ZET
Cursum Perficio
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Do ta kisha vene re po te qe kjo. Mirepo progresi qe eksponencial.
Do ta kisha vene re po te qe kjo. Mirepo progresi qe eksponencial.
Guest viewing is limited
- You have a limited number of page views remaining
- 0 guest views remaining
- Register now to remove this limitation
-
Përshëndetje Vizitor!
Nëse j’u shfaqet ky mesazh, do të thotë se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar, ju arrini të shihni pjesën më të madhe të seksioneve dhe diskutimeve të forumit, por akoma nuk gëzoni të drejten për të marrë pjesë në to dhe në avantazhet e të qënurit anëtar i këtij komuniteti. J’u lutem:REGJISTROHUNI që të dërgoni postime dhe mesazhe në Forum-Al.
Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
- Thread starter Mano
- Start date
peshkaqeni33
nje ze midis jush
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Bukur ti krahason kulturen Helene me gjuhe te shkruar dhe letersi te kristalizuar qe ne kohen e Qemos me gjeometri e filozofi, matematik e Fizik, me vepra qe shpjegojne hapat e para te robotikes, me kulturen shqiptare qe tani mbushi 100 vjet qe shkruajti gjuhen e saj, me nje letersi kryesisht te perbere nga tekstet e Enver Hoxhes dhe Sali Berishes ku ky i fundit gjysnem e gjuhes e ka turqisht.
Une e kuptova qe nga krahasimi qe bere qe do tá kem veshtire te te mbush mendjen. Une nuk kam kohe te te mbush mendjen, por per te lehtesuar pune dhe per te kursyer kohe ik bej ndonje xhiro nga Kavaja dhe hajde pastaj e me kerko prova tekstesh. Apo nuk i quan popull shqiptar Kavajen ti.
Penxhere
Dollap
Kallkan
yzmet
kismet
senet
isan
dynja
Por me mire le te kursejme siperfaqen, qe te shkruaj dhe ndonje tjeter ketu, se po ti shkruajme te gjitha huazimet nuk do ngelet vend ketu.
Bukur ti krahason kulturen Helene me gjuhe te shkruar dhe letersi te kristalizuar qe ne kohen e Qemos me gjeometri e filozofi, matematik e Fizik, me vepra qe shpjegojne hapat e para te robotikes, me kulturen shqiptare qe tani mbushi 100 vjet qe shkruajti gjuhen e saj, me nje letersi kryesisht te perbere nga tekstet e Enver Hoxhes dhe Sali Berishes ku ky i fundit gjysnem e gjuhes e ka turqisht.
Une e kuptova qe nga krahasimi qe bere qe do tá kem veshtire te te mbush mendjen. Une nuk kam kohe te te mbush mendjen, por per te lehtesuar pune dhe per te kursyer kohe ik bej ndonje xhiro nga Kavaja dhe hajde pastaj e me kerko prova tekstesh. Apo nuk i quan popull shqiptar Kavajen ti.
Penxhere
Dollap
Kallkan
yzmet
kismet
senet
isan
dynja
Por me mire le te kursejme siperfaqen, qe te shkruaj dhe ndonje tjeter ketu, se po ti shkruajme te gjitha huazimet nuk do ngelet vend ketu.
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
A jeni i sigurte ju 'peshkaqeni', se kombi grek, perfaqson kulturen e kesaj te kaluare idilike dhe cfare ju shtyn juve te besoni, ne kete lidhje historike?
Ketu jeni plotesisht i pasakte dhe tendencioz. Gjuha shqipe, nuk ka vetem 100 vjete qe shkruhet, por te pakten 600 vjete te provueshme dhe ne nje tradite qe duhet te kete filluar shume me heret. Nuk eshte e vertete gjithashtu qe tekstet e E.Hoxhes perbejne shumicen e letersise shqiptare dhe aq me pak te S.Berishes qe nuk ka shkruar as nje liber te vetem.
A mendon ti qe 10 fjale (te huazuara nga gjuha e nje shteti, qe sundoi mbi ne 500 vjete), ne leksikun e shqiptareve, jane te mjaftueshme per te vendosur per identitetin e tyre, aq me teper qe keta jane terma periferike dhe qe shume prej tyre kane kunder-ekujvalentet ne gjuhen shqipe.
Ti shkruaji njehere, por une te siguroj qe dhe per ca qe ti mund ti konsiderosh si terma origjinal turqisht, une mund te te provoje, qe eshte plotesisht e kunderta, sic jane psh dy nga termat e mesiperm:
kallkan----> buron nga fjala akull
ose
pe-n-xhere----> bart ne vetvete foljen e stelashte shqipe pe(shoh)
gje qe tregon qarte, qe gjuha e turqve eshte formuar mbi nje substratum paraturk, qartesisht te lidhur me gjuhen shqipe.
A jeni i sigurte ju 'peshkaqeni', se kombi grek, perfaqson kulturen e kesaj te kaluare idilike dhe cfare ju shtyn juve te besoni, ne kete lidhje historike?
Ketu jeni plotesisht i pasakte dhe tendencioz. Gjuha shqipe, nuk ka vetem 100 vjete qe shkruhet, por te pakten 600 vjete te provueshme dhe ne nje tradite qe duhet te kete filluar shume me heret. Nuk eshte e vertete gjithashtu qe tekstet e E.Hoxhes perbejne shumicen e letersise shqiptare dhe aq me pak te S.Berishes qe nuk ka shkruar as nje liber te vetem.
A mendon ti qe 10 fjale (te huazuara nga gjuha e nje shteti, qe sundoi mbi ne 500 vjete), ne leksikun e shqiptareve, jane te mjaftueshme per te vendosur per identitetin e tyre, aq me teper qe keta jane terma periferike dhe qe shume prej tyre kane kunder-ekujvalentet ne gjuhen shqipe.
Ti shkruaji njehere, por une te siguroj qe dhe per ca qe ti mund ti konsiderosh si terma origjinal turqisht, une mund te te provoje, qe eshte plotesisht e kunderta, sic jane psh dy nga termat e mesiperm:
kallkan----> buron nga fjala akull
ose
pe-n-xhere----> bart ne vetvete foljen e stelashte shqipe pe(shoh)
gje qe tregon qarte, qe gjuha e turqve eshte formuar mbi nje substratum paraturk, qartesisht te lidhur me gjuhen shqipe.
Kontinenti
V.I.P
SERAFIM DILO
Anti Busavata
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Mir foljen Pe e morem vesh,po xhere çfar eshte ?
Se po te marim foljet shqip,pe,ha,pi,la,lé,ka,tha...shpegon dhe gjuhen Maya.
Mir foljen Pe e morem vesh,po xhere çfar eshte ?
Se po te marim foljet shqip,pe,ha,pi,la,lé,ka,tha...shpegon dhe gjuhen Maya.
Baptist
Restaurator Orbis
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Kur thua "perdorum", nuk mund ta thuash ngjit me "ne shqiptaret" sepse "perdorum" eshte gabelisht.
Kur thua "perdorum", nuk mund ta thuash ngjit me "ne shqiptaret" sepse "perdorum" eshte gabelisht.
H
Hendrix
Guest
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
sa mirë pe njofshe gabelishten , e ti a je gabel , maxhup , hashkali a qergar ?
përdorum ose perdorim osht njejt .
mos po te pengon Hendrixi , nacist ?
sa mirë pe njofshe gabelishten , e ti a je gabel , maxhup , hashkali a qergar ?
përdorum ose perdorim osht njejt .
mos po te pengon Hendrixi , nacist ?
Baptist
Restaurator Orbis
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
"perdorum' eshte gabelisht e magjupisht, ne shqip nuk ka "perdorum", ne shqip ka vetem "perdor[im]"; dhe forma e vjeter e pa invertuar "perdor[mi]", qe perdoret akoma nga shqiptaret e anes se drenices. Vetem shqiptaret e vrugte si hendrixi nuk dijne, apo nuk munden te thone, "perdor-mi" apo "perdor-im", por u duhet te thone "perdor-um" sepse nuk ua qet goja.
A mos po te pengon gjuha e paster shqipe ty?!
"perdorum' eshte gabelisht e magjupisht, ne shqip nuk ka "perdorum", ne shqip ka vetem "perdor[im]"; dhe forma e vjeter e pa invertuar "perdor[mi]", qe perdoret akoma nga shqiptaret e anes se drenices. Vetem shqiptaret e vrugte si hendrixi nuk dijne, apo nuk munden te thone, "perdor-mi" apo "perdor-im", por u duhet te thone "perdor-um" sepse nuk ua qet goja.
A mos po te pengon gjuha e paster shqipe ty?!
ZET
Cursum Perficio
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Eshte nga Cire. Sikurze Panzer ose Ventro (it).
Eshte nga Cire. Sikurze Panzer ose Ventro (it).
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Une nuk marr persiper, te shpjegoj çdo element, ne çdo gjuhe, por une mund te te bej nje analize, qe nuk ngelet empirike si teorite e indoeuropianisteve. Per rastin konkret, duke pasur parasysh qe xhere, e hasim ne disa fjale me prejardhje nga gjuha turke, ku me tipiket jane:
pe-n-xhere
te-n-xhere
atehere jane dy mundesi:
1. xhere eshte prapashtese akumulative ne gjuhen e turke, pra eshte nje klaster pa kuptim dhe si i tille, nuk ja vlen te merresh me te.
2. Nese do ti shkonim deri ne fund supozimit, qe e gjithe struktura e fjales, eshte e perbere, me burim shqipen, atehere mund te hamendesoj qe: "xhere" eshte varianti geg i gjera, qe nje kuptim ne shqip e ka: 'gjerat = botën '. Por ky eshte vetem nje supozim imi, sepse une nuk kam ne dispozicion informacion gjuhesor te mjaftueshem per kete rast.
Megjithese ti mund te habitesh, une do te thoshja po. Foljet e struktures c-v(consonant-vowel), jane strukturat e para te cdo gjuhe. Shqipja ndryshe nga shumica derrmuese e gjuheve, i ka ruajtur keto struktura foljesh primitive, duke e 'gurezuar' idene, qe shqipja eshte nje gjuhe e folur, qe nga primitiviteti sidoqe te kete qene ai i krijuar apo/dhe i evolueshem.
Une nuk marr persiper, te shpjegoj çdo element, ne çdo gjuhe, por une mund te te bej nje analize, qe nuk ngelet empirike si teorite e indoeuropianisteve. Per rastin konkret, duke pasur parasysh qe xhere, e hasim ne disa fjale me prejardhje nga gjuha turke, ku me tipiket jane:
pe-n-xhere
te-n-xhere
atehere jane dy mundesi:
1. xhere eshte prapashtese akumulative ne gjuhen e turke, pra eshte nje klaster pa kuptim dhe si i tille, nuk ja vlen te merresh me te.
2. Nese do ti shkonim deri ne fund supozimit, qe e gjithe struktura e fjales, eshte e perbere, me burim shqipen, atehere mund te hamendesoj qe: "xhere" eshte varianti geg i gjera, qe nje kuptim ne shqip e ka: 'gjerat = botën '. Por ky eshte vetem nje supozim imi, sepse une nuk kam ne dispozicion informacion gjuhesor te mjaftueshem per kete rast.
Megjithese ti mund te habitesh, une do te thoshja po. Foljet e struktures c-v(consonant-vowel), jane strukturat e para te cdo gjuhe. Shqipja ndryshe nga shumica derrmuese e gjuheve, i ka ruajtur keto struktura foljesh primitive, duke e 'gurezuar' idene, qe shqipja eshte nje gjuhe e folur, qe nga primitiviteti sidoqe te kete qene ai i krijuar apo/dhe i evolueshem.
peshkaqeni33
nje ze midis jush
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Shoku nuk e ke thithur fare muabetin.
Ti ke nje menyren tende te botkuptimit ne kete fushe. Une kam fushepamjen time. Une nuk e di kush eshte ai me i sakti, por qe te kuptohemi kur flasim po mundohem te shpalose ate qe une kam si harte ne koke kur flasim per gjuhet dhe prejardhjen e tyre. Me lejo te bej nje hyrje per te futur ne brendesi te asaj qe po mundohem te te shpjegoj.
Gjuhet kan lindur si nevoje e njerzve per te komunikuar. Ato ne fillim kane qene te varfera ne fjale dhe me pas pergjat marshimit evolutiv te njeriut dhe ndryshimit e rritjes se nevojave te tije kane evoluar e ndryshuar edhe gjuhet.
Pra gjuha jone, nuk na ka rene nga zoti e gateshme, ajo ka lindur dhe eshte zhvilluar si gjithe gjuhet e tjera. Nese e imagjinojme rrugen qe ka pershkuar gjuha jone ne kohe deri sa ka arritur deri tek ne, me nje drejtez, ne nje pike imagjinare te kohes te kesaj drejteze ne e kemi quajtur gjuha pellazge. Pak me vone ne nje pike tjeter imagjinare nga kjo drejtez eshte shmangur nje gjysme drejtez qe e kemi quajtur gjuha Helene qe ka vazhduar rrugen e saj per hesap te vete. Me pas akoma ajo Latine dhe ndoshta edhe gjuha jone. Pra ne as u kemi marre e as na kane marre dy gjuhet e tjera, thjesht kemi ngjashmeri se burojme nga i njejti burim. Pra kemi rrenje te njejta, por deget jan zhvilluar per hesap te vet.
Mund te thuash, qe shqipja si nje dege e drejtperdrejt e pellazgjishtes, mund ti afrohet me shume asaj, sepse eshte me pak e perpunuara ne shekuj dhe me pak e devijuara nga trungu meme pellazgjik, se gjuhet si motra, qe kane te njejten prejardhje, si Latinishtja dhe Greqishtja.
Pra qe te kuptohemi kur flasim, greqishtja dhe latinishtja nuk i kane marre asgje shqipes, por pellazgjishtes. Thjesht gjuha shqipe eshte varianti me i afert i pellazgjishtes se hershme qe jeton akoma. Prandaj kur i hulumtojme me kujdes keto gjuhe duket sikur ato i kane marre shqipes. Por ne te vertet ato jane si ne, dege te nje peme gjuhesore vetem se gjate rruges evolutive ato kan evoluar e jane transformuar dal nga dal deri sa kane arritur ne formen ne te cilen i njohim ne sot. Pra ato jane po aq pallazgjike sa edhe ne, vetem se ne kemi fjetur dhe nuk kemi evoluar dhe i ngjajme me teper trungut meme.
Pra nuk mund te thuash qe greqishtja, apo latinishtja na kan marre ne, por thjesht kane evoluar si rezultat i emancipimit kulturoror te trevave ne te cilen ato jane folur. Prandaj shkurt muabeti neve nuk na ka marre asnjeri asgje, sepse ne nuk kemi krijuar ndonje variant kulturor, ne thjesht kemi qene ne gjume. Mirpo sa me e zhvilluar eshte Shoqeria aq me e zhvilluar behet edhe gjuha, qe kekon t'i pergjigjet nevojave te saj. Ne shoqeri te zhvilluara lindin fenomene, koncepte, vegla, ide, pune te reja qe kerkojne pasqyrimin ne gjuhe me fjale te reja. Mbi te gjitha lind letersia qe dyfishon dhe trefishon numrin e sinonimeve dhe i ndane fjalet edhe sipas nuancave. Keshtu qe vertet Shqipja dhe Latinishtja e Greqishtja mund te kene rrenje te njejta por keto te fundit e dyfishuan dhe e trefishuan masen dhe cilesin e tyre.
Qe te vijme tek pika mbi "i", edhe turqia ka gjuhen e saj. Edhe ajo ka marrshimin e saj evolutiv. Ajo kur erdhi ne Evrope ishte gjuhe e pa zhvilluar dhe kishte mungesa ne mbulimin e fenomeneve, koncepteve, profesioneve, veglave, ideve... me fjale te reja. Keshtu qe krijoi fjale te reja, por edhe adoptoi fjale te gateshme.
Tani ti si mendon, cila gjuhe kishte ne ate kohe fjalor me te pasur qe mbulonte nevojat e kesaj gjuhe te re?
Cilado, qe te kete qene gjuha ,ajo, nuk besoj se quhej Gjuha Shqipe.
Nuk e di sa e kupton ti gjuhen, por nuk huazohet fjala ne kohen e kryer te thjesht.
Shoh-pe
Keto jan karagjozlliqe.
Ajo qe huazohet nga nje gjuhe ne nje tjeter eshte rrenja.
C'eshte kjo mani qe keni me rrokezimet. Rrokezoni nje fjale, gjeni ndonje rrokje dhe filloni fantazoni. Fjalet jane identike dhe kane kuptime te ndryshme edhe brenda nje gjuhe te vetme...
Qepe emer qepa qe hame
Qep folje qep kur qepim
...ateher c'mund te themi per dy gjuhe te ndryshme. Keto jane thjesht koncidensa.
Me fal se e zgjata.
Shoku nuk e ke thithur fare muabetin.
Ti ke nje menyren tende te botkuptimit ne kete fushe. Une kam fushepamjen time. Une nuk e di kush eshte ai me i sakti, por qe te kuptohemi kur flasim po mundohem te shpalose ate qe une kam si harte ne koke kur flasim per gjuhet dhe prejardhjen e tyre. Me lejo te bej nje hyrje per te futur ne brendesi te asaj qe po mundohem te te shpjegoj.
Gjuhet kan lindur si nevoje e njerzve per te komunikuar. Ato ne fillim kane qene te varfera ne fjale dhe me pas pergjat marshimit evolutiv te njeriut dhe ndryshimit e rritjes se nevojave te tije kane evoluar e ndryshuar edhe gjuhet.
Pra gjuha jone, nuk na ka rene nga zoti e gateshme, ajo ka lindur dhe eshte zhvilluar si gjithe gjuhet e tjera. Nese e imagjinojme rrugen qe ka pershkuar gjuha jone ne kohe deri sa ka arritur deri tek ne, me nje drejtez, ne nje pike imagjinare te kohes te kesaj drejteze ne e kemi quajtur gjuha pellazge. Pak me vone ne nje pike tjeter imagjinare nga kjo drejtez eshte shmangur nje gjysme drejtez qe e kemi quajtur gjuha Helene qe ka vazhduar rrugen e saj per hesap te vete. Me pas akoma ajo Latine dhe ndoshta edhe gjuha jone. Pra ne as u kemi marre e as na kane marre dy gjuhet e tjera, thjesht kemi ngjashmeri se burojme nga i njejti burim. Pra kemi rrenje te njejta, por deget jan zhvilluar per hesap te vet.
Mund te thuash, qe shqipja si nje dege e drejtperdrejt e pellazgjishtes, mund ti afrohet me shume asaj, sepse eshte me pak e perpunuara ne shekuj dhe me pak e devijuara nga trungu meme pellazgjik, se gjuhet si motra, qe kane te njejten prejardhje, si Latinishtja dhe Greqishtja.
Pra qe te kuptohemi kur flasim, greqishtja dhe latinishtja nuk i kane marre asgje shqipes, por pellazgjishtes. Thjesht gjuha shqipe eshte varianti me i afert i pellazgjishtes se hershme qe jeton akoma. Prandaj kur i hulumtojme me kujdes keto gjuhe duket sikur ato i kane marre shqipes. Por ne te vertet ato jane si ne, dege te nje peme gjuhesore vetem se gjate rruges evolutive ato kan evoluar e jane transformuar dal nga dal deri sa kane arritur ne formen ne te cilen i njohim ne sot. Pra ato jane po aq pallazgjike sa edhe ne, vetem se ne kemi fjetur dhe nuk kemi evoluar dhe i ngjajme me teper trungut meme.
Pra nuk mund te thuash qe greqishtja, apo latinishtja na kan marre ne, por thjesht kane evoluar si rezultat i emancipimit kulturoror te trevave ne te cilen ato jane folur. Prandaj shkurt muabeti neve nuk na ka marre asnjeri asgje, sepse ne nuk kemi krijuar ndonje variant kulturor, ne thjesht kemi qene ne gjume. Mirpo sa me e zhvilluar eshte Shoqeria aq me e zhvilluar behet edhe gjuha, qe kekon t'i pergjigjet nevojave te saj. Ne shoqeri te zhvilluara lindin fenomene, koncepte, vegla, ide, pune te reja qe kerkojne pasqyrimin ne gjuhe me fjale te reja. Mbi te gjitha lind letersia qe dyfishon dhe trefishon numrin e sinonimeve dhe i ndane fjalet edhe sipas nuancave. Keshtu qe vertet Shqipja dhe Latinishtja e Greqishtja mund te kene rrenje te njejta por keto te fundit e dyfishuan dhe e trefishuan masen dhe cilesin e tyre.
Qe te vijme tek pika mbi "i", edhe turqia ka gjuhen e saj. Edhe ajo ka marrshimin e saj evolutiv. Ajo kur erdhi ne Evrope ishte gjuhe e pa zhvilluar dhe kishte mungesa ne mbulimin e fenomeneve, koncepteve, profesioneve, veglave, ideve... me fjale te reja. Keshtu qe krijoi fjale te reja, por edhe adoptoi fjale te gateshme.
Tani ti si mendon, cila gjuhe kishte ne ate kohe fjalor me te pasur qe mbulonte nevojat e kesaj gjuhe te re?
Cilado, qe te kete qene gjuha ,ajo, nuk besoj se quhej Gjuha Shqipe.
Nuk e di sa e kupton ti gjuhen, por nuk huazohet fjala ne kohen e kryer te thjesht.
Shoh-pe
Keto jan karagjozlliqe.
Ajo qe huazohet nga nje gjuhe ne nje tjeter eshte rrenja.
C'eshte kjo mani qe keni me rrokezimet. Rrokezoni nje fjale, gjeni ndonje rrokje dhe filloni fantazoni. Fjalet jane identike dhe kane kuptime te ndryshme edhe brenda nje gjuhe te vetme...
Qepe emer qepa qe hame
Qep folje qep kur qepim
...ateher c'mund te themi per dy gjuhe te ndryshme. Keto jane thjesht koncidensa.
Me fal se e zgjata.
SERAFIM DILO
Anti Busavata
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Peshkaqen,po ta them shqip;non plus ultra.
Ajo,gjeni ndonje rrokje e filloni fantazoni,eshte per korniz.
Peshkaqen,po ta them shqip;non plus ultra.
Ajo,gjeni ndonje rrokje e filloni fantazoni,eshte per korniz.
IKHTHUS
Anëtar i ri
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Ndoshta kjo ta nderron pak mendjen. Emri i Aferdites ne Lukka,(ne lashtesi ishte shtet ne Turqine perendimore) eshte gjetur ne mbishkrime si, Padrita dhe Pedrite,kuptohet se per cfare behet fjale pa,shoh driten,del drita ,ylli i mengjezit.
Ndoshta kjo ta nderron pak mendjen. Emri i Aferdites ne Lukka,(ne lashtesi ishte shtet ne Turqine perendimore) eshte gjetur ne mbishkrime si, Padrita dhe Pedrite,kuptohet se per cfare behet fjale pa,shoh driten,del drita ,ylli i mengjezit.
ZET
Cursum Perficio
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Pas mendimit tim, Pancere per Dritare origjinon nga kalku i nje populli qe i ka njohur dritaret para shpikjes se qelqit. Mbase ne ate kohe dritare ishin kanata korace druri, ose lekure qe shtrengoheshin ose hapeshin me kanxha metali.
Per kete arsye, penzere, ose penxhere dohet te jete pancir ose parzmore, nje koracate qe mbulon nje pjese te cenueshme.
Pas mendimit tim, Pancere per Dritare origjinon nga kalku i nje populli qe i ka njohur dritaret para shpikjes se qelqit. Mbase ne ate kohe dritare ishin kanata korace druri, ose lekure qe shtrengoheshin ose hapeshin me kanxha metali.
Per kete arsye, penzere, ose penxhere dohet te jete pancir ose parzmore, nje koracate qe mbulon nje pjese te cenueshme.
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Peshkaqeni, asnjeri nuk perpiqet ti mohoje kerkujt, kendveshtrimin e tij per gjerat, pavaresisht se analiza e mesiperme, ka pak te beje me postimin tuaj te meparshem. Persa i perket analizes suaj, jane dy gjera qe une nuk bie dakort:
E para, eshte lehtesia me te cilen ti arrin ne emertimin e parashqipes si pellazgjishte. Sadoqe duken romantike, pellazget jane nje mister i madh, emri i te cileve permendet shkaraz ne nje literature mesjetare(per mendimin tim me besueshmeri afer zeros) dhe per te cilet nuk dihet pothuajse asgje.
E dyta, eshte lehtesia me te cilen ti barazon karakterin vernakular te shqipes me ate te gjuheve qe s'jane provuar nga askush, qe te jene te tilla, si ajo latine dhe greke(per te cilen une mendoj se ishte forma e hershme e te pares). Nese shqipa ka lindur nga nje gjuhe vernakulare, duke evoluar ne vater, latinishtja dhe greqishtja jane krijuar prej te njejtes, ne bodrumet e manastireve para dhe protokristiane, qe kane qene te vetmet institucione ku percillej dija dhe liturgjia. Ky eshte nje dallim thelbesor por fatkeqesisht pak njerez e kuptojne plotesisht.
Une gramatiken e gjuhes e kuptoj mire dhe jo vetem ate te shqipes, bile jam ne gjendje te bej analiza shume te veshtira dhe per gjuhe tjera, te gjalla dhe te vdekura. Ja disa prej tyre:
http://arberiaonline.com/viewforum.php?f=82
http://arberiaonline.com/viewtopic.php?f=82&t=24
Peshkaqeni, eshte mire te mos perdorim padijen per sulm. Per dijenine tende, folja (me) pa, nuk perfaqson thjeshte kohen e shkuar te foljes shoh, kjo eshte e vlefshme vetem per gjuhen letrare. Rrokja-folje pa, eshte ajo qe eshte perdorur ngahera si paresore dhe mesa duket e vetme, ne dialektin kryesor te shqipes, ne ate geg dhe fuzioni i saj, ne format e brendaeptuara te analogeve te saj dialektore shoh(e tashme)--pa_she(e shkuar), tregon per unitetin e gjuhes shqipe, si element thelbesor i kultures se nje kombi te vetem.
Eshte po kjo folje pastaj, nga e cila formohen dhe emra qe kane te bejne me shikimin:
pamje---pa + mje
Kjo nuk eshte aspak e vertete, grupi kryesor i huazimeve, ne te gjitha gjuhet, perbehet nga fjalet qe huazohen 'in block', sidomos per termat sendeve dhe zhvillimit. Gjuha nuk mund te qemtoj rrenjen ne nje huazim dhe shpeshhere nuk zoteron as mekanizmin per ta bere kete, sepse nuk ka nevoje ta beje kete. Gjuha ka nevoje per termin e plote, qe do te mbushte boshllekun qe ajo ka per te.
Sepse rrokjet peshkaqen, bartin kuptimet me elementare dhe me te qendrushme ne fjale. Kombinimi i tyre, mund te na jap nje rezultat kuptimor te gjurmueshem, mjafton te ndjekesh metodologjite e duhura te semantikes dhe te gjuhesise krahasuese.
Prania e homonimeve ne gjuhe, nuk do te thote, qe duhet te heqim dore nga gjurmimi i semantikes duke u mbeshtetur tek tingujt apo rrokjet kuptimbartese.
Kur koincidencat behen ca si shume, atehere nuk jane me te tilla, per me teper nuk duhet njohuri e madhe, per te dalluar ngjashmerine e shumte ne numer midis fjaleve te gjuheve te ndryshme. Pastaj nuk duhet te behemi radikale dhe te mohojme lidhjet, per shkak te formave paksa te ndryshme. Psh me qe jemi te forma, askush nuk duhet te mohoj lidhjen e :
formë(shqip) me μορφή(gr)
Ketu ngelet per te pare vetem, kush morri nga kush dhe nese kane te njejtin burim(sic thua ti dhe une e pranoj), kush i qendron me prane atij.
Une kam shume per te thene, por kjo eshte teme shume e gjere.
Peshkaqeni, asnjeri nuk perpiqet ti mohoje kerkujt, kendveshtrimin e tij per gjerat, pavaresisht se analiza e mesiperme, ka pak te beje me postimin tuaj te meparshem. Persa i perket analizes suaj, jane dy gjera qe une nuk bie dakort:
E para, eshte lehtesia me te cilen ti arrin ne emertimin e parashqipes si pellazgjishte. Sadoqe duken romantike, pellazget jane nje mister i madh, emri i te cileve permendet shkaraz ne nje literature mesjetare(per mendimin tim me besueshmeri afer zeros) dhe per te cilet nuk dihet pothuajse asgje.
E dyta, eshte lehtesia me te cilen ti barazon karakterin vernakular te shqipes me ate te gjuheve qe s'jane provuar nga askush, qe te jene te tilla, si ajo latine dhe greke(per te cilen une mendoj se ishte forma e hershme e te pares). Nese shqipa ka lindur nga nje gjuhe vernakulare, duke evoluar ne vater, latinishtja dhe greqishtja jane krijuar prej te njejtes, ne bodrumet e manastireve para dhe protokristiane, qe kane qene te vetmet institucione ku percillej dija dhe liturgjia. Ky eshte nje dallim thelbesor por fatkeqesisht pak njerez e kuptojne plotesisht.
Une gramatiken e gjuhes e kuptoj mire dhe jo vetem ate te shqipes, bile jam ne gjendje te bej analiza shume te veshtira dhe per gjuhe tjera, te gjalla dhe te vdekura. Ja disa prej tyre:
http://arberiaonline.com/viewforum.php?f=82
http://arberiaonline.com/viewtopic.php?f=82&t=24
Peshkaqeni, eshte mire te mos perdorim padijen per sulm. Per dijenine tende, folja (me) pa, nuk perfaqson thjeshte kohen e shkuar te foljes shoh, kjo eshte e vlefshme vetem per gjuhen letrare. Rrokja-folje pa, eshte ajo qe eshte perdorur ngahera si paresore dhe mesa duket e vetme, ne dialektin kryesor te shqipes, ne ate geg dhe fuzioni i saj, ne format e brendaeptuara te analogeve te saj dialektore shoh(e tashme)--pa_she(e shkuar), tregon per unitetin e gjuhes shqipe, si element thelbesor i kultures se nje kombi te vetem.
Eshte po kjo folje pastaj, nga e cila formohen dhe emra qe kane te bejne me shikimin:
pamje---pa + mje
Kjo nuk eshte aspak e vertete, grupi kryesor i huazimeve, ne te gjitha gjuhet, perbehet nga fjalet qe huazohen 'in block', sidomos per termat sendeve dhe zhvillimit. Gjuha nuk mund te qemtoj rrenjen ne nje huazim dhe shpeshhere nuk zoteron as mekanizmin per ta bere kete, sepse nuk ka nevoje ta beje kete. Gjuha ka nevoje per termin e plote, qe do te mbushte boshllekun qe ajo ka per te.
Sepse rrokjet peshkaqen, bartin kuptimet me elementare dhe me te qendrushme ne fjale. Kombinimi i tyre, mund te na jap nje rezultat kuptimor te gjurmueshem, mjafton te ndjekesh metodologjite e duhura te semantikes dhe te gjuhesise krahasuese.
Prania e homonimeve ne gjuhe, nuk do te thote, qe duhet te heqim dore nga gjurmimi i semantikes duke u mbeshtetur tek tingujt apo rrokjet kuptimbartese.
Kur koincidencat behen ca si shume, atehere nuk jane me te tilla, per me teper nuk duhet njohuri e madhe, per te dalluar ngjashmerine e shumte ne numer midis fjaleve te gjuheve te ndryshme. Pastaj nuk duhet te behemi radikale dhe te mohojme lidhjet, per shkak te formave paksa te ndryshme. Psh me qe jemi te forma, askush nuk duhet te mohoj lidhjen e :
formë(shqip) me μορφή(gr)
Ketu ngelet per te pare vetem, kush morri nga kush dhe nese kane te njejtin burim(sic thua ti dhe une e pranoj), kush i qendron me prane atij.
Une kam shume per te thene, por kjo eshte teme shume e gjere.
ZET
Cursum Perficio
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Kjo fushepamje eshte eshte ajo qe duhet te bjere ne sy menjehere kur vezhgohet pema e gjuheve. Te ishte vetem kjo vize, ceshtja do qe zgjidhur mijera vjet me pare. Mirepo, problemi eshte se nuk ka nje dege (vize te drejte), por disa. Problemi tjeter eshte se disa dege jane jane ushqyer nga nje ose disa dege te tjera (viza te tjera te drejta, ose dege te vizave) ne vend se te qendronin ne ndarjen e tyre, dhe me e keqja fare se politikisht trungu eshte bere dege dhe deget trung.
Kishte sjelle Kreksi nje citim te Malte-Brune, qe eshte konkluzioni me i matur qe mund te arrihet:
"Gjuha ilire të vjetër dhe e shqiptareve modernë, është një idiome e veçantë. Origjina e saj shtyhet më shekuj pas në historinë e Europës, në ato kohëra që nuk mbahën mend, ku gjuhët, greke, iberike, keltike, sllave, teutonike e gotike formohen secila në sferat e tyre. Te gjitha gjuhët Europiane kanë disa vija te ngjashme mes tyre; nëse gjejme gjuhen Ilire në këto kushte dëshmohet se populli ilir kishte kontakt te ngushte qysh herët me racat tjera europiane."
Kjo do te thote qe cdo gjuhe ka ndikuar nje tjeter deri diku dhe ato me te zhvilluarat kane dhene hua me shume tek te tjera ne nje kohe apo nje tjeter. Mirepo ajo gjuhe, qe ka influence nga te gjithe gjuhet, te zhvilluara apo jo ne kohe te ndryshme, deshmon qe ka qene ATY para te gjithave dhe ne kontakt me te gjitha. Tregon se format e vjetra te lashte te ndertimit jane ende ne kete gjuhe (arkitektura e fjales, mendimit etj) por ka huazime periferale (fjale te vecanta), te cilat sado te medha te jene nuk ndryshojne dot themelin.
Ky eshte mali qe shoh une nga te gjithe fushat.
Kjo fushepamje eshte eshte ajo qe duhet te bjere ne sy menjehere kur vezhgohet pema e gjuheve. Te ishte vetem kjo vize, ceshtja do qe zgjidhur mijera vjet me pare. Mirepo, problemi eshte se nuk ka nje dege (vize te drejte), por disa. Problemi tjeter eshte se disa dege jane jane ushqyer nga nje ose disa dege te tjera (viza te tjera te drejta, ose dege te vizave) ne vend se te qendronin ne ndarjen e tyre, dhe me e keqja fare se politikisht trungu eshte bere dege dhe deget trung.
Kishte sjelle Kreksi nje citim te Malte-Brune, qe eshte konkluzioni me i matur qe mund te arrihet:
"Gjuha ilire të vjetër dhe e shqiptareve modernë, është një idiome e veçantë. Origjina e saj shtyhet më shekuj pas në historinë e Europës, në ato kohëra që nuk mbahën mend, ku gjuhët, greke, iberike, keltike, sllave, teutonike e gotike formohen secila në sferat e tyre. Te gjitha gjuhët Europiane kanë disa vija te ngjashme mes tyre; nëse gjejme gjuhen Ilire në këto kushte dëshmohet se populli ilir kishte kontakt te ngushte qysh herët me racat tjera europiane."
Kjo do te thote qe cdo gjuhe ka ndikuar nje tjeter deri diku dhe ato me te zhvilluarat kane dhene hua me shume tek te tjera ne nje kohe apo nje tjeter. Mirepo ajo gjuhe, qe ka influence nga te gjithe gjuhet, te zhvilluara apo jo ne kohe te ndryshme, deshmon qe ka qene ATY para te gjithave dhe ne kontakt me te gjitha. Tregon se format e vjetra te lashte te ndertimit jane ende ne kete gjuhe (arkitektura e fjales, mendimit etj) por ka huazime periferale (fjale te vecanta), te cilat sado te medha te jene nuk ndryshojne dot themelin.
Ky eshte mali qe shoh une nga te gjithe fushat.
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
nga latinishtja arkaike(deri ne shekullin e III p.e.s) ka shume pak gjurme, lapis niger nga shume autore konsiderohet si fake, per me teper eshte larg me latinishten klasike.
Romen e themeloi Albalonga, dinasti mbreterish me origjine nga gadishulli jone.
shume grupe ilirike shkuan ne itali duke filluar qe nga shekulli i X p.e.s(mesapet, japiget, dhe veneded ne veri)
latinishtja klasike eshte gjuhe artificiale e elitave te perandorise, si dhe gjuha administrative e folur nga shume pak persona.
latinishtja klasike ka mjaft diferenca nga latinishtja volgare, nje qytetar romak i thjeshte kuptonte shume pak apo aspak latinishte klasike.
shume perandore romake kane qene me origjine ilire, dhe ata me origjine helene mungojne.
repartet e zgjedhura te ushtrise romake ishin po ashtu ilire(pretorianet psh)...te cilet padiskutim ne vendet te cilat pushtuan imponuan gjuhen latine(ate volgare, jo klasike) dhe bashke me latinishten shume fjale nga gjuha e tyre ilirisht.
daket r(u)omanizohen, shqiptaret jo, e gjen dot pse?
pra. latinishtja klasike eshte gjuhe artificiale elitash, greqishtja e sotme eshte gjuhe kishtare, e krijuar po ashtu artificialisht ne mesjete.
kjo gjuhe artificiale ju mesua 2 milion turqve qe erdhen ne greqi kur u be shkembimi i popullsive turqi-greqi.
nje grek i zakonshem nuk kupton aspak helenishten antike( e cila ne fakt ishte ne dialekte, ka shume e shume fjale qe jane te aferta me shqipen, here pas here une kam sjelle shembuj, si fjala kambein(helenisht)=kembej=cambiare, ne greqisht eshte αλλαγή, nuk ka asnje lidhje.
ti ke fushepamjen tende dhe opinionin tend, une nuk do sjell opinionin tim, do sjell ca fakte, ndoshta keto fakte te ndihmojne te ndryshosh opinion.
nga latinishtja arkaike(deri ne shekullin e III p.e.s) ka shume pak gjurme, lapis niger nga shume autore konsiderohet si fake, per me teper eshte larg me latinishten klasike.
Romen e themeloi Albalonga, dinasti mbreterish me origjine nga gadishulli jone.
shume grupe ilirike shkuan ne itali duke filluar qe nga shekulli i X p.e.s(mesapet, japiget, dhe veneded ne veri)
latinishtja klasike eshte gjuhe artificiale e elitave te perandorise, si dhe gjuha administrative e folur nga shume pak persona.
latinishtja klasike ka mjaft diferenca nga latinishtja volgare, nje qytetar romak i thjeshte kuptonte shume pak apo aspak latinishte klasike.
shume perandore romake kane qene me origjine ilire, dhe ata me origjine helene mungojne.
repartet e zgjedhura te ushtrise romake ishin po ashtu ilire(pretorianet psh)...te cilet padiskutim ne vendet te cilat pushtuan imponuan gjuhen latine(ate volgare, jo klasike) dhe bashke me latinishten shume fjale nga gjuha e tyre ilirisht.
daket r(u)omanizohen, shqiptaret jo, e gjen dot pse?
pra. latinishtja klasike eshte gjuhe artificiale elitash, greqishtja e sotme eshte gjuhe kishtare, e krijuar po ashtu artificialisht ne mesjete.
kjo gjuhe artificiale ju mesua 2 milion turqve qe erdhen ne greqi kur u be shkembimi i popullsive turqi-greqi.
nje grek i zakonshem nuk kupton aspak helenishten antike( e cila ne fakt ishte ne dialekte, ka shume e shume fjale qe jane te aferta me shqipen, here pas here une kam sjelle shembuj, si fjala kambein(helenisht)=kembej=cambiare, ne greqisht eshte αλλαγή, nuk ka asnje lidhje.
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
Ajo eshte vetem nje rrokje e vogel, por ajo bart kuptimin fillestar pavaresisht se cfare shtohet para dhe pas saj, duke na dhene nje fjale ne nje gjuhe tjeter:
lë(shqip)-----lascio(it)------λύω(gr)------loose(eng)----laxa(lat)-----labav(slav)
Ajo eshte vetem nje rrokje e vogel, por ajo bart kuptimin fillestar pavaresisht se cfare shtohet para dhe pas saj, duke na dhene nje fjale ne nje gjuhe tjeter:
lë(shqip)-----lascio(it)------λύω(gr)------loose(eng)----laxa(lat)-----labav(slav)
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
paragrafi qe mbyll fjalorin e Frang Bardhit latinisht shqip.
Tue mos dijtune Stampatorete ghiuhenee Arbenesce, ndoonese une iemendogne ei nderegne fiallete, perseriu nchečeine e feieine mbi disa visse: prasstù dissa error ghi muita indereghia, ei vuna gičče basche, e mundeni me igetune chetu perfundi me te gnefunat; ete tierete ilae urtijsse saai, ghi ti emendogne paa nüterime, e paa εaa; flass chesctù, perse udob chiscte cusc me stremenuem busete, e me scundune crüete mbe vepra te tjerune, maa me vum dorene mbe Pendet, e me fietune pach, hoc opus hic labor, sicur me čane cheto festijr iane, e scume vete chisne me sterguem crahete e me cane se smundign, e siam iεoti: itaque mitè corriges.
paragrafi qe mbyll fjalorin e Frang Bardhit latinisht shqip.
Tue mos dijtune Stampatorete ghiuhenee Arbenesce, ndoonese une iemendogne ei nderegne fiallete, perseriu nchečeine e feieine mbi disa visse: prasstù dissa error ghi muita indereghia, ei vuna gičče basche, e mundeni me igetune chetu perfundi me te gnefunat; ete tierete ilae urtijsse saai, ghi ti emendogne paa nüterime, e paa εaa; flass chesctù, perse udob chiscte cusc me stremenuem busete, e me scundune crüete mbe vepra te tjerune, maa me vum dorene mbe Pendet, e me fietune pach, hoc opus hic labor, sicur me čane cheto festijr iane, e scume vete chisne me sterguem crahete e me cane se smundign, e siam iεoti: itaque mitè corriges.
Përgjigje e: Cila është prejardhja e "Kësaj" fjale?
mendje
mentem(lat), etimologjine ja japin nga metis helenisht
.
mente(it), pazzo, pazzia....ku pazzo del nga patior(lat), pra patire, sofrire, vuaj...vuan nga cfare! fizikisht, shpirterisht.
saggio, saggezza.....del nga sapius(lat)-sapere(it), te dish, por te jesh i ditur, s'eshte njesoj me te jesh i mencur.
shqipja nuk le te tilla shtigje.
mendje, i cmendur, cmenduri
i mencur, mencuri
nga eshte huazuar mentem?
mendje
mentem(lat), etimologjine ja japin nga metis helenisht
.mente(it), pazzo, pazzia....ku pazzo del nga patior(lat), pra patire, sofrire, vuaj...vuan nga cfare! fizikisht, shpirterisht.
saggio, saggezza.....del nga sapius(lat)-sapere(it), te dish, por te jesh i ditur, s'eshte njesoj me te jesh i mencur.
shqipja nuk le te tilla shtigje.
mendje, i cmendur, cmenduri
i mencur, mencuri
nga eshte huazuar mentem?