pėr veprėn e Pjetėr Bogdanit kanė shkruar studiues e shkritarė tė njohur shqiptarė e tė huaj si Gaetano Petrotta, Eqrem Ēabej, Faik Konica, Filip Fishta, Alberto Straticņ, Mario Roques, Justin Rrota, Matteo Sciambra, Injac Zamputi, Idriz Ajeti, Ibrahim Rugova, Sabri Hamiti etj.
Nė vitin 1982, studiuesi e kritiku i njohur dr. Ibrahim Rugova botoi te Rililindja e Prishtinės librin Vepra e Bogdanit 1675–1685, qė konsiderohet njė nga studimet mė tė mira tė veprės sė Pjetėr Bogdanit.
Pėr sa i pėrket alfabetit, nė pėrgjithėsi Bogdani ka pėrdorur alfabetin latin, por meqė shqipja ka disa tinguj qė nuk gjenden nė kėtė alfabet, Bogdani ka pėrdorur disa shenja tė veēanta. Kėto shenja i kanė pėrdorur edhe autorė tė tjerė paraardhės tė tij. P.sh pėr grafikėn e Y-sė e ka marrė nga njė shenjė e glagolitishtes, njė shkrimi tė vjetėr sllav - boshnjak, ndėrsa fonema tė tjera tė shqipes Bogdani i mori nga greqishtja.

Ēeta e profetėve (Cuneus prophetarum)


Burim i tė dhėnave

^ Gjuha Shqipe - Pėr tė huaj dhe shqiptarėt jashtė atdheut nga Gjovalin Shkurtaj dhe Enver Hysa, botues Toena, Tiranė 2001 ISBN 99927-1-454-9

Ibrahim Rugova, Vepra e Bogdanit 1675-1685, Rilindja, Prishtinė, 1982
BARAT nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 17-11-2012, 02:41   #2
BARAT
tăl'ithu kyOO'mI
 
Avatari i BARAT
 
Data e antarėsimit: Nov 2012
Vendndodhja: Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
Posts: 673
Thanks: 444
Thanked 160 Times in 91 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 26
BARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyer
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

1685-Bogdani: Ēeta e profetėve ( Cuneus Prophetarum )

Bogdani: Ēeta e Profetėve {Cuneus Prophetarum}




Bogdani: CUNEUS PROPHETARUM
Part 1: Vetus Testamentum
Data entered by Michiel de Vaan, 2003, on the basis of the edition by Giuseppe Valentini and Martin Camaj, München 1977
(= Beiträge zur Kenntnis Südosteuropas und des Nahen Orients, Band 24)




CONTENTS TE PRIMITE PERPARA


LETTERARIT........................................ ...................................
Scala I.
Si criioi otüne nierine ; Mcatit , e mengijet sč tijnaj............................................
I.I
Si ansctč Hüji ndč vetčhe............................................ .......................................
I.II Si anscte nder tre vete Gnia i včtčmi Hüj............................................... ...........
I.III Si e Ca e uene profetete te scene Tritatne.......................................... .............
I.IV Si e criioi otüne Chielne........................................... ......................................
I.V
Se i Criioi otüne eene.............................................. ......................................
I.VI.
Si e criioi otüne Adamne et Evene , te parete tane print'..............................
I.VII
Si feiüene Adami et Eva............................................... ..................................

Scala II.
Profetiite , e metaforat' e tüne per mbij t' ar unite Messisse CHRICTIT
Scelbuessit scecu it................................................ .................................................
II.I Chis do me ane Profetia.......................................... .......................................
II.II E dissa scembeltürave per mbij t' ar unite Messisse CHRICTIT scelbuessit scecu it................................................ .....................................
II.III
Se düü fiie re eie se Profetiise........................................ ................................
II.IV
Sciume duer vescteria e emenavet , vissevet , e popu it Hüiit ......................

Scala III.
Ieta e Profetevet me Profetiite tüne.............................................. .......................
III.I Ieta e Profetiite e Moise profetesse........................................ ..........................
III.II Ieta e Davidit Profete........................................... ...........................................
III.III Profetiit e Davidit profete........................................... ...................................
III.IV Ieta e Salomonit profete e profetiite tiinai............................................ .........
III.V Ieta e Iobit profete e Profetiite tiinai............................................ ...................
III.VI Ieta e Isaisse profete........................................... ...........................................
III.VII Ieta e profetiit' e Ieremisse profete........................................... ....................
III.VIII Ieta e profetiit' e Ezechielit profete........................................... ..................
III.IX Ieta e profetiit' e Danielit profete........................................... ........................
III.X Per mbij Profetete vogiele , e profetiite tiinai. Osea profete..........................
III.Xa Ieta e Ioelit profete........................................... .............................................
III.XI Ieta e profetiit' e Amos profete........................................... ...........................
III.XII Ieta e profetiit e Abdisse profete........................................... .......................
III.XIII Ieta e profetiit' e Ionesse profete........................................... ......................
III.XIV Ieta e profetiit' e Michesse profete........................................... ..................
III.XIVa Ieta e profetiit e Nahumit profete........................................... ..................
III.XV Ieta e profetiit e Abacuch profetesse........................................ ...................
III.XVI Ieta e profetiit' e Sofonisse profete........................................... ..................
III.XVII Ieta e profetiit' e Aggesse Profete........................................... ...................
III.XVIII Ieta e profetiit' e Zacharii profetesse........................................ ................
III.XIX Ieta e profetiit' e Malachis profete........................................... ...................

Scala IV................................................ .................................................. .............................
IV.I Ieta e iete Sibilavet , e kankete tüne.............................................. .................
IV.II Ieta e ndivenessete e Sibilese Cumea............................................. ................
IV.III Sibila Libica............................................ .................................................. ....
IV.IV Sibila Delfica........................................... .................................................. ...
IV.V Sibila Persica........................................... .................................................. .....
IV.VI Sibila Eritrea........................................... .................................................. ....
IV.VII Sibila Samia .................................................. ..............................................
V.VIII Sibila Cumana............................................ ................................................
IV.IX Sibila Elespontica....................................... ..................................................
IV.X Sibila Frigia............................................ .................................................. ......
IV.XI Sibila Tiburtina......................................... .................................................. ..
Ligerata I. Per mbi te giascte Ietete Sceculit.......................................... .............................
Ligierata II. E düita Jetč e Scecu it................................................ .........................
Ligierata III. E treta Jetč e Scecu it................................................ ........................
Ligierata IV. E caterta Jette e scecu it................................................ ....................
Ligierata V. E pensta jetč e scecu it................................................ .......................
Ligierata VI. E giascta Jetč e scecu it................................................ .....................
BARAT nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 17-11-2012, 02:42   #3
BARAT
tăl'ithu kyOO'mI
 
Avatari i BARAT
 
Data e antarėsimit: Nov 2012
Vendndodhja: Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
Posts: 673
Thanks: 444
Thanked 160 Times in 91 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 26
BARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyer
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Bogdani: CUNEUS PROPHETARUM

Part 2: Novum Testamentum

Data entered by Michiel de Vaan, 2003, on the basis of the edition by Giuseppe Valentini and Martin Camaj, München 1977
(= Beiträge zur Kenntnis Südosteuropas und des Nahen Orients, Band 24)

CONTENTS

Scala I .
Ieta e Iesu Chrisctit scelbues vertetit Messii............................................ ........................... I.I .
Ieta e sč Lumesč Virginč Mrii s' Amessč Tiinai............................................ ....................... I.II.
Tč lemitč e sč lumesse per here Virgine Mrii.............................................. ....................... I.III Ziharichi i engiellit se lumese Virgine Mrii.............................................. ......................... I.IV
te lemit e Iesu Chrisctit otit tine.............................................. ..................................... I.V.
Te re premit e otit tine Iesu Chrisct........................................... ...................................... I.VI.
Tč a eruemit e tre regignet.......................................... ................................................ I.VII. Si ł ndal Iesu Chriscti nde Ierusalemt , ender dottoret e te Tretenč dittč ł giet.............. I.VIII.
Tč paghe uemit e Iesu Chrisctit , gninesset , e tendimit se tiinai nde sckretetiit....................................... .................................................. .............. I.IX
Si Iesu Chriscti zgo apostuit e vet............................................... ...................................... Scala II E mreculiit e Iesu Chrisctit otit tine.............................................. ........................................... II.I
Si č k ei Iesu Chriscti Ujetč ndč vene Ndč Cana Gallillet......................................... ......... II.II
Ndiekene tetiera mreculii te Iesu Chrisctit......................................... ................................ II.III Predichimet e Iesu Chrisctit e mreculiit e tiinai............................................ .................... II.IV
Si Iesu Chriscti sciumoi bukete , e ngigni sciume miie gindie......................................... II.V.
Si Iesu Chriscti vu Pietere per gur te temelit chiscesse vet............................................... II.VI.
Si Iesu Chriscti si engia i lazzarine e si hini nde Ierusalemt'....................................... ... II.VII
Darca e Iesu Chrisctit me aposuite vet............................................... ............................. III. Pessimi e mortia e otit tine Iesu Chrisct........................................... ............................................... III.I.
Si Iesu Chriscti diersi giak nde kopescte e tra etiia e Iudesse.......................................... III.II.
Si e scpune Iesu Chriscne perpara Pilatit , e si ai e dergoi Herodit................................. III.III .
Si e vune Iesu Chriscne mbe crüit............................................. ..................................... III.IV . Si e hoine Iesu Chriscne crüchiet e ia ane se lumesse Virgine..................................... Scala IV.
Se ngiallunit e se ar unit se düiti , te Chrisctit scelbues.......................................... .............. IV.I.
Si u ngiaal Iesu Chriscti te tretene ditte............................................. ............................ IV.II.
Si hippi Iesu Chriscti mbe chielt dittene e scelbuemit........................................ ............. IV.III.
Te sdripunit' e spiirtit scenit' dittene e rsciavet.......................................... ..................... IV.IV.
Si ka me ar une Iesu Chriscti me giukuem sceculline dittet se giüchit.........................
Plechienia e sctepisse Bogdanagnet....................................... .................................................. ...............
BARAT nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 17-11-2012, 02:44   #4
BARAT
tăl'ithu kyOO'mI
 
Avatari i BARAT
 
Data e antarėsimit: Nov 2012
Vendndodhja: Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
Posts: 673
Thanks: 444
Thanked 160 Times in 91 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 26
BARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyer
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Gjurmėt e historisė sė librit tė parė shqip nėpėr bibloteka derisa mbėrriti nė Vatikan

Meshari i Buzukut ėshtė libri I parė I themeluar nė shqip, I quajtur ndryshe dhe si abc- ja e parė shqiptare. Pas zhdukjes tė tij evidentohet pėr njė ekzemplar tė vetėm nė tė njė fragmenti tė vetėm nė biblotekėn e kolegjit pėr ungjillėzimit tė popujve nė Romė. Mesharin, librin e parė shqiptar e pėrmendin nė shkrimet e tyre dhe rektorėt e e Seminarit tė Palermos, Pal Parrino 1710-1765 e Sepė Krispi 1781-1859. Por Mesharit, I humbin sėrish gjurmėt, duke u evidentuar mė vonė nė vitin 1898. Po nė kėtė viti, kjo vepėr, nga biblioteka e “Kolegjit tė Propagandės Fide”, dėrgohet nė koleksionin e librave Orientale, tė kardinalit Stefano Borgja. Disa vite mė vonė Meshari bėhet pjesė e “Bibliotekės Apostolike tė Vatikanit”.Fillimisht regjistrohet nė signaturėn R[aēolta] G[enerale] Liturgia. III. 194., R. G. Liturgia. III. 194, dhe disa vite mė vonė tė rregjistrohet nė signaturė tė re, nė tė cilėn ruhet edhe sot. Ed. Prop. IV. 244. Nė vitin 1909, Skiroi ishte i pari qė nxori fotografinė komplete tė Mesharit. Pas njė pune kėmbėngulėse, shumėvjeēare, Skiroi bėri transliterimin, transkriptimin fonetik dhe njė studim tė veēantė pėr gjuhėn e Mesharit, duke e krahasur atė me shkrimtarėt tjerė tė Veriut, veēanėrisht me Pjetėr Budin. Vepra e Skiroit, ėshtė edhe sot e kėsaj dite nė dorėshkrim dhe e pa botuar. Ky dorėshkrim I ka shėrbyer N. Resuli, E. Ēabej dhe ne, gjatė hulumtimeve tė bėra nė Vatikan. Justin Rrota, nė vitin 1929, nxori tri kopje tė filmuara tė Mesharit, tė cilat u depozituan nė Bibliotekėn Kombėtare nė Tiranė, ku ruhen edhe sot. Mė vonė, nė vitet '50 tė shek. XX, dy studiues tė shquar shqiptarė, E. Ēabej dhe N. Resuli, secili nė mėnyrė tė pamvarur nga tjetri, pėrgatitėn pėr botim, Mesharin, duke vėnė nė pėrdorim, kriteret e shkencės bashkėkohore, si dhe tri mėnyra tė riprodhimit tė ekzemplarit origjinal, transkriptimin fonetik, transliterimin dhe fototipinė, tė pėrcjellura me analiza tė thukta kritike shkencore. N. Resuli, studimin e tij e botoi nė Vatikan nė vitin 1958, nė njė numėr tė kufizuar ekzemplarėsh, nė kollanėn e njohur Studi e Testi nr. 199; derisa E. Ēabej, e botoi nė Tiranė nė vitin 1968. Edhe pas kėtyre botimeve, libri njihej vetėm nga rrethe tė caktuara specialistėsh dhe shkencėtarėsh. Nė fund tė viteve '90, Meshari depėrtoi te masa e gjerė e lexuesve dhe u bė i mundshėm studimi i tij i shumanshėm. Nė vitin 1987, kur shtėpia botuese ‘Rilindja e Prishtinės’, bėri ribotimin integral tė tekstit tė E. Ēabejt, nga viti 1968. Studimet e Skiorit, apo tė Resulit, Ēabejt e Camajt dhe ky i yni sė fundi, kanė disa dallime, qė kanė tė bėjnė sidomos me interpretimin e vlerave fonologjike tė grafemave, tė pėrdorura nga Buzuku, nga gjuha arkaike, alfabeti i veēantė. Pėrdorimi i tė njėjtės grafemė me vlera tė ndryshme lėnė vend pėr njė studim tė ri, tė mbėshtetur nė metoda tė reja shkencore fonologjike, semiotike, analogjike, gjithsesi edhe informatike. Megjithėse janė bėrė shumė studimeve, nga disa specialistė, ende shumė gjėra rreth Mesharit kanė mbetur tė pasqaruara.
Koncepti zhanror dhe pėrmbajtja e librit
Ēėshtjet kryesore pėr diskutim rreth Mesharit janė pėrmbajtja e librit dhe koncepti zhanror i tij. Me zbėrthimin eventual tė kėtyre dy ēėshtjeve dominuese, do tė zgjidheshin edhe disa tė tjera, si personaliteti i autorit, koha e krijimit tė veprės, vendin dhe vitin e saktė tė botimit si dhe titullin e plotė tė librit. Nga kėndvėshtrimi i studimeve tė deritanishme buzukiane, jemi nė gjendje tė diskutojmė pėr shumė ēėshtje tė hapura, njė pjesė e tė cilave janė zgjidhur, kurse njė pjesė tjetėr pritet nė tė ardhmen tė zgjidhen. Problemi i parė, i cili meriton kujdes tė veēantė, ėshtė vetė Meshari dhe pėrmbajtja e tij; analiza dhe studimi i tij, si nė rrafshin horizontal ashtu edhe nė atė vertikal, si dhe krahasimi analogjik me veprat e ngjashme, tė botuara para dhe pas kohės kur u botua Meshari, mund tė ndihmojnė nė zgjidhjen tėrėsore ose tė pjesėshme, tė ēėshtjeve tė mbetura. Mesharit i mungojnė tė paktėn 8 fletėt e para. Sė bashku me kėto fletė, fatkeqėsisht, mungojnė edhe titulli i vėrtetė i librit, viti i botimit, vendi i botimit, emri i saktė i autorit ose i pėrkthyesit, titulli i origjinalit, nga ku janė marrė pjesėt qė janė pėrkthyer, leja e botimit, pastaj parathėnja, hyrja dhe ndonjė poezi, nė formė lavdi, qė ishte gjė e zakonshme e kohės, pėr botime tė tilla. Mungesa e kėtyre tė dhėnave u ka hap rrugė studiuesve tė shumtė, qė tė sjellin ide dhe argumente tė reja, qė nga ato tė natyrės tipografike, e deri te ato gjuhėsore, me tė cilat dėshirohet tė zgjidhen ēėshtjet shumė tė diskutuara, tė shkaktuara nga mungesa e tė dhėnave, tė cilat do tė duhej tė ishin nė faqet e para tė librit. Natyrisht zgjidhja e problemit tė vendit tė botimit, do tė ndihmonte tė zbėrtheheshin edhe shumė ēėshtje tė tjera tė panjohura.
Biografia e Buzukut
Pėr biografinė e autorit tė Mesharit, disponojmė shumė pak tė dhėna. Kryesisht kemi vetėm ato qė na i ofron vetė Buzuku nė pasthėnien e librit, ku pohon se ėshtė i biri i Bdek Buzukut, e asgjė mė shumė. Pra mbeten tė pandriēuara viti i lindjes, viti i vdekjes, vendlindja, shkollimi dhe shėrbimi kishtar nė njė apo mė shumė vende. Pėrkundėr hulumtimeve tė shumta tė bėra nė arkiva dhe biblioteka tė ndryshme Evropiane, nuk ėshtė arritur gjetja e as edhe njė tė dhėnė tė vetme, pėr Gjon Buzukun. Pėrjashtohet mundėsia qė tė ketė studiuar nė ndonjėrin nga kolegjet egzistuese tė kohės, nė Itali, ngaqė asnjėri nga librat amzė tė studentėve, qė u shkolluan atje, s'pėrmban tė dhėna pėr njė student, me emėr tė tillė. Nuk mund tė thuhet asgjė tė sigurt, as pėr pozitėn e tij kishtare! Njė gjė ėshtė e sigurtė, se emri i Gjon Buzukut nuk figuron nė emrat e relatorėve tė kohės; po gjithashtu nuk gjendet as nė regjistrat e Arkivit Sekret tė Vatikanit, si Ipeshkv apo Kryeipeshkv. Studimet gjuhėsore, duke u mbėshtetur nė gjuhėn e Mesharit, kanė ndihmuar deri diku pėr lokalizimin e vendlindjes ose vendshėrbimit tė Buzukut! Kjo kėrkohet nė zonat veriperėndimore gege, qė do tė ishte rrethi i Liqenit tė Shkodrės, me njė pjesė tė Malėsisė sė Madhe deri nė detin Adriatik. Mirėpo, gjuha e veprės, jo gjithmonė ėshtė shprehje e gjuhės sė vendlindjes sė autorit, sepse ajo, gjuha e veprės, mund tė ishte edhe gjuhė e shėrbimit. Kėshtu, edhe mbėshtetja nė gjuhėn e Mesharit, s'mund tė llogaritet si argument shumė i sigurtė, pėr zgjidhjen e problemit tė vendlindjes ose vendshėrbimit tė Buzukut!
Gjendja egzistuese
Libri nė gjendjen egzistuese ėshtė i lidhur me kopertina lėkure, por ėshtė shumė i dėmtuar, ka 94 fletė, nga 110 fletė sa duhej tė kishte, kur ėshtė botuar, pra kanė humbur 16 fletė, tė faqosura me numra romakė! Formati i tij ėshtė 20 x 14 cm. Tė humbura llogariten, pėrveē faqes sė parė edhe fletėt 1-8; 27-29; 33-36; dhe 63, qė duhej tė ishte 73. Pos kėsaj, kemi edhe disa gabime tė faqosjes sė faqeve, Psh. faqja 61 ėshtė shėnuar si 59, ndėrsa ajo 49 si 39, pastaj faqja 65 ėshtė shėnuar nė vend tė faqes 55. I njėjti gabim pėrsėritet edhe nė atė 89, qė shėnohet si 79 dhe e fundit e 90-ta duhet tė ishte 110. Nė faqet e librit janė tė shėnuara me dorė, emra, pėrshėndetje dhe fjalė tė tjera nė gjuhėn shqipe, qė i kanė bėrė lexuesit e librit. Libri ėshtė i shkruar nė dy shtylla, me alfabet latin, tė tipit gotik dhe ka pesė grafema tė tipit sllav, tė bosanēicės. Botimi i Mesharit tė Buzukut u realizua me qėllime tė caktuara. Si pohon G. Schiro, ai duhej tė pėrmbushte tri kėrkesa a) nevojėn e pėrditshme pėr shėrbime fetare; b) pėrgaditjen dhe thellimin e njohurive liturgjike tė prelatėve shqiptarė; dhe c) edukimim fetar masiv, tė masės sė besimtarėve qė ndodhej nė kufinjė me Perandorinė Osmane. Kėtė qėllim tė Mesharit na e pohon edhe vetė Buzuku me “u lus ėnbas sodi ma shpesh tė uni ėm klishė, pėr-se ju kini me gjegjunė ordhėninė e t'inė Zot; e ate nė ėnbarofshi Zot'ynė tė ketė mishėrier ėnbi ju”, duke dėshiruar qė kėshtu tė luftonte disa dukuri tė kėqija, qė u kanoseshin besimtarėve shqiptarė, lėkundjes nga besimi i moēėm me anė tė reformės dhe islamizimit. Nėse pėrjashtojmė reformacionin, kisha romane qė nė shek. XIII-tė, kishte lejuar pėrdorimin e gjuhėve kombėtare. Tė dhėna tė tėrthorta flasin se Vatikani me kėtė libėr, ka dashur tė forcojė besimin e lėkundur tek shqiptarėt, si nga lėvizja reformiste e heretike, gjithashtu edhe nga konflikti i ashpėr kishtar ndėrmjet dy kishave, asaj tė Lindjes dhe tė Perėndimit, qė ishte mjaft i theksuar nė atė kohė, nė Ballkan, e gjithashtu edhe nga pėrhapja e islamizmit, pėrhapje kjo mjaft shqetėsuese pėr Vatikanin.
Meshari i Buzukut dhe botimet e kohės
Nė studimin e tij, E. Ēabej tregon se “Meshari, veē ndonjė fraze vetiake t'autorit hedhur tek-tuk nėpėr tekst, ėshtė fund e krye pėrkthim!”. Duke anashkaluar punėn e M. Rokut, i cili kishte bėrė krahasime me libra tė ngjashėm boshnjakė, duke nxjerrė pėrfundime se Meshari ishte njė kombinim i njė Meshari me elemente tė njė horologu, me pjesė tė njė katekizmi, e tė njė rituali franēeskan analog, me njė horolog sllavisht, libėr oficiesh e uratash, qė ishte nė pėrdorim nė Bosnje. Nga viti 1512, Ēabej u thellua nė analizėn e tekstit tė Mesharit shqip, duke e krahasuar atė me botime tė ngjashme latine e italiane, si me botimin e Venedikut nga viti 1598, por edhe botime tė mėvonshme tė ritit lindor, tė tė dy besėlidhjeve. Pėr “Mesharin e Gjon Buzukut”, Ēabej thekson se pėr tė arritur rezultate tė dėshiruara, ėshtė e domosdoshme tė konsultohen edhe botime mė tė hershme se Meshari shqip, sidomos ato qė ishin nė pėrdorim para Koncilit Tridentin, tė arealit gjuhėsor gjeografik tė Bosnjės, Koracisė e Dalmacisė, pastaj pėrmend edhe reēensionet e M. Reshetarit, por edhe botimin e F. Fancevit tė besimtarėve e priftėrinjve kroatė, nga shek. XIV dhe XV-tė, tė Raguzės, me tė cilėt, mund tė afrohet Meshari shqip. Nė fillim, krahasuan Mesharin shqip me “Lutėsorin Kroat tė Vatikanit” dhe “Psalterin Dubrovnikas” nė origjinal. Pas krahasimit tė kėtyre veprave doli se pjesėt e para tė “Mesharit tė Buzukut”, janė plotėsisht identike me tekstin e “Lutėsorit kroat tė Vatikanit”, deri nė fund tė kapitullit tė VII-tė, tė “Shatė psallmeve pendėstare”, kurse pjesa tjetėr e Mesharit shqip, ėshtė deri diku, identike me “Officium Beatae Mariae Virginis”. Krahasimi i Mesharit shqip me dy mesharė tjerė kroatė, nga vitet: 1483 dhe 1494 si dhe me “Leksionarin e Bernardinit” tė vitit 1495, daton shumė mė herėt se shekulli i XIV-tė me “Mesharin e Verbnikut”, qė ishte botuar me urdhėr tė kryeipeshkvit shqiptar tė Senjit, Ndreut nga Durrėsi, nga viti 1458. Prandaj mund tė pohojmė se tradita e shkrimit shqip para Buzukut, ėshtė nė vazhdimėsi, gjithnjė duke pasur parasysh edhe kontributin e jashtėzakonshėm qė dhanė prelatėt shqiptarė tė bregdetit tė Adriatikut, qoftė nė qytetet shqiptare, qoftė nė ato dalmate. Nga kėto krahasime nxorėm pėrfundimin se “Meshari i Buzukut”, aq sa ndjek tekstet e ngjashme liturgjike tė kohės, aq edhe largohet prej tyre. Nėqoftėse “Mesharin e Buzukut” e studiojmė me vėmendje, do tė bindemi se ai, jo vetėm qė ėshtė pėrfaqėsuesi mė i denjė dhe mė tipik i tendencave letrare e fetare tė kontinentit Evropian tė kohės, por ai ėshtė edhe pjesė pėrbėrėse e kontributit shqiptar nė rrjedhat krijuese letrare Evropiane. Mungesa e tė dhėnave dhe dokumenteve tė kohės, na e vėshtirėson punėn pėr tė dhėnė gjykime tė sakta dhe pėrfundimtare, por shpresojmė se nė tė ardhmen, edhe kjo ēėshtje do tė ketė zgjidhje tė favorshme. Meshari i Gjon Buzukut, ėshtė meshar i plotė, sipas Zakonit tė kishės romane me pėrmbajtje, renditje, manifestime dhe infiltrime tė njėjta, tė Kishės Universale. Ėshtė i ndėrtuar sipas mjedisit ku ėshtė krijuar, duke mbartur shumė elemente fertare e kombėtare shqiptare, tė cilat vėrehen hapur nė kultin e shenjėtorėve lokalė e regjionalė, zakonet vendase dhe traditėn e pasur fetare shekullore.

gazeta Sot
BARAT nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 17-11-2012, 02:46   #5
BARAT
tăl'ithu kyOO'mI
 
Avatari i BARAT
 
Data e antarėsimit: Nov 2012
Vendndodhja: Himarjot jet' e jet', Zot mbi male Hyll mbi det
Posts: 673
Thanks: 444
Thanked 160 Times in 91 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 26
BARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyerBARAT ka njė tė ardhme tė shkėlqyer
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

"Meshari" i Gjon Buzukut

Eqrem Ēabej, nė
"Meshari" i Gjon Buzukut (1555),
Instituti i historisė e i gjuhėsisė,
Tiranė, 1968


"Ky mė i pari monument i literaturės shqiptare qė dihet gjer mė sot, pat rėnė nė mė se tre shekuj e gjysmė tė harresės e qė pėrshkuar nėpėr peripeti tė shumėllojshme, gjersa u zbulua perfundimisht e u bė prona e botės shkencore.
Peshkopi i Arbėreshvet tė Siqelisė Imzot Pal Skirņi, gjurmues e studiues i teksteve tė vjetra tė shqipes (1866-1941), qė nė vitet e para tė kėtij shekulli iu vu gjurmimit tė kėsaj vepre nė Biblioteken Vatikane. Kėrkimevet qė u bėnė atje u detyrohet qė mė 1909 u gjet kjo mėnėfund n'atė qendėr studimesh."


Pasthėnia e Mesharit


U Donih Gjoni, biri hi Bdek(1) Buzukut, tue u kujtuom(2) shumė herė se gluha jonėh nuk kish gjaa tė endigluom(3) ensėh shkruomit shenjtė(4), ensėh dashunit(5) sėh botėsė sanėh(6) desha dhe u fėdigunėh(7) pėr saa mujtah meh zdritunė pak mendetė e atyneh qi t'eh endiglonjinėh(8).
E u'maa duotėh enbaronj veprėnė teme. Endėh vjetėt MDLIV njėhzet dit endėh mara zuna enfiill e enbarova endeh vjetėt MDLV, endėh kallėnduor V dit(9). E seh pėr fat nėh keshė kun enbėh endonjė vend fėjyem(10) u duoh tuk tė jetėh fajtėh, aih qi tėh jetė maa hi ditėshin seh u' atah fajh u lus tah tajtojnėh(11) endė e mirė.
Pėrseh nukė ēuditem seh nė paēa fėjyem, kėjo tueh klenėh maa e para vepėr e fort e fėshtirėh pėr tėh vepėruom ėmbėh gluhėt tanėh(12). Pėrseh ata qi shtamponjijnėh, kishinėh tė madheh fėdigė e aqė nuk mund e qėllonjinė(13), se fajh tė mos banjinė pėrseh pėrherė ėndajh tah nukė mundėh jeshėh u' tueh enbajtunėh njėh klishėh enbėh dyy anėt mėh duhee mer shėrbyem(14).
E tash enfalėh gjithėveh e lutėni Zotnė ende pėr mua.



*) Ky fragment ėshtė marrė nga pasthėnia e veprės sė Buzukut. Nė dallim nga tri dokumentėt e para tė shkruara nė gjuhėn shqipe, qė ishin fjalė, fjali e fragmente tė shkėputura, vepra e Buzukut ėshtė libri i parė i shkruar nė gjuhėn shqipe qė njohim deri sot. Autori gjakovar, Gjon Kazazi, qė e zbuloi i pari mė 1740, kishte kopjuar njė copė rituali e ia dėrgoi nė shenjė nderimi themeluesit tė Seminarit Arbėresh tė Palermos. Mė vonė, peshkopi arbėresh i Sicilisė, Pal Skiroi (1866-1941), e rizbuloi mė 1909 dhe nxori njė fotokopje tė tė gjithė tekstit, bėri njė studim pėr tė, por nuk arriti ta botonte.
Njė botim shkencor tė plotė tė veprės, tė shoqėruar me njė studim pėr gjuhėn e Buzukut, e bėri gjuhėtari ynė i njohur Eqrem Ēabej (1968).

1) Bdek - Benedekt
2) tue kujtuom - duke kujtuar, duke sjellė nė mend
3) tė endigluom - qė dėgjohet (kuptohet)
4) ensėh shkruomit shenjtė - prej shkrimit tė shenjtė, prej librave fetarė
5) ensėh dashunit - prej dashurisė
6) botėsė sanėh - gjindjes, popullit tonė
7) me u fėdigunėh - mundur, lodhur
8) Nė kėta rreshta bie nė sy jo vetėm qėllimi patriotik, por edhe
thjeshtėsia e sinqeriteti me tė cilėt u drejtohet Buzuku lexuesve.
9) Duke u bazuar nė kėto data (autori shkruan me numra romakė), ėshtė pranuar nga tė gjithė se vepra ėshtė botuar mė 1555, megjithėse autori thotė "Tani unė dua ta pėrfundoj veprėn time... e nisa me 20 mars 1554 dhe e mbarova me 5 janar 1555".
10) fėjyem - gabuar
11) tah trajtonjėh - ta ndreqė, ta rregullojė
Edhe njė herė dukėt thjeshtėsia e autorit kur u kėrkon ndjesė lexuesve pėr ndonjė gabim qė mund tė ketė shpėtuar, dhe u lutet qė ku tė jetė, ta ndreqin.
12) Nga ky pohim i autorit kuptohet se ai nuk njeh ndonjė vepėr
tjetėr tė shkruar nė gjuhėn shqipe, prandaj ėshtė i ndrojtur
e nuk ka fort besim nė punėn e tij.
13) nuk mund e qėllonjinė - nuk mund ta qėllonin pa gabime, nuk
mund tė mos e bėnin pa gabime
14) Me kėtė autori do tė shfajsohet para lexuesit pėr gabimet qė
mund tė ketė vepra: se "ata qi shtamponjinė kishnė tė madhe
fedigė" dhe ai s'mund t'u qėndronte gjithmonė pranė, sepse
mbante njė "klishė" (kishė) dhe i duhej tė shėrbente nė tė dy
anėt.
BARAT nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 28-03-2013, 23:25   #6
magnus
larguar
 
Data e antarėsimit: Jan 2011
Posts: 9,479
Thanks: 288
Thanked 1,024 Times in 643 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 201
magnus ka mbyllur reputacionin
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

"Shqiptaret me te vertete kane nje gjuhe krejt te ndryshme nga latinishtja. Megjithate ata pėrdorin shkronja latine ne te gjitha librat e tyre"

"De modo Sarracenis extirpandi"Guillelmus Adae 1332




ps. shume kohe para mesharit kishte libra shqip, kush i zhduku???!!!
magnus nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 29-03-2013, 03:26   #7
SERAFIM DILO
Anti Busavata
 
Avatari i SERAFIM DILO
 
Data e antarėsimit: Aug 2010
Posts: 9,581
Thanks: 0
Thanked 63 Times in 57 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 55
SERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Meshari Gjon Buzuku.(Nga Eqrem Cabej)
Fillimi i paradhenies.

U Donih (1) H Gjoni i biri hi Bdech Buzuchut.Tue u chuituom sume (3)herre seh gluha (4) ioneh nuche chis gjaa(5)teh endigluom(6).en seh scruomit segnte en se dasunit seh botesse saneh (7)dessa me u fediguneh(8) per saa muitah (9)meh di tune meh zdritune pach mendete e atuneh qi (10) teh (11) endiglognineh perseh atah teh mundeh merneh saa hi nalte eh imujtune eh ipermiseriersim anste (12) Zotune (13) Atuneh (14) qi tah duone em gjitheh zemere.U (15) lus enbas sodi ma spes teh veni em (16) clisseh (17) per seh iu chini meh gjegjune (18) ordhenine (19) e tine zot.

U=uné;e perdor sot Jugu;trajta e thjeshte e une;si ti-tiné
Donih=Doni;Buzuku perdor shpeshhere ne fund te fjales dhe ne fillim nje h,kupetimi i se ciles edhe nuk dihet mire;duket se nganjehere do te tregoje gjatesin e vokalit.
Shqiptimi;ch=k;s=s dhe sh;gn=nj pas ital.
(2)chuituom=kuituom,per kuituem;diftongu uo ruhet te Buzuku dhe Budi.
(3)sume =shumé;e dhe é nuk dallohen grafikisht te Buzuku e té tjeret gjer te Bogdani.
(4)gluha=gjuha;gl e ruajtur.
(5)gjaa=vokali dyfish tregon gjatesine.
(6)teh endigluom=te kuptuar;endigluom prej lat. intelligere Meyer Fj.Etim.67.sot ndigjoj,degjoj,po me kuptim tjeter;ne Itali ndélgonj (Piana dei Greci)me kupetimin kupétoj pikerisht si te Buzuku.
(7)en se dasunit=prej dashurise;participi (pjesorja)pésor i gjinise neutre (asjatér);saneh=s'ané,soné.
(8)fediguneh=munduar;prej venec,fadiga=it,fatica Meyer 102;grue me fédigé=grua me barre thuhet ne Diber e gjetiu.
(9)muitah=mujta,munda.
(10)atuneh=atyre,atyne;sh.me poshte vr.13 Zotune-Nuk dihet se kjo atuneh a duhet kenduar atyne apo atune;e dyta eshte me afer méndsh kur te mendojme se sot Jugu (Gjinokastra p.sh.)thote ature per atyre,i ture per i tyre.
(11)teh=t'e,t'a.
(12)anste=ashte ose anshte.
(13)Zotune;sh.vr.11.
(14)Atuneh;sh.vr.10.
(15)U=ju;perdoret dhe sot ne dialektet toske si Vlore etj.
(16)em=né.
(17)clisseh=klishé,qishé;Buzuku ruan grupin kl.
(18)gjegjune=degjuar;fjala gjegj perdoret me kete kupetim ne Itali.
(19)ordhenin=urdherin;shih Meyer 458.

Eqrem Cabej 1936.
SERAFIM DILO nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 03:37   #8
Ajnej
Restaurator Orbis
 
Avatari i Ajnej
 
Data e antarėsimit: Jul 2011
Vendndodhja: Dardania Parva
Posts: 3,083
Thanks: 21
Thanked 67 Times in 59 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 102
Ajnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga land Shiko postimin
ps. shume kohe para mesharit kishte libra shqip, kush i zhduku???!!!
gjithe bota por me se shumti Turku
__________________
Aeneas Dardanus
Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...
Ajnej nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 15:07   #9
Socio
........
 
Avatari i Socio
 
Data e antarėsimit: Feb 2012
Posts: 9,012
Thanks: 7,798
Thanked 6,567 Times in 2,786 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 212
Socio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Askush nuk i zhduku . Nuk ka pasur libra shqip para Mesharit - thjeshte !
__________________
Gentiana
Socio nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 15:36   #10
SERAFIM DILO
Anti Busavata
 
Avatari i SERAFIM DILO
 
Data e antarėsimit: Aug 2010
Posts: 9,581
Thanks: 0
Thanked 63 Times in 57 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 55
SERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga Socio Shiko postimin
Askush nuk i zhduku . Nuk ka pasur libra shqip para Mesharit - thjeshte !
Me sakt,nuk jane gjetur.
Nga menyra e shkrimit te gjuhes "shqipe"nga Buzuku dyshohet se duhet te ket pasur dhe libra te tjere te shkruar shqip...Se dokumente e fjale te shkuara shqip egzistojne edhe perpara Mesharit.
SERAFIM DILO nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 21:50   #11
magnus
larguar
 
Data e antarėsimit: Jan 2011
Posts: 9,479
Thanks: 288
Thanked 1,024 Times in 643 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 201
magnus ka mbyllur reputacionin
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga Socio Shiko postimin
Askush nuk i zhduku . Nuk ka pasur libra shqip para Mesharit - thjeshte !
ja pra Socio qe je totalisht gabim.Guillelmus Adae eshte nje autor teper serioz, gjithashtu dhe vepra e tij "De modo Sarracenis extirpandi".
pra ne vitin 1332 e garantuar qe kishte libra shqip dhe shkruhej me po keto germa qe shkruaj une tani.
ke degjuar kush ka zhdukur arkivat shqiptare te kohes se Skenderbeut? ndoshta jo.
ta ka thene Ajnej me siper.
si, qysh, tek ! do ta shkruaj ne nje postim tjeter.

turku i ka bere gjemen me te tmerrshme ketij kombi, dhe vazhdon tja beje akoma dhe sot e kesaj dite. shpresoj te mos ja arrije te shnderoje ne republika autonome turke e kosoves dhe republika autonome turke e albanistanit apo e arnautllukut.
ne shqiperi i kane hedhur grepat mire, po pushtojne ekonomine, medresete i kane, historine po mundohen ta nderrojne si ne kosove dhe ne shqiperi.
magnus nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 22:19   #12
Socio
........
 
Avatari i Socio
 
Data e antarėsimit: Feb 2012
Posts: 9,012
Thanks: 7,798
Thanked 6,567 Times in 2,786 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 212
Socio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėmSocio i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga land Shiko postimin
ja pra Socio qe je totalisht gabim.Guillelmus Adae eshte nje autor teper serioz, gjithashtu dhe vepra e tij "De modo Sarracenis extirpandi".
pra ne vitin 1332 e garantuar qe kishte libra shqip dhe shkruhej me po keto germa qe shkruaj une tani.
ke degjuar kush ka zhdukur arkivat shqiptare te kohes se Skenderbeut? ndoshta jo.
ta ka thene Ajnej me siper.
si, qysh, tek ! do ta shkruaj ne nje postim tjeter.

turku i ka bere gjemen me te tmerrshme ketij kombi, dhe vazhdon tja beje akoma dhe sot e kesaj dite. shpresoj te mos ja arrije te shnderoje ne republika autonome turke e kosoves dhe republika autonome turke e albanistanit apo e arnautllukut.
ne shqiperi i kane hedhur grepat mire, po pushtojne ekonomine, medresete i kane, historine po mundohen ta nderrojne si ne kosove dhe ne shqiperi.
Jo, Land, ne te kunderten, me vjen keq por une mendoj se ju jeni gabim. Nuk ka asnje garantim aty ne ate citim te tij. Lexoje mire 5 here me rradhe citimin e tij. Ai nuk thote aty se librat e shqiptareve ishin shkruar ne gjuhen shqipe, por ishin shkruar me shkronja latine, qe ne mendimin e analisteve (1), ka nenkuptuar shkrimin e gjuhes latine. Metutje, termi i perdorur ne fjali 'te gjitha librat e tyre' eshte nje term absolut qe nuk i ndihmon mendimit se ata shkruanin gjuhen shqipe sepse dihet qe latinishtja ishte gjuhe gjeresisht e perdorur ne ate kohe ne te gjitha sferat e jetes, ekonomike dhe politike.



Ref: (1)

Citim:
Guillaume Adam, njė klerik frėng, qė shėrbeu si kryepeshkop i Tivarit mė 1324-1341, autor i njė parashtrese "Udhėzim pėr tė bėrė udhėtimin pėr nė Tokėn e Shenjtė", shkruar latinisht mė 1332 nė Tivar, pohon se: "Sado qė shqiptarėt kanė njė gjuhė krejt tė ndryshme nga latinishtja, prapėseprapė ata kanė nė pėrdorim dhe nė tė gjithė librat e tyre shkronjėn latine (literam latinam)". Ky pohim ėshtė marrė sikur G. Adami ka dashur tė thotė se shqiptarėt e shkruajnė gjuhėn e tyre (ndonėse tė ndryshme nga latinishtja) me shkronja latine. Me njė analizė tė imtė filologjike S. Riza arrin nė pėrfundimin se shprehja e mėsipėrme shkronjėn latine (litteram latinam), mund tė shėnojė jo vetėm shkronjat e alfabetit, po edhe vetė gjuhėn e shkruar tė popullit pėrkatės, d.m.th. G. Adami ka dashur tė thotė qė shqiptarėt, duke pasur njė gjuhė tė ndryshme nga latinishtja, pėrdorin latinishten si gjuhė shkrimi (dhe jo se e shkruajnė gjuhėn e vet me shkronja latine).
__________________
Gentiana
Socio nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 22:48   #13
magnus
larguar
 
Data e antarėsimit: Jan 2011
Posts: 9,479
Thanks: 288
Thanked 1,024 Times in 643 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 201
magnus ka mbyllur reputacionin
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

nuk e di kush eshte ky S.Riza, por e keshilloj te mesoje latinisht mire
"literam latinam" perkthehet ekzaktesisht "shkronja latine", nuk ka asnje lloj kuptimi tjeter.
nese do behej fjale qe shqiptaret perdorin latinishten si gjuhe shkrimi, fjalia do ndertohej ndryshe, pik.



i ka shkuar ndokujt ne mendje per vete etimologjine e fjales liber???!!!
italianet(latinet) i kane rene nga kina se s'dine shqip, shkojne tek fjala fenikase gybl, dhe me pas byblos(helenisht).
jo

librat e pare ishin ata kuneiform(fjala kunj, sepse shkruhej me kunj), por perpara se te shkruhej me kunj, shkruhej me nje bri te mprehte me maje...libri.
sot kemi libra elektronike qe sigurisht nuk shkruhen me me bri dhe as ne balte apo leter, epo ja qe keshtu ndodh fjala e lashte mbetet.
fletet e nje libri dhe te nje peme jane foglio(la foglia degli alberi), nuk e di nga dreqin e kane marre anglezet paper, por me siguri lidhet me papiruset egjiptiane.


ps. kete postim me ca dreq shkronjash po e shkruaj une??? me shkronja latine pra, por gjuha eshte shqip.
magnus nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:06   #14
Rex
V.I.P
 
Data e antarėsimit: Sep 2010
Posts: 13,654
Thanks: 3,724
Thanked 4,298 Times in 2,414 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 438
Rex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Na kishte gezu shume njefar Dr.Musa Ahmeti me lajmin se kishte gjetur nje dokument shqip te vitit 1210 ne Vatikan.

Si duket paskan qene pallavra. Kaluan vite dhe asgje.
Rex nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:18   #15
SERAFIM DILO
Anti Busavata
 
Avatari i SERAFIM DILO
 
Data e antarėsimit: Aug 2010
Posts: 9,581
Thanks: 0
Thanked 63 Times in 57 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 55
SERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Mos e ka pasur per latinishten arkaike,te mijevjeēareve te shkuar !Se gjuha shqipe eshte shkruar me shkronja latine edhe para Buzukut.Egziston si dokumentacion te pakten nja 90 vjet perpara Mesharit.
Edhe libra te shkruara ne shqip ka shum mundesi te ket pasur,shekujt XII e XIII ishin dhe shekujt e fillimit te italishtes.
SERAFIM DILO nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:28   #16
Rex
V.I.P
 
Data e antarėsimit: Sep 2010
Posts: 13,654
Thanks: 3,724
Thanked 4,298 Times in 2,414 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 438
Rex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Sipas studiuesit (?) behet fjale per nje doreshkrim me autor Teodor Shkodranin.
Rex nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:31   #17
SERAFIM DILO
Anti Busavata
 
Avatari i SERAFIM DILO
 
Data e antarėsimit: Aug 2010
Posts: 9,581
Thanks: 0
Thanked 63 Times in 57 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 55
SERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėmSERAFIM DILO i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga Rex Shiko postimin
Na kishte gezu shume njefar Dr.Musa Ahmeti me lajmin se kishte gjetur nje dokument shqip te vitit 1210 ne Vatikan.

Si duket paskan qene pallavra. Kaluan vite dhe asgje.
Ka mundesi te jet dhe i vertet,dy tre shekuj nuk eshte ndonje distanc e madhe per historin e gjuhes.Dhe as Buzuku nuk ka "deklaruar"jam i pari qe po shkruaj shqip me shkronja latine.
Librat jane dhe te veshtire per tu ruajtur,prishen,zhduken,digjen..etj etj..edhe ne vende me histori kulturore te perparuar,imagjino po mos ishin bibliotekat e Vatikanit o te qyteteve te tjera sesi do ishte historia e gjuhes shqiptare.(Ku dhe keta kane zhdukur libra sa te duash)
SERAFIM DILO nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:36   #18
magnus
larguar
 
Data e antarėsimit: Jan 2011
Posts: 9,479
Thanks: 288
Thanked 1,024 Times in 643 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 201
magnus ka mbyllur reputacionin
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga Rex Shiko postimin
Sipas studiuesit (?) behet fjale per nje doreshkrim me autor Teodor Shkodranin.
e dim Rex, po ky donte ca vemendje mediatike dhe s'na solli asgje.
ne vatikan mund te kete vertet shume dokumenta qe lidhen me shqiperine. duhen fonde, duhen studiues qe njohin latinishten.
askush nuk shkon ne rome te paguaj hotelet sa qimet e kokes per muaj te tere nga xhepi i vet.
magnus nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:40   #19
Rex
V.I.P
 
Data e antarėsimit: Sep 2010
Posts: 13,654
Thanks: 3,724
Thanked 4,298 Times in 2,414 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 438
Rex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėmRex i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga SERAFIM DILO Shiko postimin
Ka mundesi te jet dhe i vertet,dy tre shekuj nuk eshte ndonje distanc e madhe per historin e gjuhes.Dhe as Buzuku nuk ka "deklaruar"jam i pari qe po shkruaj shqip me shkronja latine.
Librat jane dhe te veshtire per tu ruajtur,prishen,zhduken,digjen..etj etj..edhe ne vende me histori kulturore te perparuar,imagjino po mos ishin bibliotekat e Vatikanit o te qyteteve te tjera sesi do ishte historia e gjuhes shqiptare.(Ku dhe keta kane zhdukur libra sa te duash)
Une nuk kam dyshime ne mundesine e ekzistimit te doreshkrimeve tjera, edhe me te hershme se kjo, shqip. Sidomos ne arkiven sekrete te Vatikanit shpresoj se do te dalin mjaft te tilla.

Dyshimet i shpreha vetem per doreshkrimin dhe studiuesin ne fjale, sepse lajmi ishte dhene me pompozitet te madh ndersa vitet po kalojne dhe qe nga atehere nuk ka asnje informate te vetme shtese, lidhur me kete gjetje.
Rex nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
i vjetėr 03-04-2013, 23:41   #20
Ajnej
Restaurator Orbis
 
Avatari i Ajnej
 
Data e antarėsimit: Jul 2011
Vendndodhja: Dardania Parva
Posts: 3,083
Thanks: 21
Thanked 67 Times in 59 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 102
Ajnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėmAjnej i pazėvėndėsueshėm
Pėrgjigje e: Librat e pare ne gjuhen shqipe

Citim:
Postimi origjinal ėshtė bėrė nga land Shiko postimin
nuk e di kush eshte ky S.Riza, por e keshilloj te mesoje latinisht mire
"literam latinam" perkthehet ekzaktesisht "shkronja latine", nuk ka asnje lloj kuptimi tjeter.
nese do behej fjale qe shqiptaret perdorin latinishten si gjuhe shkrimi, fjalia do ndertohej ndryshe, pik.
s riza eshte me proturk se durguti i ozallleve.
propozimi per falsifikimin e historise shqiptare, eshte ide e semundjes se tij mendore.
__________________
Aeneas Dardanus
Lavdi, pasthirrme fosilesh, germadhash e rrenojash vershelluese. -Eja pas meje!...
Ajnej nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
Pėrgjigje

Mundėsitė nė temė

Rregullat e postimim
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB kodi ėshtė ndezur
Smiliet janė ndezur
Kodi [IMG] ėshtė ndezur
Kodi HTML ėshtė fikur