Kthehu pas   Forum-Al.com™ > Shkenca > Filozofia | Psikologja | Sociologjia

Filozofia | Psikologja | Sociologjia Gjithēka qė ka tė bėjė me misterin me emrin "Njeri".

Pėrshėndetje Vizitor!
Nėse ju shfaqet ky mesazh do tė thotė se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar ju arrini tė shihni pjesėn me tė madhe tė seksioneve dhe diskutimeve tė forumit, por akoma nuk gėzoni tė drejten pėr tė marrė pjesė nė to dhe nė avantazhet e tė qėnurit anėtar i kėtij komuniteti. Ju lutem : REGJISTROHUNI qė tė dėrgoni postime dhe mesazhe nė Forum-Al.
Regjistrohu
Pėrgjigje
 
Mundėsitė nė temė
i vjetėr 07-07-2019, 10:38   #1
Onyx
Unpredictable
 
Avatari i Onyx
 
Data e antarėsimit: Mar 2016
Posts: 5,034
Thanks: 415
Thanked 1,645 Times in 1,039 Posts
Shuma e pikėve qė jep: 68
Onyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėmOnyx i pazėvėndėsueshėm
Inteligjenca emocionale, element suksesi

Ēdokush mund tė zemėrohet – kjo ėshtė e lehtė.

Por tė hidhėroheni nė personin e duhur, nė masė tė duhur, nė kohė tė duhur, pėr arsye tė duhur, nė mėnyrė tė duhur – kjo nuk ėshtė e lehtė.

Kur themi njeri i suksesshėm, menjėherė na vjen nė mendje njė njeri i zgjuar dhe me inteligjencė tė lartė. Ėshtė e vėrtetė, njė njeri i tillė mund tė jetė i suksesshėm por jo vetėm. Suksesi i njė individi nuk shėnjohet vetėm nga koifiēenti i inteligjencės sė tij, njė element shumė i rėndėsishėm qė tė bėn vėrtet njeri tė suksesshėm ėshtė inteligjenca emocionale pėr tė cilėn shumė pak kemi dėgjuar tė flitet, pavarėsisht se ēdo njeri prej nesh mund ta zotėrojė. Ēfarė ėshtė inteligjenca emocionale? Si mund ta rrisim atė? Pėr ēfarė na shėrben ajo?

Inteligjenca emocionale ėshtė aftėsia pėr tė identifikuar, pėrdorur, kuptuar dhe menaxhuar emocionet pozitivisht nė mėnyrė qė tė shmangim stresin, tė komunikojmė nė mėnyrė efektive, tė kemi empati pėr tė tjerėt, tė pėrballemi me sfidat dhe tė shmangim konfliktet. Inteligjenca emocionale ndikon nė aspekte tė ndryshme tė jetės sė pėrditshme siē ėshtė sjellja dhe ndėrveprimi me tė tjerėt. Studiuesit e kanė pėrmbledhur inteligjencėn emocionale nė katėr cilėsi kryesore1:

- Vetėndėrgjegjėsim qė ka tė bėjė me njohjen e emocioneve dhe mėnyrėn se si ato ndikojnė nė mendimet dhe nė sjelljet tona. Ne shpesh e ndjejmė se si njė emocion negativ apo pozitiv ndikon tek mendimet tona pėr njė gjė tė caktuar apo edhe nė sjelljen tonė. Kur jemi tė mėrzitur e gjithė bota na duket e zymtė dhe pesimizmi zė vendin kryesor nė mendimet tona, fillojmė tė sillemi ashpėr dhe pakuptim ndaj tė tjerėve por edhe ndaj vetes. Po ashtu edhe kur ndihemi tė lumtur, menjėherė kėndvėshtrimi jonė pėr botėn ndryshon, sjellja jonė bėhet shumė e ėmbėl me tė tjerėt edhe pa njė arsye tė caktuar. Tė jesh i vetėdijshėm gjithashtu do tė thotė tė dish pikat e tua tė forta dhe tė dobėta si dhe tė kesh besim tek vetja jote.

- Vetėmenaxhim ka tė bėjė me aftėsinė pėr tė kontrolluar ndjenjat dhe sjelljet impulsive, pėr tė menaxhuar emocionet nė mėnyrė tė shėndetshme apo pėr tu pėrshtatur me ndryshimet e mjedisit. Pėrveēse tė jesh i ndėrgjegjshėm qė ti tashmė po pėrjeton njė emocion negative apo pozitiv, ėshtė e rėndėsishme tė kesh aftėsinė pėr ta kontrolluar kėtė emocion dhe pėr tė reaguar nė mėnyrė tė shėndetshme.

- Ndėrgjegjėsimi social ėshtė aftėsia pėr tė kuptuar emocionet, shqetėsimet dhe nevojat e njerėzve tė tjerė. Kur je pjesė e njė grupi tė caktuar social duhet tė kuptosh qė grupi karakterizohet nga energji dhe dinamizėm. Qė tė funksionojmė mirė nė njė shoqėri duhet qė pėrveē ndėrgjegjėsimit pėr emocionet personale tė kemi aftėsinė tė kuptojmė qė ashtu si ne edhe tė tjerėt pėrjetojnė emocione tė caktuara, andaj kur dikush kryen njė sjellje tė padėshiruar karshi nesh, duhet tė jemi tė aftė tė kuptojmė qė ai mund tė jetė i mėrzitur pėr njė arsye tė vetėn dhe reagimi ynė nė kėtė rast duhet tė jetė mirėkuptues dhe jo sulmues. Kėshtu mund tė ndihmojmė veten dhe tė tjerėt tė krijojmė njė marrėdhėnie pozitive dhe tė shėndetshme.

- Menaxhimi i marrėdhėnieve, nėnkupton aftėsinė pėr tė krijuar dhe ruajtur njė marrėdhėnie tė mirė me tė tjerėt. Njė marrėdhėnie e mirė ndėrtohet nėpėrmjet njė komunikimi tė mirė, tė qartė dhe korrekt, nėpėrmjet ndikimit pozitiv qė mund tė kesh tek tė tjerėt si dhe nėpėrmjet menaxhimit tė konflikteve. Nė kėtė botė jemi krijuar qė tė bashkėjetojmė me tė tjerėt, sado tė pėrpiqemi tė qėndrojmė brenda guaskės sonė nuk mund tė bėjmė pa tė tjerėt, andaj ėshtė e rėndėsishme tė pėrpiqesh qė kjo bashkėjetesė tė jetė nė mėnyrėn mė tė mirė tė mundshme.

Kėshilla e Sokratit “Njihe veten tėnde” ėshtė element kryesor i inteligjencės emocionale, njohja e ndjenjave kur ato shfaqen. Nė pamje tė parė mund tė na duket sikur kemi ndjenja tė qarta, por kur mendojmė mė thellė, kuptojmė se kemi qenė tė pavetėdijshėm pėr njė ndjenjė tė caktuar dhe vetėm mė vonė jemi ndėrgjegjėsuar rreth asaj ndjenje. Gjej me vend tė pėrmend njė tregim tė vjetėr japonez qė flet pėr njė samuraj luftarak i cili shkoi tek njė njeri i urtė pėr ta pyetur rreth ferrit dhe parajsės. I urti i drejtohet samurajit me fjalėt: “Ti nuk je asgjė tjetėr veēse njė budalla i rėndomtė, unė nuk kam kohė tė humbas me njerėz tė tillė!”. Pasi iu cenua krenaria, samuraji i tėrbuar nxjerrė shpatėn duke ulėritur dhe i drejtohet tė urtit: “Mund tė tė vras pėr paturpėsinė tėnde”. “Ky ėshtė ferri”, i pėrgjigjet me qetėsi i urti. I befasuar nga pėrgjigja samuraji menjėherė e ul shpatėn dhe e falėnderon tė urtin pėr mėsimin e dhėnė. “E kjo ėshtė parajsa”, i thotė i urti.

Reagimi i menjėhershėm i samurajit me agresivitet tregon reagimet tona tė menjėhershme kur provojmė njė emocion dhe reagimi i mėvonshėm i tij tregon ndėrgjegjėsimin tonė dhe njohjen e emocioneve qė na pėrshkojnė.

Empatia si pjesė e inteligjencės emocionale

Shpeshherė shkaktar i prishjes sė marrėdhėnieve tona me tė tjerėt ėshtė mungesa e empatisė ose ndryshe alexitimia. Empatia ėshtė aftėsia jonė pėr tė njohur dhe kuptuar emocionet dhe ndjenjat e tė tjerėve. Ajo ėshtė njė formė e vetėvetėdijės; sa mė mirė t’i njohim emocionet tona, aq mė lehtė do t’i kuptojmė ndjenjat e tė tjerėve.

Paaftėsia pėr tė deshifruar emocionet e njerėzve tė tjerė ėshtė tregues i njė inteligjence tė ulėt emocionale. Njerėzit rrallė i shprehin emocionet e tyre verbalisht, mė lehtė e kanė t’i shprehin ato nė mėnyrė joverbale, nėpėrmjet gjesteve, mimikės, veprimeve etj. Aftėsia pėr tė lexuar pikėrisht gjėrat e pathėna ėshtė dhe ēelėsi i tė kuptuarit tė emocioneve tė tė tjerėve dhe si rrjedhojė ēelės i marrėdhėnieve tė suksesshme.

Empatia ėshtė ndjenjė ekzistente tek ēdo njėri prej nesh, mjafton tė pėrpiqemi t’i lejojmė hapėsirė tė veprojė. Qysh nė foshnjėri tė hershme kur njė foshnjė dėgjon njė foshnjė tjetėr duke qarė menjėherė fillon tė reagojė edhe ajo me tė qarė, kjo mund tė quhet njė tregues i hershėm i empatisė edhe pse nė mėnyrė tė pavetėdijshme. Duke u rritur njeriu me tė rritet dhe egoja e tij, ndikuar dhe nga faktorėt mjedisor apo kultura, njerėzit kanė filluar tė bėhen individualist, pėr ta bota ėshtė nė rregull pėr aq kohė sa ata janė mirė. Por nė tė vėrtetė bota nuk funksionon kėshtu. Gjithēka qė duhet tė bėjmė pėr tė mos e lėnė individualizmin tė na zotėrojė ėshtė tė llogarisim edhe tjetrin si pjesė e shqetėsimeve tona, si pjesė e lumturisė sonė sepse nesėr edhe ne mund tė jemi nė pozitėn e tij.

E kundėrta e kėsaj, mungesa e empatisė, dashje pa dashje tė ēon drejt veprimeve tė pahijshme, tė ēon drejt krimit, drejt dhunės. Njė njeri i bėn keq dikujt pasi ėshtė i paaftė tė ndjejė dhimbjen e tij, lėndimin e tij. Njė kriminel ka njė inteligjencė tė ulėt emocionale, ai nuk pėrmbush asnjė nga pjesėt pėrbėrėse qė pėrmendėm mė sipėr tė inteligjencės emocionale. Ai nuk ėshtė i aftė tė njohė dhe tė kuptojė ndjenjat e tij dhe as tė tė tjerėve, nuk ėshtė iu aftė tė kontrollojė emocionet, nuk ėshtė i aftė tė menaxhojė marrėdhėniet me tė tjerėt.

Pse ėshtė e rėndėsishme inteligjenca emocionale?

Siē pėrmendėm dhe mė sipėr njerėzit me inteligjencė tė lartė nuk janė mė tė suksesshmit apo mė tė plotėsuarit nė jetė. Dimė shumė raste tė njerėzve tė shkėlqyer intektualisht por qė nuk janė tė aftė nė aspektin shoqėror, janė tė pasuksesshėm nė punė dhe qė nuk kanė marrėdhėnie personale tė shėndetshme. Inteligjenca intelektuale mund tė na ndihmojmė tė fitojmė njė shkollė tė mirė por ėshtė inteligjenca emocionale ajo qė na ndihmon tė menaxhojmė stresin dhe emocionet kur pėrballemi me njė provim tė rėndėsishėm. Pra, mund tė themi se inteligjenca emocionale ėshtė edhe mė e rėndėsishme se inteligjenca akademike.

Njė inteligjencė emocionale e lartė na ndihmon tė kemi performancė mė tė mirė nė punė, tė jemi mė tė motivuar dhe tė mund tė motivojmė edhe tė tjerėt. Ditėt e sotme kompanitė e mėdha e shohin inteligjencėn emocionale po aq tė rėndėsishme sa dhe aftėsitė profesionale, madje shumė prej tyre kėrkojnė dhe bėrjen e testit tė inteligjencės emocionale (EQ) pėrpara se tė tė punėsojnė.

Inteligjenca emocionale ndikon nė shėndetin fizik dhe atė mendor. Nėse nuk jemi tė aftė tė menaxhojmė nivelin e stresit mund tė kemi probleme serioze me shėndetin tonė fizik. Stresi rrit presionin e gjakut, dobėson sistemin imunitar, rrit riskun e njė infarkti, mund tė nxisė infertilitet dhe pėrshpejton proēesin e plakjes. Stresi i pakontrolluar po ashtu mund tė ndikojė dhe nė shėndetin mendor duke na bėrė vulnerabil ndaj ankthit dhe depresionit. Paaftėsia jonė pėr tė kuptuar dhe menaxhuar emocionet na bėn tė kemi gjendje tė ērregullt tė humorit. Prandaj, tė mėsosh si tė reduktosh stresin ėshtė njė hap i rėndėsishėm drejt zhvillimit tė inteligjencės emocionale.

Inteligjenca e lartė emocionale na ndihmon tė kemi marrėdhėnie tė shėndetshme mė tė tjerėt. Nėse ne do jemi tė aftė tė kuptojmė emocionet tona dhe tė dimė si ti menaxhojmė ato, rrjedhimisht do jemi tė aftė tė shprehim se si ndihemi dhe tė kuptojmė se si ndihen tė tjerėt gjithashtu. Kėshtu mund tė komunikojmė nė mėnyrė efektive dhe tė krijojmė marrėdhėnie tė forta si nė punė dhe nė aspektin personal.

//
Goleman, D. (1998). Working with emotional intelligence. New York: Bantam Books

Suada Hajredinaj
__________________
I am only responsible for what I say, not for what you understand.
Onyx nuk ndodhet nė linjė   Pėrgjigju pėrmes citimit
Pėrgjigje

Mundėsitė nė temė

Rregullat e postimim
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB kodi ėshtė ndezur
Smiliet janė ndezur
Kodi [IMG] ėshtė ndezur
Kodi HTML ėshtė fikur