• Përshëndetje Vizitor!

    Nëse ju shfaqet ky mesazh do të thotë se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar ju arrini të shihni pjesën me të madhe të seksioneve dhe diskutimeve të forumit, por akoma nuk gëzoni të drejten për të marrë pjesë në to dhe në avantazhet e të qënurit anëtar i këtij komuniteti. Ju lutem : REGJISTROHUNI që të dërgoni postime dhe mesazhe në Forum-Al.

    Regjistrohu !

Sparta,spartanet dhe i spartiati.

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Mbase eshte nje nga popujt e pakte,ne mos i vetmi,qe shprehen patriotizmin e tyre me ane te menyres se jeteses,jetonin per shtetin.
Jetonin thjeshte e flisnin pak.Jetonin thjeshte e zbatonin ligjin,flisnin pak edhe ne diskutime,por ajo qe nuk diskutonin kurre ishte ligji.

Ligjet e organizimi social i Spartes kishte si qellim kryesor krijimin e nje populli superior luftarak.Pa keto ligje, e pa kete menyre jetese, ky popull nuk do te kishte ne histori nje vend nderi.

I gjithe aktiviteti spartan kishte si synim mbrojten e pergatitjen per lufte.Qyteti sherbente pothuajse per pergatitjen e spartaneve,çdo gje i pershtatej njefare fillozofie jetese ushtarake,edhe kenaqesite per kalimin e kohes se lire ishin te karakterit ushtarak.E vetmja kenaqesi e tepruar qe lejohej ishte gjuetia.
Ushqimi baze i spartaneve ishte e fameshmja dhe e thjeshta "supa e zeze",e cila ishte e perbere nga dhjami,gjaku,uthull,dhe kripe.Tregetia per aq sa mund te sherbente ishte e bazuar mbi shkembimin e gjerave vetem brenda Lakonis.Egzistone edhe nje monedhe e rende hekuri,e cila nuk mund te shkembehej o te kishte vlefte edhe jashte kufirit.Paraja konsiderohej nje lluks i tepert,nje lluks i percipte.
Edhe sot te tregosh dike qe jeton ne menyre spartane,tregon nje stil jetese,tregon thjeshesine e tije,tregon te jetosh ne varferi e rreptesi.

Edukimi intelektual o shkollor permblidhte pake shkrim e pake lexim,per aq sa nevoitej.Mbi te gjitha u mesohej te thonin shume gjera me pak fjale,te flisni pak per tu shprehur shume.Edhe sot ky stil i te shprehurit quhet "lakonik".Nje njeri qe pergjigjet,qe flet pak e qe nuk shperdoron fjalet,shkurt,drejt,preçiz.
Egzistojne me qindra pergjigje te famshme lakonike.Filipi i Maqedonis,qe kerkonte e pothuajse kishte nenshtruar te gjithe Greqine,i thote nje dite ambasadorit te Spartes:"Sikur nje dite te hy ne Sparte,nuk do t'ju le me as guret"."Sigurisht-ishte pergjigjeja-Sikur".
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

S.D :Me terhoqi qysh ne fillim titulli i temes dhe shkrimi ne vijim.



e forte kjo pergjigje.
Pohimi :"Sigurisht" me Pandehmen:"Sikur", bashke ne nje fjali kaq te shkurter..
Pikerisht ky kontradiksion mes tyre e ben perfekte Kuptimin e shprehjes !

Prej nga ky cast "lindi" dhe fjala Sikur ...e me siguri nga ilirishtja :p (shaka kjo).
Meri,persa i perket gjuhes shqipe je perfeksjoniste,duket qe te pelqen.

"Ndersa persa i perket gramatikes ilire,nuk diskutohet qe fjala Sikur rjedh nga ilirishja, e hereshme,ose e tashme ".
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Nese me te vertete eshte keshtu, i bej 'delete' fjaleve ne kllapa ne postimin tim, por nese kjo eshte shaka-ja jote e radhes S.D, kete pergjigje qe ke dhene e konsideroj "Lakonike". Nenvizoj prej saj :
" ...ose e tashme "
hahaaaaaaaaaaaa.
Ajo e gjuhes shqipe qe nje konpliment.

Ndersa e gramatikes ilire..............
"Edhe Lakonike eshte ilire,...La-kon-ike...qe do te thot te Lash-me-ik".
 

Mistrece

...
Staff member
Anëtar
Aug 21, 2011
Postime
16,843
Pikët
113
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Sparta ka qene nje oligarki, e drejtuar nga nje grup i vogel spartianesh. Ne ndryshim nga Athina, atje nuk ekzistonte demokracia, ligjet vendoseshin nga nje numer i vogel, pasurine gjithashtu e zoteronte po ata qe kishin pushtetin.

Por, eshte e vertete. Nje spartan i mire ishte i lidhur shume me token ku rritesh e ku jetonte. Jeta e tij ishte ne funksion te luftes per te mbrojtur token meme. Jo rastesisht, ne luften me Athinen, Sparta fitoi.
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Sparta ishte nje republik aristokratike me mbret.Mbreterit ishin dy,mbreteria ishte e trasheguar.Mbreterit luanin rolin e kryeministrit,e zgjidheshin nga keshilli i te 30-teve se kush do komandonte ne lufte.
Keshilli i te tredhjeteve zgjidhej nga populli,o nga "te barabartet" qe ishte aristokracia.Zgjedhja ishte e perhereshme,e te zgjedhurit duhet te kishin kaluar moshen 60 vjeçare,perveç mbreterve.Ky keshill kryente dhe rolin e drejtesise e zgjidhte dhe gjykatesit.
Ndersa organi me i larte i shtetit ishte Eforati,nje organ qe ishte vetem spartan.
Efori o "ruajtesit"ishin pese,e zgjidheshin nga keshilli o asamblea,zgjedhja qe nje vjeçare.
Keta ishin ata qe kontrollonin zbatimin e ligjit dhe sjelljen e mbretit.
Ishin fuqi plote.Pushteti i tyre zgjaste 1 vit,e mbasi keti viti edhe ata duhet te jepnin llogari.
 

busavata

Moderator
Staff member
Anëtar
Aug 29, 2010
Postime
8,634
Pikët
113
Vendndodhja
Gjilan
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Sparta antike ishte nje shtet ushtarak , me nje ushtri shum te fortë , e cila gjat shekujve 5-4 P.K. ka dominue ne ter Peloponezin .

mirmrama Serafim , temë interesante
 

Mistrece

...
Staff member
Anëtar
Aug 21, 2011
Postime
16,843
Pikët
113
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Dilo sa me zell ore, sikur po te ndiqte kush. :p

Ja ja zgjerove horizontin atyre qe s'i dinin keto gjera. :p


Ti mire bere qe shpjegove sistemin e Spartes, por prape ajo oligarki mbetet. Raporti i spartianeve me ilotet ishte 1:7. Ilotet ishin "pothuaj" skllever.
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Sparta antike ishte nje shtet ushtarak , me nje ushtri shum te fortë , e cila gjat shekujve 5-4 P.K. ka dominue ne ter Peloponezin .

mirmrama Serafim , temë interesante
Ashtu eshte Busave,ishte nje shtet ushtarak,me disa ndryshime te "vogla" nga shtetet e tjera.Ishte shtet aristokrat,ku mbizotronin meshkujt,edhe se femrat spartane ishin me te respektuara se femrat e shteteve te tjera.
Toka ishte e ndare ne menyre te barabarte,e nuk mund te ndahej.Sklleverit i perkisnin shtetit,jo qytetarit o spartanit.

Pershendetjen ta ka heq...hahaaa
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Dilo sa me zell ore, sikur po te ndiqte kush. :p

Ja ja zgjerove horizontin atyre qe s'i dinin keto gjera. :p


Ti mire bere qe shpjegove sistemin e Spartes, por prape ajo oligarki mbetet. Raporti i spartianeve me ilotet ishte 1:7. Ilotet ishin "pothuaj" skllever.
O mistrece,se qeke me te vertet mistrece...ishte per te shkruar diçka.Nuk kam frik se ma vjedhin temen.
Hiq busaven,se vetem ai i prish temat.
Megjithate ke te drejte,hiq oligarkin.
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Ligji e organizimi social spartan,o i gjithe legjislacioni i spartiateve,emerim me te cilin banoret e Spartes vetequheshin per te treguar shkallen e tyre sociale,kishte si qellim ruajten e Shtetit.Nuke ishte shteti ne sherbim te qytetarit,por qytetari ne sherbim te shtetit.Kjo ishte idea o tradicioni.
Qe kur linte nje femi prinderit ja paraqisnin funksonareve shteteror qe te gjykonin se shendoshmeria e tije vlente per Shtetin,justifikonte edukimin e tije.Ne rast te kundert femija abandonohej.Ky akt makaber i paimagjinueshem ishte diçka normale ne ligjin e organizimin social spartan te asaj kohe.Nje historian i lashtesise shkruan:"Eshte jashte llogjike te seleksjonosh te vegjelit e kuajve o te qeneve e te leshe te jetojn femi te lindur Iloti o nga te vjeter te semure.
Qe ne moshen shtate vjeçare femija u merej prinderve me motivacionin qe femija nuk duhej perkedhelur o prishur nga prinderit,qe nga kjo moshe mendonte Shteti per ta edukuar.Ky ishte ligji,nje ligj qe per nje klase aristokratike burrash luftetar mund te ishte diçka normale,per ne nene spartane duhet te kete qene diçka e veshtire per tu pranuar.
I Spartiati duhet te martoheshin me gra spartane te afta te krijonin femije te shendtshem.Nje mbret u denua nga Eforati me aresyen sepse kishte zgjedhur nje grua"qe nuk mund ti jipte asnje mbret Spartes,por vetem aborte"
Per te pergatitur te rejat spartane ne rolin e tyre te nenave,i jepej atyre nje edukacion i rrepte,me syniminim qe dhe ato duhet te ishin gra te forta,u jepej edhe atyre nje edukacion fizik e mernin pjese edhe ne lojera sportive.

Duke veçuar disa nena romake,historia boterore nuk ka pare nena si Spartanet.Grate spartane ishin nena per tu admiruar.
Ne pergjithesi gruaja spartane ishte me mire e konsideruar se ne Shtetet e tjera greke,te cilat ne epoken e Omerit zakonisht i perkisnin nje jete te haremit.
Athinasit talleshin me mungesen e femerise te grave spartane,edhe se per edukimin e femive te tyre kerkonin gra spartane.E respektonin ato nena krenare qe vinin interesin gjeneral mbi çdo lloje tjeter konsiderimi o deshire.Ishin keto nena qe vertet mbanin forcen e Spartes.
Kur femijet niseshin per ne beteje ato u jipnin mburojen duke i thene:"Kthehu me kete o mbi kete",sepse ne ate kohe ishte tradite qe te vdekurit ne beteje viheshin siper mburojes per ti nxjerre jashte nga fusha e betejes.Nga ana tjeter mburoja ishte aq e rende qe per te ikur nga armiku duhej te abandohej.Nje Spartiat qe ikte perballe armikut nuk egzistonte,e ne qofte se egzistone jetonte ne turp gjithe jeten.Njerezit me te urryer ne Sparte ishin ata qe ktheheshin gjalle mbasi kishin humbur,ishin nenat te parat qe i urrenin.

Nje dite njeres nga keto nena i vjen perballe nje korier per ti thene qe i biri i kishte vdekur ne beteje.Nena e nderpret dhe e pyet:"Ka fituar ?"Korieri i pergjigjet:" Po".Pastaj gruaja vazhdon"Ateher jam e lumtur.E dija qe kam bere nje djale qe do vdiste".Nje tjeter kur mori vesh lajmin qe pese djemte e saje kishin vdekur ne beteje,iku ne tempull per te falendruar perendite,qe i kishte dhene djemeve geziminin te vdisnin per atdheun.
Kjo pak a shume duhet te kete qene edukimi i grave Spartane,me lakonik se edhe burrat.Nje djale i ankohet nenes se tije,se kur te shkoje ne beteje shpata e tije eshte e shkurter,pergjigja:"Be nje hap perpara"biri im.
 

ameba

ameba
Anëtar
Sep 29, 2011
Postime
8
Pikët
0
Vendndodhja
como
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

THIS IS SPARTAAAAAAAA......

ps:ishte nje mbreteri e izuluar dhe e mbyllur nga ana ekonomike ne ndryshim me athinasit the corinthasit ato beni tregti me te mreterit e tjera...dhe keshtu rezistuan koherave .sparta u venit me kalimin e kohes.por fal spartaneve ne kohen e socme turqia trashegoji ligjon e likurgut....
 

fegi

Anëtar i ri
Anëtar
Sep 16, 2010
Postime
362
Pikët
0
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Spartanët ishin popullate doriane,dorianet ishin me prejardhje pelazge. Doros ishte djali i Helenit , dhe nëpërmjet tij spartanët moren emrin e dorianë"

(Shih "tregimit" H., I. 56).
 

Irfan CANA

Anëtar i ri
Anëtar
Dec 16, 2011
Postime
1,855
Pikët
0
Sqarimi i z.Fegi është plotësisht me vend dhe e përshëndesi për këtë urti.
 

Fiore

ON/OFF
Anëtar
Mar 3, 2012
Postime
915
Pikët
0
Vendndodhja
Venus
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Meri,persa i perket gjuhes shqipe je perfeksjoniste,duket qe te pelqen.

"Ndersa persa i perket gramatikes ilire,nuk diskutohet qe fjala Sikur rjedh nga ilirishja, e hereshme,ose e tashme ".
gramatikes Ilire?!
Qysh ishte gramatika ilire?
 

Fiore

ON/OFF
Anëtar
Mar 3, 2012
Postime
915
Pikët
0
Vendndodhja
Venus
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Sparta ishte nje republik aristokratike me mbret.Mbreterit ishin dy,mbreteria ishte e trasheguar.Mbreterit luanin rolin e kryeministrit,e zgjidheshin nga keshilli i te 30-teve se kush do komandonte ne lufte.
Keshilli i te tredhjeteve zgjidhej nga populli,o nga "te barabartet" qe ishte aristokracia.Zgjedhja ishte e perhereshme,e te zgjedhurit duhet te kishin kaluar moshen 60 vjeçare,perveç mbreterve.Ky keshill kryente dhe rolin e drejtesise e zgjidhte dhe gjykatesit.
Ndersa organi me i larte i shtetit ishte Eforati,nje organ qe ishte vetem spartan.
Efori o "ruajtesit"ishin pese,e zgjidheshin nga keshilli o asamblea,zgjedhja qe nje vjeçare.
Keta ishin ata qe kontrollonin zbatimin e ligjit dhe sjelljen e mbretit.
Ishin fuqi plote.Pushteti i tyre zgjaste 1 vit,e mbasi keti viti edhe ata duhet te jepnin llogari.
Sparta s'ka qene kurre Republike,por vetem oligarki,e cila sundohesh nga dy mbreter
jo per gje,por dhe republike dhe me dy mbreter ,nuk shkon.:p
 

Askushi

Anëtar i ri
Anëtar
Sep 7, 2012
Postime
2,157
Pikët
0
Vendndodhja
Neverland
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

do kete qene patente e regjistruar qysh atehere, por e kemi marre vesh me vonese ne, si gjithmone te pafat :p
 

SERAFIM DILO

Anti Busavata
Anëtar
Aug 31, 2010
Postime
9,559
Pikët
48
Re: Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Sparta s'ka qene kurre Republike,por vetem oligarki,e cila sundohesh nga dy mbreter
jo per gje,por dhe republike dhe me dy mbreter ,nuk shkon.:p
Fjala Republik ne kohen e Spartes kishte dhe ka kuptim tjeter,e spartanet mbahen nga "republikanet" me te zellshem.Oligarkia eshte e veshtire te vendoset ne nje vend ku shtetasit quheshin te "barabarte",e nga ana ekonomike e politike ishin te barabarte.(duke pergjithesuar gjithe periudhen historike te spartes )
 

kreksi

Metropolis
Anëtar
Jan 27, 2012
Postime
2,908
Pikët
113
Vendndodhja
France.
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

Spartanët ishin popullate doriane,dorianet ishin me prejardhje pelazge. Doros ishte djali i Helenit , dhe nëpërmjet tij spartanët moren emrin e dorianë"

(Shih "tregimit" H., I. 56).
nuk pajtohem me këto mendime sepse po dalin shumê mos perputhje këtu; si u bë kjo që Herkul i shkatrroi Pellazgët e në anën tjetër Dorianet kishin Herkulin si hyjni dhe quheshin heraklid ? ....kjo nuk shkon ! Si u bë kjo që pellazget gjoja te ndjekur nga greket leshuan Thesaline dhe u strehuan në veri te Greqisë, dhe pas 200 vitesh ndoshi pushtimi Dorian,ose i ketyre herklideve, ose si i quajn edhe disa "helenet barbar" deh sulmuan Akejet, Mikenen, Kreten...? Nuk ka mundêsi kurrësesi që herklidet hyjni e Dorve e qe ishin armik numer njê i pellazgeve keta te ishin pellazgê, eshte teper absurde kjo...Mandej; doret dolen nga mbrendesia e Shqiperisë së mesme, moren në dor Epirin që ishte mê njê pakicë te pellazgeve sepse shumica kishin ikur nê Italie...por, e vetmja mundësi ështê se si thone edhe disa burime, se pellazget kur vershuan kah jugu dhe moren Mikenen e Kreten, me siguri edhe ai grushti i vogêl i refugjateve pellazge qe ishin nê Thesroti e Epir, pasi qe kishin te njejtin armik te perbashket greket te cilet i kishin larguar nga Greqia... iu erdhi rasti ti shoqronin Dorianet deri ne Kretë..por kurrsesi nuk po perputhet n asnje menyre se Dorianet ishin me origjien pellazge, edhepse shumica e autrove ngatrrohen ketu, jam i bindur se fare nuk kane lidhje me pellazget..se edhe nje gjë; doret ishin Brakicefal...kurse pellazgët, nuk kemi asnjë shenjë percaktimi por dihet se nuk ishin t races europiane dinarieke brakiefale siç ishin dorianet dhe ne shqiptaret... prandaj ka shumë ngatrresa ketu dhe duhet punohet ne kete drejtim; sespe, koheve te fundit, historianet grekë, po e injorojne egzistencen e nje pushtimit doriane drejet greqisë...par ka shume sekrte ketu qe luhen...ndërsa dijetari Gustav Glotz e thotë se Dorianet ishin Barbar nga Shqiperia, kurse per Pellazget qe mirren si gjoja gjeni e teper te qytetruar, si mund te quheshin edhe Doran edhe barbar edhe te qytetrar ? ..kjo nuk shkon ....
 

kreksi

Metropolis
Anëtar
Jan 27, 2012
Postime
2,908
Pikët
113
Vendndodhja
France.
Përgjigje e: Sparta,spartanet dhe i spartiati.

harrova disa deshmi tjera se iku nata;
E dyta; "Dorianet te dalur papritmas nga Shqiperia e egër, shkatrruan gjithqka para tyre, kalimi i tyre nga Korinta deri në Sparë shêndrrohët në germadha, poashtu edhe në Kretë, Knosos u bë shkrumb e hi nga flaka e dorianve, 3000 vite tê lulzimit egjean permbyten në një shkull të vdekur, ky shkatrrim ishte i barabar me njê kataklizëm tê pergjithshëm dhe definitiv. Ardhja e këtyre Dorianve ishte një invadim i barbarve, ku bota egjeane kthehet në Mesjetë duke pritur Renesancen"------Glotz !.....dhe nese një popull aqë i qytetruar siç mendohet te ishin pellazget arrijten në këte shkallen e barbarve që shkatrruan gjithqka ...atëhere...ku mbeti qytetrimi i tyre ?....si e shohim; nuk perputhen faktet historike me perrallat pellazge.. dhe historianev greke derisa iu pelqente ti fshehin dorianet me ermin si pelalzgê, tani atyr enuk iu konvenon as kjo deshmi gjoja se asnjehere nuk pati invadim doriane por ky eshte trillimi historianve, çudi apo jo ?
Si deshmi qe dorianet vinin nga Shqiperia, eshet kjo se posa e shkatruan Kreten, pas 50 vitesh u ndertuan qytete te reja e njer nder to ishte Gurnia, qyteti i mbi gurishte ?..kjo tregon se ne ishim dorianet e dikurshëm por jo pellazgë...kurrsesi jo...
 
Top