• Përshëndetje Vizitor!

    Nëse ju shfaqet ky mesazh do të thotë se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar ju arrini të shihni pjesën me të madhe të seksioneve dhe diskutimeve të forumit, por akoma nuk gëzoni të drejten për të marrë pjesë në to dhe në avantazhet e të qënurit anëtar i këtij komuniteti. Ju lutem : REGJISTROHUNI që të dërgoni postime dhe mesazhe në Forum-Al.

    Regjistrohu !

Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Heily

BuRreLse
Anëtar
Jan 16, 2010
Postime
336
Pikët
0
Vendndodhja
Ku tme doje e bardha zemer
Medauri

Ishte hyu ilir i luftës. Edhe ky shumë i rëndësishëm. Një qendër e kultit të Medaurit është Rizoni, por ndoshta dhe varret monumentale në Selcën e Poshtme ku janë të skalitura atributet e hyut, siç janë mburoja ilire me rrathët e saj koncentrike karakteristikë dhe përkrenarja. Gjithashtu, këto atribute dalin edhe në numizmatikë. Edhe për këtë hy kemi një paraqitje ikonografike. Ai është një hy kalorës. Paraqitet i hipur në kalë, me shtizën në dorën e majtë. Në skenën e njohur të paftës së Selcës së Poshtme, në fakt, te kalorësi (që ka pas shpinës gjarprin dragua) kemi Medaurin. Në këtë skenë kulti i Medaurit është i lidhur me kultin e ujërave (figura e gjarprit - monstër detar, e peshkut etj.) pra me kultin e vetë Redonit.

Nuk dimë me saktësi midis këtyre hyjnive: kanë paritet apo marrëdhënie hierarkike midis tyre. Një gjë është e sigurt: të dyja këto hyjni kanë bashkëjetuar dhe kanë qenë në krye të vendit në panteon.

Në lidhje me natyrën e hyut kalorës Medaur duhet thënë se studiues të ndryshëm kanë parë në të një variant ilir të kultit të "kalorësit trak” ose dhe të "kalorësve danubianë".

Ka edhe mendime se në skenën me dy kalorës përballë, si te pafta e Selcës së Poshtme apo në brezat e Gostilies duhen parë dhe prototipat më të vjetër të Kultit të Dioskurëve, që paraqiten ikonografikisht si kalorës.

Medauri në realitet ka identitet ilir. Ai është një hy i veshur me armaturë tipike ilire, ndryshe nga kalorësi trak, - kalorësit e stelave danubiane apo Dioskurët, kalorës të dorëve.

Medauri dhe Redoni kanë emra etnikisht ilirë.

Redoni

Ky qendror, ndoshta më kryesori te ilirët e periudhës qytetare e të lulëzimit të shtetit ilir. Për të ruhet dhe rafigurimi ikonografik në formën e një djaloshi me një kapele të tipit "kausia", të dhënë në profil. Portreti shoqërohet me figurën e lembës ilire e me delfinin si atribute të hyjnisë. Kështu është dokumentuar në monedhat e Shkodrës dhe të Lisit, karakterin e përcaktimin e këtij hyu e bëri arkeologu H. Ceka.

Është hyu zyrtar, me sa duket suprem i shtetit ilir të kohës së Gentit. Mbas shkatërrimit të shtetit ilir, kulti i Redonit mbijeton në territoret bregdetare e dëshmohet edhe në shekujt e parë të erës sonë.

Kemi hedhur mendimin se nuk është vetë hyu i detit, por diçka më shumë dhe patjetër ka qenë lidhur dhe me kultin e familjes mbretërore ilire jo vetëm të kohës së Gentit, por edhe më përpara.

Fakti që emrin e këtij hyu e gjejmë dhe si toponim gjeografik të Kepi i Redonit, në veri të Durrësit, lë të mendosh se këtu duhet të kërkojmë edhe një vend kulti të tij ndoshta të hapur, në natyrë.
 

Heily

BuRreLse
Anëtar
Jan 16, 2010
Postime
336
Pikët
0
Vendndodhja
Ku tme doje e bardha zemer
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Boa

Hyjni ilire në formë gjarpri në Epidaur. Kulti i tij ka mbijetuar deri në shekullin IV të erës sonë. Këtë hy gjarpër populli vendas e quante pikërisht me këtë emër (Hieronimi në " Vita Hilarionis", lib.9, shënon "quos gentili sermonte Boas vocant" - "që populli në gjuhën e vet e quante Boa").

Bindi

Ky kryesor i fisit ilir të japodëve. I janë kushtuar disa altarë votivë, që janë gjetur pranë burimit të përroit Privi afër Bihaqit të sotëm.

Në mbishkrimet identifikohet me hyun romak të detrave Neptunin ("Bindo Neptuno savrum"). Në fakt, më shumë se hyu i detit, Bindi është mbrojtës i burimeve dhe i ujërave.

Për nder të tij sakrifikoheshin cjep.
 

Heily

BuRreLse
Anëtar
Jan 16, 2010
Postime
336
Pikët
0
Vendndodhja
Ku tme doje e bardha zemer
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Tato

Për këtë hyjni të nderuar në trevat dardane flet Mate Suiçi si për një Deus Patrius. Z.Miridita emrin Tato e lidh edhe me emrin epikorik Tatonipol. Në të sheh edhe lidhjen me hyjninë lindore Attis ose dhe me kultin e kalorësit trak.

Në shtyllëzat mbivarrore të Durrësit del shpesh në shekujt ll-l p.e.s. emri Tato si ilir.

Thana dhe Vidasi

Një çift hyjnor ilir që është rafiguruar në disa monumente të bëra nga ilirët. Katër altarë votivë me mbishkrime i janë kushtuar këtij çifti e janë gjetur në Topusko. Emrat e këtyre hyjnive janë, me sa duket, emra ilirë.

Thana është hyjneshë me atribute të Artemisit apo Dianës.

Vidasi ka atributet e hyut të këtij binomi kultik janë edhe vepra të vërteta të artit ilir; ato kanë veshje ilire dhe një stil karakteristik vendas.
 

Heily

BuRreLse
Anëtar
Jan 16, 2010
Postime
336
Pikët
0
Vendndodhja
Ku tme doje e bardha zemer
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Nesti


Emër lumi ilir, po edhe emri i një hyu sikelik të kultit të ujit te mesapët, në Italinë e Jugut. Këtë filozofi agragantinas Empedokli, sigurisht duke u mbështetur në besimin popullor mitologjik ilir, e përdor për të quajtur elementin ujë të kozmogonisë. Për këtë hyjni ka shkruar P. Kreçmeri; e përmend edhe E.Çabej.

Empedokli e përdor emrin e Nestit të paktën që në shekullin V para erës sonë, por kulti i këtij hyu do të ketë qenë formuar shumë kohë më parë.

Ajo që të bën përshtypje është se emri i këtij hyu nuk gjendet vetëm në Italinë e Jugut, por edhe në viset e mirëfillta ilire. Kështu, Skylaksi dhe Stefan Bizantini përmendin lumin Nestos, një qytet me këtë emër, si dhe fisin ilir të nestëve.

Joni

I biri i Dyrrahut. E kemi thënë se miti ilir e bën/atë eponim të detit, shpjegim ky i ndryshëm nga ato të mitologjisë greke dhe romake. Ky është një mit që te ilirët zotëron një hapësirë shumë të madhe të një deti që u përket shumë popujve të ndryshëm të Ballkanit dhe të Gadishullit Italik. Pra, miti i Jonit hyn në raporte mitologjike e gjeografike ndërkombëtare. Stefan Bizantini ka shkruar dhe për një bir të Jonit, të quajtur Hellopi, siç e kemi thënë dhe më sipër. Tërë legjenda e Jonit i përket territorit të llirisë së Jugut dhe të Epirit ilir. Fotografia e legjendës përfshin një hapësirë shumë të madhe.
 

Heily

BuRreLse
Anëtar
Jan 16, 2010
Postime
336
Pikët
0
Vendndodhja
Ku tme doje e bardha zemer
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Fillimisht besoheshe ne perendite pellazge por me emra te modifikuar nga mbreterit lokale per te krijuar ngjashmeri me emrat e tyre . Shembull marsi quhej medaur , hermesi redon etj .
Me kohen e kostantinit filloi zyrtarizimi i monoteizmit dhe ndalimi e politeizmit . Fillimisht i gjithe ballkani ishte katolik . Vetem pas ndarjes se romes ne dy pjese u krijua patriarkana e kostantinopolit . Me pas patriarkana morri me vete ato territore qe fillonin nga shkumbini jugore ne linje horizontale deri ne detin e zi . Me pas , pas shfarrosjes se popujve te vjeter e ardhjen e sllaveve kjo harte u lekunde disi . Serbet e malazezet origjinalisht perputhjen me monoteizmin e kishin me katolicizmin me pas car dushani vendosi te perputhte orthodhoksizmin per ta patur me te lehte te kishte kontrollin fetar te perandorise se tij etj .
Ne mesjeten e vone shenohet nje holokaust per ballkanin e lire sepse osmanet shpartalluan vete perandorine bizantine duke mos lene me asnje bllokade mes anatolise e ballkanit keshtu qe fillon edhe perhapja e myslimanizmit . Propaganda kristianomane qe kryesisht ispirohet nga skandinavet pretendon se perhapja e myslimanizmit u be me dhune , masakra e terror , por nuk ka as dhe nje fakt qe te provoje dicka te tille .
Myslimanizmi u perhap per tri arsye kryesore :
1~karriera ushtarake , ne ushtri mund te behej komandant vetem nje mysliman .
2~karriera politike , ne "parlament" e ne governatet lokale mund te drejtonin vetem myslimanet .
3~karriera komerciale , ne perandorine tregtaret myslimane nuk paguanin taksat e plota por vetem gjysmen e tyre sepse pjesa tjeter u "financohej" nga vete sulltani , qe tregonte qarte para krereve fetare osmane se ai e meritonte te ishte edhe kreu fetar i perandorise , pervec rolit te perandorit qe e kishte per arsye gjaku , ne kete menyre ai tregonte se ishte i bindur ndaj islamit e urdherave te qur'an-it .
Ne epoken moderne fete u bene simbol i nacionalizmit , me qe shqipetaret ishin te rrethuar nga orthodhokset e huaj e sidomos mungesa e nje kishe ne prag te pavarsise coi shume shqipetare patriot te zgjidhnin myslimanizmin . Dicka e tille eshte shume e dukshme tek emrat e shume shqipetareve . Ndersa duke mos patur fqinje katolik , nuk pati ndryshime dhe katolicizmi u ruajt ne trevat e veta historike .
Sot e kesaj dite ne fill te epokes dixhitale feja e ka humbur kredibilitetin e saj historik , e eshte dobesuar teresisht .
Fete ne shqiperi :
36% suuni ,
24% orthodhokse ,
11% katolike ,
2% shi'it ,
1% te tjere ,
~ateiste 26% .
 

Beaute

?
Banned
Anëtar
Jan 8, 2010
Postime
18,662
Pikët
83
Vendndodhja
Dans ton cœur mon amour
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Feja është nje sistem mendimi, ndjenje, dhe veprimi qe ushtrohet nga nje grup dhe qe u jep anetareve nje synim perkushtimi, nje norme e sjelljes nga e cila individet mund te gjykojne pasojat vetjake dhe shoqerore te veprimeve te tyre; dhe nje model drejtues me te cilin individet mund te lidhen me grupin e tyre dhe gjithesine e tyre.
Nje shkak, parim, ose veprimtari e ndjekur me zell ose perkushtim te ndergjegjshem.

E verteta e bukur ,apo e hidhur e Shqiptarit eshte qe jemi popull ateist se me kete fyme jemi rritur..po te pakten te arrijme te njohim *Termin Repekt* ne cdo aspekt.
 

Hello Kitty

❤☆҉‿★ Ŧђαήк ¥☺ů ★☆҉‿❤
Anëtar
Feb 8, 2011
Postime
11,454
Pikët
113
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Fete ne shqiperi :
36% suuni ,
24% orthodhokse ,
11% katolike ,
2% shi'it ,
1% te tjere ,
~ateiste 26% .
Sa te verteta jane keto te dhena? Ku jane mbeshtetur?
 

Brari

Super Anëtar
Anëtar
Jan 21, 2012
Postime
3,557
Pikët
38
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

feja e shqiptarve eshte qo..

80% besojn ne lek e dajak..
dmth ato kan per zot..

5 % besojn ne burrerine..

kusuri dmth 15% .. jan fetare musliman ose te krishter te mire..

qy eshte informacioni i fundit nga instituti etnografik..

.
 

Irfan CANA

Anëtar i ri
Anëtar
Dec 16, 2011
Postime
1,855
Pikët
0
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Brari,

Sondazhi s'është bindës as përsëafërti.Tung.
 

murik

peace and love
Anëtar
Jul 28, 2015
Postime
2,716
Pikët
113
Vendndodhja
philadelphia
Përgjigje e: Perendite ilire feja e pare e shqiptarere

Menzana ishte perendi e Mesapeve.Mendohet se Mesapet te kene qene nje fis qe fliste nje gjuhe te afert me Iliret e anes tjeter te detit. Nese vertete keta ishin nje fis ilir,atehere edhe kerkimet ne lidhje me gjuhen duhen fokusuar tek Mesapet pasi kane lene shkrime te vjetra te plota.ndryshe nga Iliret ne ballkan ku vetem nje grusht fjalesh e emrash te pervece, kane mbijetuar nepermjet teksteve greke ose latine.Po sjell me poshte nje shkrim te shkurter te shkeputur nga nje shkrim me i gjate. le te shohim nese kokat e forumit mund te deshifrojne gjekafshe.

klohi zis thotoria marta pido vastei basta veinan aran in daranthoa vasti staboos xohedonas daxtassi vaanetos inthi trigonoxo a staboos xohetthihi dazimaihi beiliihi inthi rexxorixoa kazareihi xohetthihi toeihithi dazohonnihi inthi vastima daxtas kratheheihi inthi ardannoa poxxonnihi a imarnaihi
 

Mandi

ஜ۩۞۩ஜ
Staff member
Anëtar
Feb 8, 2009
Postime
9,567
Pikët
113
Vendndodhja
DISA PERËNDI ILIRE: ENJI, PREMA, SHËTUNI, DIANA, SILVANI, BINDI, SURDI, MEDAURI.

Puna më e përditësuar mbi problemet e ndryshme ilire, duke mishëruar të gjitha kërkimet e bëra në këtë fushë deri në vitin 1931, është kontributi i një studiuesi gjerman, dr. M. Fluss-it. Ai është marrë natyrshëm edhe me fenë e Ilirëve; dhe rreth atyre që shkruaj këtu, i detyrohem pjesërisht mësimeve nga dr. Fluss. Ai vetë, përmbledh vetëm hulumtime të shpërndara të të tjerëve, por sipas një fryme kritike të shëndoshë që i jep punës së tij një vlerë të vetën.
Për fenë ilire para ndikimit të pushtimit romak, dihet pak. Sidoqoftë, është i sigurt një fakt themelor, që do të thotë se ajo [feja] nuk ndryshonte thelbësisht nga feja e romakëve, sepse, ndërsa diku tjetër në perandori kishte fërkime të vazhdueshme me baza fetare, mes pushtuesve dhe kombeve të pushtuara, në tokat ilire nuk gjendet asgjë e këtij lloji. Perënditë indigjene ilire, edhe pse nën emra të ndryshëm, përkonin me perënditë romake, dhe fill pas pushtimit u ngritën altarë ndaj hyjnive, pa e vrarë shumë mendjen, nën emra të vjetër apo nën emra të rinj. Një shkrimtar grek i quan Ilirët “shumë të respektueshëm ndaj perëndive”.
Enji ishte perëndia e zjarrit dhe emri i tij ruhet deri sot te fjala shqipe “e-enjte”, që do të thotë “e enjte” [“Thursday”] (vetë fjala angleze përkon natyrisht për ditën e Thor-it, duke qenë se Thor-i është perëndia e bubullimës). Bindus-i mendohet se ka qenë perëndia e burimeve të ujit. Prema, ishte perëndesha e pjellorisë dhe e lindshmërisë: emri i saj ka mbetur te emri “e-premte”, fjala shqipe për të premten dhe që korrespondon me Venusin romak dhe Frejan teutonike. Surdi, ishte perëndia e motit. Silvanusi, mbrojtësi i fshatit, përkundër emrit të tij romak, ishte një perëndi e vërtetë ilire dhe besohet të jetë futur në Afrikë nga oficerët ilirë. Diana, gjithashtu, përkundër emrit të saj, ishte një perëndeshë ilire.
Të dy, Silvanusi dhe Diana figurojnë si përfaqësues të Ilirisë në Harkun e Trajanit në Benevento; dhe duket i sigurt supozimi se emrat e tyre romakë kishin zëvendësuar ata më të vjetrit, ilirë. Saturni ishte në ilirishte “Shëtuni” dhe emri i tij mbijetoi në fjalën shqipe për të shtunën, e cila është “e-shëtuna”. Një hyjni e përmendur shpesh është Medauri, i cili besohet të ketë qenë perëndia e shërimit dhe i përngjashmi ilir i Eskulapit grek [shënim i përkthyesit: A. Stipçeviç e quan me prejardhje ilire Eskulapin].
Thënie për shqiptarët
________
Titulli: Albania: The Rock Garden of Southeastern Europe, and Other Essays
Autori: Faik Konica
Botues: VATRA, 1957

1601789131941.png
 
Top