- Anëtar
- Mar 15, 2011
- Postime
- 7,675
- Pikët
- 113
Përgjigja e autorit të shkrimit që zemëroi ambasadorin e SHBA-ve, doktorit të Shkencave Filologjike Ilir Yzeiri: "Ka fjalë në atë letër që Ambasada duhet t'i marrë mbrapsht. Në rrethana të tjera, do t'i drejtohesha Gjykatës. Po nis kopje të letrës në gazetën Nju Jork Tajms dhe Departamentin e Shtetit"
GABOHESH, ZOTI AMBASADOR!
Një përgjigje që nuk do të desha kurrë ta shkruaja
Nga Ilir Yzeiri
Doktor i Shkencave Filologjike
Në jetë ka shumë pak raste kur ti ndjehesh i mbërthyer nga emocione të kundërta, nga trishtimi i thellë dhe optimizmi gjithashtu, nga pakënaqësia e madhe dhe nga ndjenja e pasigurt e entuziazmit. Kështu jam ndier pas letrës që Ambasada e ShBA-ve në Tiranë, i drejtoi z. Koço Kokëdhima, themelues i gazetës «Shekulli», me anë të së cilës e njoftonte se ndërpriste të gjitha marrëdhëniet me gazetën më të madhe në Shqipëri. Shkak për këtë kishte shërbyer një opinioni i imi me titull «Intelektualët dhe një ambasador i vogël i një vendi të madh», botuar më 9.04.2011.
Në radhë të parë, dua të falënderoj z. A. Thano, kryeredaktorin e gazetës "Shekulli", i cili, në emër të gazetës, në përgjigjen që i jepte Letrës së Ambasadës së SHBA-ve, u shfaq si mbrojtës i lirisë së shtypit dhe fjalës së lirë.
Ndërsa unë i kërkoj ndjesë qoftë botuesit të "Shekulli"-t, qoftë stafit të saj për andrallën e radhës që ju shkaktova duke u bërë shkas i një konflikti të ri që kjo gazetë do të duhet të shtojë në listën e gjatë të konflikteve që ajo ka me shumë anë të pushteteve në Shqipërinë tonë, e cila vuan shumë e shumë plagë që vijnë nga dhunimi i fjalës së lirë, i iniciativës së lirë, që vijnë, më në fund, nga instalimi në këtë vend i një qeverie që mbron interesat e ngushta dhe klienteliste të një grupi të caktuar dhe që dhunon e deri edhe vret kundërshtarët e regjimit.
Në letrën e Ambasadës Amerikane thuhet hapur se «Ambasada e ka marrë këtë vendim në përgjigje të një opinioni nga Ilir Yzeiri, botuar në gazetën tuaj më datën 9 prill, me titull «Intelektualët dhe Ambasadori i vogël i një vendi të madh». Më pas, në letër thuhet se «Ambasada nuk kundërshton në asnjë mënyrë faktin që z. Yzeiri nuk është në një mendje me disa prej pikëpamjeve të Ambasadorit Arvizu, apo politikën e SHBA-ve» dhe deri këtu nuk ka asgjë të keqe. Mirëpo, më pas, letra vijon kështu: «Megjithatë, artikulli i z. Yzeiri shkoi shumë përtej gazetarisë profesionale dhe opinioneve. Përkundrazi, kapërceu kufirin dhe u shndërrua në një sulm personal të papërshtatshëm dhe ad-hominem ndaj Ambasadorit Arvizu dhe Shteteve të Bashkuara. Përgojimet e lidhura me racën dhe etninë veçanërisht ishin të pavend për një gazetë që pretendon të përfaqësojë opinionin kryesor».
Jo e dashur zonja Leëis! Jo! Këto fjalë kthejini mbrapsht dhe më lejoni t'ju përsëris, e nderuar zonjë, se, në rrethana të tjera, unë do t'i drejtohesha Gjykatës dhe do të kërkoja dëmshpërblim nga ana juaj për deformim të qëllimshëm ose jo, që ju u bëni fjalëve të mia dhe tekstit tim. Në fakt, një gjë të tillë po e bëj së bashku me mikun tim gazetarin e "NEË YORK TIMES", Dan Bilefsky, me të cilin po përkthej në anglisht këtë shkrim dhe një kopje do t'ia çoj gazetës "NYT" dhe një tjetër Departamentit të Shtetit dhe do të pres prej tyre të më shpjegojnë se në ç'vend unë kam sulmuar në mënyrë të papërshtatshme SHBA-në dhe Ambasadorin Arvizu. Jo, e nderuar zonjë! Unë e mirëkuptoj faktin që ju nuk dini shqip ose edhe në qoftë se dini nuk e kuptoni mirë tekstin në shqip. Më lejoni t'ju shpjegoj se çfarë kam shkruar unë. Unë jam frymëzuar nga figura e Barak Obamës, Presidentit Tuaj të nderuar, i cili para ardhjes në pushtet, pranoi se politika e SHBA-ve në Irak ishte një dështim, këtë them edhe unë, se edhe në Afganistan kjo politikë po dështon, këtë them edhe unë, se kriza e rëndë e dështimit dhe falimentimit të Bankave në SHBA e kanë vënë në vështirësi politikën amerikane dhe ekonominë e saj.
Më thoni ju lutem, e nderuara Zonjë, çfarë sulmi ka këtu ndaj SHBA-ve? Me ç'të drejtë ju më akuzoni për gjëra që jo vetëm nuk i kam thënë, por as nuk i kam shkuar ndër mend? Po ju vë në dijeni se unë jam pjesëmarrës i «Blogue Planàtaire, TV5 Monde». Aty, me rastin e zgjedhjes së Presidentit Obama, unë kam botuar disa komente, së bashku me 25 shkrimtarë e gazetarë nga të katër cepat e planetit. Në ato komente, unë e kam mbrojtur, e kam himnizuar dhe e kam mirëpritur zgjedhjen e presidentit Obama më shumë se edhe ndonjë amerikan. Me këtë vetëdije kam shkruar edhe për vështirësitë që ka sot politika e jashtme amerikane, vështirësi që i pranon edhe vetë Presidenti Obama. Po ju, zonjë, me ç'të drejtë më akuzoni dhe mendimet e mia të lira dhe opinionin tim të lirë për politikën e jashtme të SHBA-ve e quani sulm personal mbi SHBA-të?! Më falni zonja Leëis, dua t'ju pyes, këtej e tutje, a kam të drejtë të shpreh ndonjë qortim për politikën e jashtme të SHBA-ve? Nëse ju mendoni se shqiptarët nuk kanë të drejtë të shprehin apo të konstatojnë dobësitë që po shfaq Amerika, gaboheni. Kjo më duket mua nuk është demokraci. Kjo, ne shqiptarëve, na kujton një periudhë të largët, atëherë kur fjalët dhe tekstet deformoheshin dhe artikullshkruesi edhe mund të përfundonte në burg. Nuk besoj, e nderuar zonjë, se ju mund të dëshironit edhe për mua një gjë të tillë.
Dhe tani le të vijmë tek akuza tjetër që më bëni mua. Ju shkruani: «Përgojimet e lidhura me racën dhe etninë veçanërisht ishin pa të vend për një gazetë e cila pretendon të përfaqësojë opinionin kryesor». Po jua përsërit edhe njëherë, e nderuar zonjë, se për një akuzë të tillë, në rrethana të tjera, unë do t'i drejtohesha Gjykatës dhe do të kërkoja prej saj që të zbardhte këtë akuzë. Por, edhe në këtë rast, ashtu si edhe për akuzën tjetër që më bëni, ju lutem kthejini mbrapsht se nuk më përkasin mua dhe nuk janë thënë dhe as menduar nga unë. Unë e di që gjithë kjo ka ardhur për shkak se unë, një sjellje të ambasadorit Arvizu, e kam quajtur «kinezëri».
Nuk e di se si e kanë përkthyer këtë fjalë ndihmësit tuaj shqiptarë, por më lejoni t'ju them se kjo fjalë nuk ka asnjë ngarkesë ofensive, ajo është një shenjë që karakterizon një mënyrë të sjelli dhe ka hyrë në gjuhën shqipe nga koha e marrëdhënieve tona me kinezët. Ju duhet ta dini, e nderuar zonjë, se ne kemi qenë për 20 vjet të lidhur me Kinën komuniste dhe, nën shembullin e Kinës, u bart edhe këtu te ne Revolucioni famëkeq Kulturor dhe u nxit ndërtimi i njeriut të ri. Këtu te ne botoheshin si libra xhepi, citatet e Kryetarit Mao që ishin tekste propagandistike pa asnjë vlerë dhe shpeshherë qesharake. Ato thoshin p.sh., se «njeriu duhet ta dojë partinë», «partia mbi të gjitha», apo lloj-lloj citatesh që shpeshherë shkaktonin të qeshura. Kulmin p.sh., e pati arritur një kinezëri që ishte një amalgamë e Konfucit dhe e thënieve të Maos që thoshte: «Koha më e mirë për të larë enët është pas buke».
Brezi im është rritur, si me anën dramatike të kinezërive, si edhe me anën komike të tyre. Kështu që në ligjërimin shqiptar fjala «kinezëri» ka hyrë si një shenjë që shënjon një sjellje populiste, propagandistike dhe pa asnjë vlerë si lajm, apo si ngjarje. Mua m'u duk se historia që tregoi ambasadori me atë gruan që i përkëdheli fëmijën, pra përpjekja e tij për t'u shfaqur popullor ishte e shtrënguar dhe ngjante me kinezëritë e kohës së Mao Ce Dunit. Unë do të prisja që për këtë përdorim të kishte reaguar Ambasada e Republikës së Kinës, por jo ajo e SHBA-ve. Megjithatë, në qoftë se ju këtë interpretim timin e kini përjetuar si tepër ofensiv, unë e tërheq dhe në asnjë rast tjetër nuk do ta përdor më.
E nderuar zonjë ! Në shkencat e komunikimit thuhet se ne njerëzit e jetojmë jetën duke luajtur secili nga një rol, se jeta i ngjan një teatri dhe se ne jemi personazhe. Ka edhe një përcaktim tjetër më të zymtë akoma. Vdekja ekziston, ajo është reale, jeta jo, jeta është një shfaqje, është një imazh, jo thjesht pse jeta është më e shkurtër dhe vdekja e përjetshme. Ne vijmë të gjithë në këtë jetë dhe largohemi duke lënë pas nesh personazhin apo rolin që kemi luajtur. Në këtë kuptim edhe Ambasadori i SHBA-ve në Tiranë ka ardhur që të luajë këtë rol. Dhe unë, e nderuar zonjë, kam të drejtë që të gjykoj rolin e këtij personazhi. Unë analizova dhe komentova personazhin Arvizu në rolin e Ambasadorit të SHBA-ve në Tiranë. Këtë e bëra në emër të shumë personazheve që luaj unë. Në fillim këtë e bëra si profesor në katër Universitete, "A. Xhuvani", "M. Barleti", "Filozofi-Shkenca Politike" Tiranë dhe "La Sapienca - Gjuhët e Huaja", si gazetar, konkretisht si redaktor i programit "HAPUR" dhe si bashkëpunëtor i "TV5 Monde". Në emër të të gjithë këtyre personazheve që unë luaj, i dhashë të drejtën vetes të interpretoj rolin që luan në Shqipëri Ambasadori i SHBA-ve.
Ju vë në dijeni, e nderuar zonjë, se letrën tuaj e kam dërguar në të gjitha institucionet mediatike dhe universitare, brenda e jashtë vendit, në të cilat unë bëj pjesë.
*******************************
Ambasada Amerikane 'ndërpret marrëdhëniet' me gazetën "Shekulli"
Teksti i letrës së Ambasadës Amerikane dërguar dje në redaksinë e "Shekulli"-t:
"...Po ju shkruaj për t'ju informuar që Ambasada e SHBA ka vendosur të ndërpresë marrëdhënien e saj profesionale me gazetën 'Shekulli' deri në një njoftim të mëtejshëm. Duke hyrë në fuqi menjëherë, Ambasada do të anulojë të gjitha pajtimet e saj me gazetën 'Shekulli', dhe stafi i gazetës nuk do të ftohet më për të marrë pjesë në aktivitete, apo trajnime, të sponsorizuara nga Ambasada. Gjithashtu, Ambasada nuk do t'i dërgojë më gazetës 'Shekulli' njoftime për shtyp, apo deklarata të Ambasadës.
Ambasada e ka marrë këtë vendim në përgjigje të një opinioni nga Ilir Yzeiri, botuar në gazetën tuaj më datën 9 prill, me titull, "Intelektualët dhe Ambasadori i Vogël i një vendi të Madh."
Më lejoni të jem shumë i qartë. Ambasada nuk kundërshton në asnjë mënyrë faktin që Z. Yzeiri nuk është në një mendje me disa prej pikëpamjeve të Ambasadorit Arvizu, apo politikën e SHBA. Në fakt, javën e kaluar Ambasadori Arvizu u takua me disa prej kritikëve të tij më të njohur në media për të diskutuar politikën e SHBA në Shqipëri. Megjithatë, artikulli i Z. Yzeiri shkoi shumë përtej kufijve të gazetarisë profesionale dhe opinioneve. Përkundrazi, kapërceu kufirin dhe u shndërrua në një sulm personal të papërshtatshëm dhe ad-hominem ndaj Ambasadorit Arvizu dhe Shteteve të Bashkuara. Përgojimet e lidhura me racën dhe etninë veçanërisht ishin të pavend për një gazetë, e cila pretendon të përfaqësojë opinionin kryesor.
Jam në dijeni se në faqet e gazetës për editorialet dhe opinionet ka një shënim të redaksisë për pikëpamjet e shprehura. Megjithatë, nuk ka asnjë shënim redaksional që mund ta shfajësojë këtë botim nga përgjegjësia për të mos lejuar artikuj opinioni që qartazi sulmojnë individët mbi bazat e prejardhjes së tyre racore etnike.
Gjatë njëzet viteve të kaluara, Shtetet e Bashkuara kanë punuar me organet e mediave shqiptare të të gjitha llojeve për të mbështetur krijimin e mediave të pavarura e profesionale në Shqipëri, sepse dimë që një media e lirë, e përgjegjshme, dhe e pavarur është me rëndësi kritike për funksionimin e një shteti demokratik. Përgjegjësia juaj është e madhe, sepse me gazetën tuaj keni fuqinë të ndikoni debatin dhe të informoni qytetarët. Shpresoj që në të ardhmen gazeta 'Shekulli' do të marrë këtë detyre më seriozisht dhe do të ribashkohet me radhët e gazetarisë së përgjegjshme..."
* * * * *
Përgjigje për letrën e Ambasadës
I nderuar Ambasador Arvizu!
Së pari konsideroni që kjo përgjigje ndaj letrës së Ambasadës Amerikane që ka mbërritur dje pasdite në redaksinë e "Shekulli"-t, është një detyrim ndaj lexuesve tanë, jo ndaj jush.
Nëpërmjet letrës në fjalë u njohëm me vendimin tuaj për të ndërprerë, siç shkruani ju, "marrëdhëniet" me gazetën "Shekulli".
Besoj jua kanë thënë edhe këshilltarët tuaj që ky vendim është i paprecedentë; është fare pa kuptim në sensin juridik, por megjithatë shumë i rëndësishëm për publikun shqiptar, i cili ka nevojë të njohë pikëpamjet tuaja mbi demokracinë dhe rolin e medias.
Ky "vendim", siç ju e quani në letrën tuaj, me gjasa është i pari i këtij lloji në historinë e gazetarisë; sigurisht i pari që aplikohet në Shqipëri, (ndoshta në botë) nga një ambasadë drejt një gazete dhe të kujton kohë krejt të tjera, por pak rëndësi ka kjo.
Ju keni zgjedhur një rrugë ekstreme që jua keni shkëshilluar më forcë të tjerëve: bojkotin. Ju mund të zgjidhnit një formë reagimi publik normal ndaj opinionit që kontestoni, pra një replikë, apo diçka të ngjashme dhe ne do ta botonim atë. Kurse reagimi në një formë të tillë dëshmon nervozizëm, që ndoshta ju vjen nga performanca shumë e kritikueshme publike që ju zoti ambasador keni konsumuar këto muaj të qëndrimit tuaj në Shqipëri.
Nëse nuk është nervozizëm, dhe ka arsye të tjera, atëherë thuajani publikut shqiptar arsyet e vërteta; është e sigurt që do të dëgjoheni me vëmendje.
Për sa i përket opinionit, ndaj të cilit ju keni rezerva, pra ai me titull "Ambasadori i vogël i një vendi të madh", me autor z. Ilir Yzeiri, merrni në konsideratë sa më poshtë vijon:
Ne i respektojmë opinionet dhe kontributin e bashkëpunëtorëve tanë, dhe jemi shumë të vëmendshëm ndaj etikës. Me kuptimin që i keni dhënë një fjalie të këtij artikulli, thjesht keni rikonfirmuar që ju, i nderuar, nuk e njihni as Shqipërinë, as shqiptarët. Por nuk po zgjatemi në këtë pikë, përgjigjen mund ta merrni nga vetë autori i artikullit të botuar në faqet e opinioneve të "Shekulli"-t. Ajo është një faqe e lirë me të gjitha vijëzimet e nevojshme për publikimet.
Në respekt të lexuesit, që ndoshta nuk e ka në kujtesë opinionin në fjalë, ne po e ribotojmë sot atë me lejen e autorit dhe po ia lëmë lexuesit të gjykojë, nëse aty ka "përgojime të lidhura me racën dhe etninë", siç shkruhet në letrën tuaj.
Së fundmi, më lejoni t'ju përgjigjem drejtpërdrejt për disa rreshta që i konsideroj krejt të panevojshëm në këtë letër:
- Ju shkruani se keni marrë vendim që (citoj): "stafi i 'Shekulli'-t nuk do të ftohet më për të marrë pjesë në aktivitete, apo trajnime, të sponsorizuara nga Ambasada".
I nderuar mik! Po ju njoftoj paraprakisht që edhe pasi ju të "rilidhni marrëdhëniet" me "Shekulli"-n, stafi refuzon çdo trajnim të sponsorizuar nga ju, apo institucione të tjera.
Veç të tjerash, kjo është e ndaluar për gazetarët tanë.
Ju shkruani më tej: "Gjithashtu, Ambasada nuk do t'i dërgojë më gazetës 'Shekulli' njoftime për shtyp, apo deklarata të Ambasadës...".
Ju kujtojmë që në çdo rrethanë jemi ne që vendosim, nëse do të botojmë një njoftim për shtyp dhe jo anasjelltas.
Në fund të letrës, ju shkruani diçka fyese. Citoj: "Shpresoj që në të ardhmen gazeta 'Shekulli' do të marrë këtë detyrë më seriozisht dhe do të ribashkohet me radhët e gazetarisë së përgjegjshme".
I nderuar ambasador! Është e dyta herë që merrni përsipër të fusni "Shekulli"-n nëpër klasifikime. Ndoshta është rasti t'ju themi që gazeta "Shekulli" ka 15 vjet që është në opozitë. Ju jeni i ri në Shqipëri, u lini radhë të tjerëve, të gjykojnë, nëse opozicioni ynë për të cilin kemi paguar dhe vijojmë të paguajmë kosto të larta, është "i përgjegjshëm", apo jo.
Ushqejmë si gjithë populli shqiptar ndjenjat më miqësore ndaj popullit amerikan. Mos e mbivlerësoni veten dhe mos përfitoni nga kjo ndjenjë.
Siç ju kam shkruar edhe në një redaksionale të mëparshme, si kryeredaktor i gazetës, në emër të lexuesve tanë, ju them se jemi thellësisht të shqetësuar për qëndrimet tuaja pas 21 janarit. Për herë të parë në histori, në komentet dhe reagimet e shqiptarëve mbi deklaratat tuaja, kanë nisur të hasen ndjenja shqetësuese antiamerikane.
Pranoni një sugjerim, ashtu si ne pranojmë përditë sugjerimet tuaja: Nuk ia vlen barra qeranë që për një qeveri gangsterësh, të mbillni në zemrën e një prej popujve më filoamerikanë në botë, ndjesi të tilla.
Adrian Thano
Kryeredaktor i "Shekulli"-t
* * *
Opinioni i kontestuar nga Ambasada Amerikane.
Intelektualët dhe ambasadori i vogël i një vendi të madh
Nga dr. Ilir Yzeiri
Java që lamë pas u shënjua nga skandali i madh i akuzës publike që Hysen Shoshori, një hero i rezistencës antikomuniste, i bëri kryeministrit S.Berisha përmes transmetimit të një interviste regjistruar disa vjet më parë nga vetë i dëmtuari.
Një vend jo të vogël, megjithëse të shtërzuar, mori edhe lajmi se disa intelektualë kërkonin një ballafaqim me dy kandidatët për kryetar bashkie të Tiranës, ballafaqim që u realizua në një panel ku rrinin të ngjitur njëri bri tjetrit disa nëpunës të lartë të administratës publike e private shqiptare dhe profesionistë të njohur gjithashtu dhe kandidati Basha që ngjante më shumë si një student province që po mbronte temën e diplomës përpara një jurie që nxirrte veçanërisht në dritë portretin e Rektorit të Universitetit të Tiranës, Dhori Kule, akuzuar kohë më parë nga shoqata e ambientalistëve pse doli në krah të qeverisë dhe mbështeti projektin për prishjen e një pjese të Kopshtit Botanik në emër të ndërtimit të Unazës së Madhe.
Përdorja e termit intelektual dhe e rolit që duhet të luajë ai në jetën publike, u bë edhe njëherë temë e ditës nga disa komentatorë të shtypit, të cilët, herë me të drejtë e herë të nervozuar, u shprehën se përdorimi në këtë mënyrë i nëpunësve të lartë është një fyerje për ta, se përpjekja që po bënte qeveria që të përdorte edhe këtë armë ndaj kundërshtarit të vështirë Edi Rama, vetëm sa e zhvlerësonte rolin dhe emrin e intelektualit.
Në fakt, cili mund të jetë roli i intelektualit në shoqërinë pluraliste, në një shoqëri thellësisht të politizuar, ku palët e ndara si me thikë, kanë polarizuar gjithçka. Shqipëria ka dhjetëra universitete publike e private, por ka pak intelektualë që e drejtojnë mendimin publik, që thirren sa herë që shoqëria gjendet në udhëkryq. Këto ditë m'u kujtuan dy shembuj.
Po e nis nga ai më i freskëti. Bernard Henri Lévi është një filozof me plotë kuptimin e fjalës dhe një intelektual i shquar francez me një ndikim të madh, jo vetëm në jetën e vendit të tij, por edhe më gjerë. Në një intervistë dhënë "TV5 Monde" disa ditë pasi filloi bombardimi në Libi, ai u pyet nga gazetari, i cili i tha se a nuk të duket se ju po dubloni ministrin e Jashtëm francez se me mbështetjen që po i jepni Presidentit për të sulmuar Gedafin kini krijuar përshtypjen se luftën e kini filluar ju?
Dhe ai u përgjigj pak a shumë kështu. Unë nuk po zëvendësoj ministrin e Jashtëm. Unë isha në Benghazi me miq të mi profesorë universiteti në kohën kur Ghedafi po sulmonte këtë qytet dhe pashë se si po vriteshin njerëz të pafajshëm. Atëherë, ngrita telefonin dhe i telefonova presidentit të vendit tim duke i thënë se Europa nuk duhet të lërë një gangster që të vrasë popullin e tij.
Pas kësaj, Franca nisi të lëvizë dhe ndodhi ajo që të gjithë e dimë. Ky është një model i intelektualit që mund të jetë i kritikueshëm nga një tjetër pikëpamje. Në Shqipëri u vranë katër njerëz të pafajshëm dhe unë nuk pashë asnjë nga ata intelektualë që merrnin në provim kandidatin Basha të ngrinte zërin. Të gjithë ata që merren me shkencën e komunikimit e dinë se roli i intelektualit në hapësirën e opinionit publik nis e përvijohet me artikullin e Emil Zola-së «J'accuse - Unë akuzoj».
Në shoqërinë pluraliste ky njihet si një nga kontributet e para të zgjerimit të hapësirës publike edhe me ndërhyrjen e intelektualëve. Është fjala për atë që, më vonë, në literaturën publicistike hyri me emrin «Çështja Drajfus». Në origjinë të kësaj çështjeje është dënimi i kapitenit Drajfus i akuzuar se i kishte dorëzuar Perandorisë gjermane dokumente sekrete.
Më pas u zbulua se kjo akuzë nuk ishte e vërtetë dhe se ishte bërë një gabim juridik.
Në sfond të kësaj akuze ishte spiunazhi dhe një frymë antisemite, meqenëse kapiteni ishte me origjinë hebre. E gjithë kjo ndodhte në kontekstin social të aneksimit të Alzasës dhe një pjesë të Lorrainës prej gjermanëve. Historia është e gjatë, por ajo ka mbetur në kujtesën kolektive si rasti ideal ku u përleshën ajo që quhet «raison d'etat» dhe opinioni publik i përfaqësuar nga një intelektual i kalibrit të Emil Zola-së.
Mjaft të themi që në vitin 1906 Gjykata e Kasacionit e shpall të pafajshëm kapitenin Drajfus.
Natyrisht, këto janë shembuj që tani rrinë nëpër almanakë dhe tekste universitetesh dhe u përsëriten studentëve nëpër leksione. Intelektualët e postdiktaturës në Shqipëri janë rralluar dhe ata të paktët si prof. Qosja ndoshta nuk mjaftojnë për të deligjitimuar krimet që kryhen në Shqipëri në emër të antikomunizmit.
Fat i madh është se shtypi ka krijuar një grup të qëndrueshëm gazetarësh me integritet moral që gjenden gjithmonë në opozitë me çdo qeveri që hyn e del në këtë vend. Ndërsa teatri banal me intelektualë të emëruar e të përdorur nuk është ndonjë shfaqje e re. Kjo është norma e jetës sonë publike, është dëshmia e prapambetjes sonë tragjike.
Ambasadori i vogël i një vendi të madh
Ambasadori Arvizu ishte i ftuar në një emision televiziv dhe paraqiti edhe njëherë performancën e tij si një ambasador i vogël, (jo për nga shtati, por për nga statura), i një vendi të madh.
Zhgënjimi kur e dëgjon dhe e sheh këtë ambasador nuk është vetëm mënyra se si ai flet, por është mënyra se si na trajton ne shqiptarëve. Zoti ambasador ka zgjedhur të heshtë dhe të mos fajësojë qeverinë shqiptare pse ajo sillet si një qeveri autokratike, që është e pleksur me krimin e organizuar, që ka mbytur tregun dhe që e kontrollon atë me klientët e vet, që ka mbytur median dhe që e ka kthyer Televizionin Publik Shqiptar në një qendër zëri të shëmtuar të reparteve ushtarake të kohës së komunizmit.
Por, ajo që është më flagrantja, ky ambasador ka zgjedhur të mbrojë dhe të justifikojë një kryeministër që ka në biografinë e tij njëherë mbi 3000 të vrarë në krizën e vitit 1997 dhe 30 të vrarë të tjerë në ngjarjet e Gërdecit dhe 21 janarit.
Ambasadori i vogël i vendit të madh përmendi me cinizëm se edhe në Amerikë Garda ka vrarë në vitet '70. Po është e vërtetë dhe shqiptarët e dinë se në Amerikë është vrarë edhe presidenti Kenedi, edhe Martin Luter Kingu, por askush në Amerikë nuk ka qenë në krah të vrasësve dhe askush në Amerikë nuk ka menduar qoftë edhe një ditë të vetme që të përkrahë vrasësit dhe të dënojë viktimat siç bëni ju, zoti Ambasador. Nga ana tjetër, nuk është e gjetur përpjekja që bëni ju për t'u treguar se jeni një njeri i dashur me popullin. Këtyre në shqip ne u themi "kinezërira".
Ju e njihni mirë psikologjinë e kinezëve të Maos dhe heroin Lej Fen. Ju mund të lexoni edhe romanin "Koncert në fund të dimrit" të shkrimtarit tonë të madh Kadare. Atje vizatohet bukur ajo që ne i themi "kinezëri". Në fakt, historia që treguat mbrëmë me atë që ju bëtë kur shkuat të darkoni me zotin Kantrimen te "Tajvani", pra historia që treguat ju me atë gruan me fëmijën që ju e takuat dhe përkëdhelët edhe fëmijën, të më ndjeni, po nuk ishte e gjetur. Ky lloj populizmi në Shqipëri nuk ngjit, përkundrazi bën efekt të kundërt.
Ne shqiptarët e kuptojmë shumë mirë vështirësinë që ka sot diplomacia amerikane për të ndikuar në botë. Pas dështimit në Irak e Afganistan, pas krizës së tmerrshme ekonomike, Amerika nuk e ka më atë fuqi që kishte dikur.
Natyrisht, ne e dimë shumë mirë se Amerika nuk mund të vihej në krye të revolucioneve arabe, se ajo u tregua e matur qoftë me Mubarakun, qoftë me Ben Alinë, se për të ndërhyrë në Libi, u desh që iniciativën ta marrë Franca.
Pra, të gjitha këto ne i mirëkuptojmë dhe jemi të vetëdijshëm se Amerika nuk mund të na shpëtojë nga autokracizmi dhe nga mafia që na qeveris. Ne e kuptojmë shumë mirë se për ju është i shenjtë stabilizimi, se demokracia do kohë të mësohet, ndaj edhe ju me cinizëm na kujtoni shembujt me vrasje të viteve '70 që kanë ndodhur në Amerikë.
Të gjitha këto ne i mirëkuptojmë, ashti siç edhe ju duhet ta dini se ndjenjat tona proamerikane nuk kanë të bëjnë me asnjë ambasador të përkohshëm që vjen në Tiranë.
Vetëm se ju duhet ta dini i dashur ambasador se me sjelljet tuaja dhe me mbështetjen që i bëni qeverisë në emër të stabilitetit, po i dëmtoni ndjenjat proamerikane të shqiptarëve.
Në atë intervistë ju do të duhet të përgjigjeshit edhe për një letër të hapur që ju ka dërguar një shqiptaro-amerikan i njohur me emrin Geri Kokalari, por ju zgjodhët të flisni me një gjuhë konspirative duke thënë shpesh e më shpesh se më kanë ardhur disa njerëz e më kanë thënë kështu, më kanë ardhur ca të tjerë e më kanë thënë ashtu.
Cilët janë këta njerëz që vijnë e ju raportojnë zoti Ambasador? Uroj të mos jenë "të pakënaqurit nga opozita".
Do të ishte mirë që ju të mos i dekonspironit këta dashnorë të stabilitetit. Nuk kam ndërmend të analizoj me detaje intervistën dhe sjelljet tuaja, zoti Ambasador. Ajo që më shqetëson është perceptimi dhe imazhi që ju po krijoni me shpejtësi në këtë vend. Dhe një pyetje të fundit, a e kini parë portretin e Anës, vajzës së Ziverit që u vra më 21 janar?
Në një shkrim timin atë e kam quajtur "Perëndesha e dhimbjes sonë". Ajo dhimbje që ndjeva atëherë për atë vajzë me buzë të mbledhura dhe me dy pika lot në sy, nuk më është fshitur ende.
Por kur të pashë e të dëgjova në atë emision televiziv m'u shtua indiferenca ndaj jush dhe ndjeva dhimbje pse Amerika e madhe zgjodhi një ambasador të vogël në vendin tim gjithashtu të vogël.
http://www.shekulli.com.al/2011/04/...derpret-marredheniet-me-gazeten-shekulli.html
GABOHESH, ZOTI AMBASADOR!
Një përgjigje që nuk do të desha kurrë ta shkruaja
Nga Ilir Yzeiri
Doktor i Shkencave Filologjike
Në jetë ka shumë pak raste kur ti ndjehesh i mbërthyer nga emocione të kundërta, nga trishtimi i thellë dhe optimizmi gjithashtu, nga pakënaqësia e madhe dhe nga ndjenja e pasigurt e entuziazmit. Kështu jam ndier pas letrës që Ambasada e ShBA-ve në Tiranë, i drejtoi z. Koço Kokëdhima, themelues i gazetës «Shekulli», me anë të së cilës e njoftonte se ndërpriste të gjitha marrëdhëniet me gazetën më të madhe në Shqipëri. Shkak për këtë kishte shërbyer një opinioni i imi me titull «Intelektualët dhe një ambasador i vogël i një vendi të madh», botuar më 9.04.2011.
Në radhë të parë, dua të falënderoj z. A. Thano, kryeredaktorin e gazetës "Shekulli", i cili, në emër të gazetës, në përgjigjen që i jepte Letrës së Ambasadës së SHBA-ve, u shfaq si mbrojtës i lirisë së shtypit dhe fjalës së lirë.
Ndërsa unë i kërkoj ndjesë qoftë botuesit të "Shekulli"-t, qoftë stafit të saj për andrallën e radhës që ju shkaktova duke u bërë shkas i një konflikti të ri që kjo gazetë do të duhet të shtojë në listën e gjatë të konflikteve që ajo ka me shumë anë të pushteteve në Shqipërinë tonë, e cila vuan shumë e shumë plagë që vijnë nga dhunimi i fjalës së lirë, i iniciativës së lirë, që vijnë, më në fund, nga instalimi në këtë vend i një qeverie që mbron interesat e ngushta dhe klienteliste të një grupi të caktuar dhe që dhunon e deri edhe vret kundërshtarët e regjimit.
Në letrën e Ambasadës Amerikane thuhet hapur se «Ambasada e ka marrë këtë vendim në përgjigje të një opinioni nga Ilir Yzeiri, botuar në gazetën tuaj më datën 9 prill, me titull «Intelektualët dhe Ambasadori i vogël i një vendi të madh». Më pas, në letër thuhet se «Ambasada nuk kundërshton në asnjë mënyrë faktin që z. Yzeiri nuk është në një mendje me disa prej pikëpamjeve të Ambasadorit Arvizu, apo politikën e SHBA-ve» dhe deri këtu nuk ka asgjë të keqe. Mirëpo, më pas, letra vijon kështu: «Megjithatë, artikulli i z. Yzeiri shkoi shumë përtej gazetarisë profesionale dhe opinioneve. Përkundrazi, kapërceu kufirin dhe u shndërrua në një sulm personal të papërshtatshëm dhe ad-hominem ndaj Ambasadorit Arvizu dhe Shteteve të Bashkuara. Përgojimet e lidhura me racën dhe etninë veçanërisht ishin të pavend për një gazetë që pretendon të përfaqësojë opinionin kryesor».
Jo e dashur zonja Leëis! Jo! Këto fjalë kthejini mbrapsht dhe më lejoni t'ju përsëris, e nderuar zonjë, se, në rrethana të tjera, unë do t'i drejtohesha Gjykatës dhe do të kërkoja dëmshpërblim nga ana juaj për deformim të qëllimshëm ose jo, që ju u bëni fjalëve të mia dhe tekstit tim. Në fakt, një gjë të tillë po e bëj së bashku me mikun tim gazetarin e "NEË YORK TIMES", Dan Bilefsky, me të cilin po përkthej në anglisht këtë shkrim dhe një kopje do t'ia çoj gazetës "NYT" dhe një tjetër Departamentit të Shtetit dhe do të pres prej tyre të më shpjegojnë se në ç'vend unë kam sulmuar në mënyrë të papërshtatshme SHBA-në dhe Ambasadorin Arvizu. Jo, e nderuar zonjë! Unë e mirëkuptoj faktin që ju nuk dini shqip ose edhe në qoftë se dini nuk e kuptoni mirë tekstin në shqip. Më lejoni t'ju shpjegoj se çfarë kam shkruar unë. Unë jam frymëzuar nga figura e Barak Obamës, Presidentit Tuaj të nderuar, i cili para ardhjes në pushtet, pranoi se politika e SHBA-ve në Irak ishte një dështim, këtë them edhe unë, se edhe në Afganistan kjo politikë po dështon, këtë them edhe unë, se kriza e rëndë e dështimit dhe falimentimit të Bankave në SHBA e kanë vënë në vështirësi politikën amerikane dhe ekonominë e saj.
Më thoni ju lutem, e nderuara Zonjë, çfarë sulmi ka këtu ndaj SHBA-ve? Me ç'të drejtë ju më akuzoni për gjëra që jo vetëm nuk i kam thënë, por as nuk i kam shkuar ndër mend? Po ju vë në dijeni se unë jam pjesëmarrës i «Blogue Planàtaire, TV5 Monde». Aty, me rastin e zgjedhjes së Presidentit Obama, unë kam botuar disa komente, së bashku me 25 shkrimtarë e gazetarë nga të katër cepat e planetit. Në ato komente, unë e kam mbrojtur, e kam himnizuar dhe e kam mirëpritur zgjedhjen e presidentit Obama më shumë se edhe ndonjë amerikan. Me këtë vetëdije kam shkruar edhe për vështirësitë që ka sot politika e jashtme amerikane, vështirësi që i pranon edhe vetë Presidenti Obama. Po ju, zonjë, me ç'të drejtë më akuzoni dhe mendimet e mia të lira dhe opinionin tim të lirë për politikën e jashtme të SHBA-ve e quani sulm personal mbi SHBA-të?! Më falni zonja Leëis, dua t'ju pyes, këtej e tutje, a kam të drejtë të shpreh ndonjë qortim për politikën e jashtme të SHBA-ve? Nëse ju mendoni se shqiptarët nuk kanë të drejtë të shprehin apo të konstatojnë dobësitë që po shfaq Amerika, gaboheni. Kjo më duket mua nuk është demokraci. Kjo, ne shqiptarëve, na kujton një periudhë të largët, atëherë kur fjalët dhe tekstet deformoheshin dhe artikullshkruesi edhe mund të përfundonte në burg. Nuk besoj, e nderuar zonjë, se ju mund të dëshironit edhe për mua një gjë të tillë.
Dhe tani le të vijmë tek akuza tjetër që më bëni mua. Ju shkruani: «Përgojimet e lidhura me racën dhe etninë veçanërisht ishin pa të vend për një gazetë e cila pretendon të përfaqësojë opinionin kryesor». Po jua përsërit edhe njëherë, e nderuar zonjë, se për një akuzë të tillë, në rrethana të tjera, unë do t'i drejtohesha Gjykatës dhe do të kërkoja prej saj që të zbardhte këtë akuzë. Por, edhe në këtë rast, ashtu si edhe për akuzën tjetër që më bëni, ju lutem kthejini mbrapsht se nuk më përkasin mua dhe nuk janë thënë dhe as menduar nga unë. Unë e di që gjithë kjo ka ardhur për shkak se unë, një sjellje të ambasadorit Arvizu, e kam quajtur «kinezëri».
Nuk e di se si e kanë përkthyer këtë fjalë ndihmësit tuaj shqiptarë, por më lejoni t'ju them se kjo fjalë nuk ka asnjë ngarkesë ofensive, ajo është një shenjë që karakterizon një mënyrë të sjelli dhe ka hyrë në gjuhën shqipe nga koha e marrëdhënieve tona me kinezët. Ju duhet ta dini, e nderuar zonjë, se ne kemi qenë për 20 vjet të lidhur me Kinën komuniste dhe, nën shembullin e Kinës, u bart edhe këtu te ne Revolucioni famëkeq Kulturor dhe u nxit ndërtimi i njeriut të ri. Këtu te ne botoheshin si libra xhepi, citatet e Kryetarit Mao që ishin tekste propagandistike pa asnjë vlerë dhe shpeshherë qesharake. Ato thoshin p.sh., se «njeriu duhet ta dojë partinë», «partia mbi të gjitha», apo lloj-lloj citatesh që shpeshherë shkaktonin të qeshura. Kulmin p.sh., e pati arritur një kinezëri që ishte një amalgamë e Konfucit dhe e thënieve të Maos që thoshte: «Koha më e mirë për të larë enët është pas buke».
Brezi im është rritur, si me anën dramatike të kinezërive, si edhe me anën komike të tyre. Kështu që në ligjërimin shqiptar fjala «kinezëri» ka hyrë si një shenjë që shënjon një sjellje populiste, propagandistike dhe pa asnjë vlerë si lajm, apo si ngjarje. Mua m'u duk se historia që tregoi ambasadori me atë gruan që i përkëdheli fëmijën, pra përpjekja e tij për t'u shfaqur popullor ishte e shtrënguar dhe ngjante me kinezëritë e kohës së Mao Ce Dunit. Unë do të prisja që për këtë përdorim të kishte reaguar Ambasada e Republikës së Kinës, por jo ajo e SHBA-ve. Megjithatë, në qoftë se ju këtë interpretim timin e kini përjetuar si tepër ofensiv, unë e tërheq dhe në asnjë rast tjetër nuk do ta përdor më.
E nderuar zonjë ! Në shkencat e komunikimit thuhet se ne njerëzit e jetojmë jetën duke luajtur secili nga një rol, se jeta i ngjan një teatri dhe se ne jemi personazhe. Ka edhe një përcaktim tjetër më të zymtë akoma. Vdekja ekziston, ajo është reale, jeta jo, jeta është një shfaqje, është një imazh, jo thjesht pse jeta është më e shkurtër dhe vdekja e përjetshme. Ne vijmë të gjithë në këtë jetë dhe largohemi duke lënë pas nesh personazhin apo rolin që kemi luajtur. Në këtë kuptim edhe Ambasadori i SHBA-ve në Tiranë ka ardhur që të luajë këtë rol. Dhe unë, e nderuar zonjë, kam të drejtë që të gjykoj rolin e këtij personazhi. Unë analizova dhe komentova personazhin Arvizu në rolin e Ambasadorit të SHBA-ve në Tiranë. Këtë e bëra në emër të shumë personazheve që luaj unë. Në fillim këtë e bëra si profesor në katër Universitete, "A. Xhuvani", "M. Barleti", "Filozofi-Shkenca Politike" Tiranë dhe "La Sapienca - Gjuhët e Huaja", si gazetar, konkretisht si redaktor i programit "HAPUR" dhe si bashkëpunëtor i "TV5 Monde". Në emër të të gjithë këtyre personazheve që unë luaj, i dhashë të drejtën vetes të interpretoj rolin që luan në Shqipëri Ambasadori i SHBA-ve.
Ju vë në dijeni, e nderuar zonjë, se letrën tuaj e kam dërguar në të gjitha institucionet mediatike dhe universitare, brenda e jashtë vendit, në të cilat unë bëj pjesë.
*******************************
Ambasada Amerikane 'ndërpret marrëdhëniet' me gazetën "Shekulli"
Teksti i letrës së Ambasadës Amerikane dërguar dje në redaksinë e "Shekulli"-t:
"...Po ju shkruaj për t'ju informuar që Ambasada e SHBA ka vendosur të ndërpresë marrëdhënien e saj profesionale me gazetën 'Shekulli' deri në një njoftim të mëtejshëm. Duke hyrë në fuqi menjëherë, Ambasada do të anulojë të gjitha pajtimet e saj me gazetën 'Shekulli', dhe stafi i gazetës nuk do të ftohet më për të marrë pjesë në aktivitete, apo trajnime, të sponsorizuara nga Ambasada. Gjithashtu, Ambasada nuk do t'i dërgojë më gazetës 'Shekulli' njoftime për shtyp, apo deklarata të Ambasadës.
Ambasada e ka marrë këtë vendim në përgjigje të një opinioni nga Ilir Yzeiri, botuar në gazetën tuaj më datën 9 prill, me titull, "Intelektualët dhe Ambasadori i Vogël i një vendi të Madh."
Më lejoni të jem shumë i qartë. Ambasada nuk kundërshton në asnjë mënyrë faktin që Z. Yzeiri nuk është në një mendje me disa prej pikëpamjeve të Ambasadorit Arvizu, apo politikën e SHBA. Në fakt, javën e kaluar Ambasadori Arvizu u takua me disa prej kritikëve të tij më të njohur në media për të diskutuar politikën e SHBA në Shqipëri. Megjithatë, artikulli i Z. Yzeiri shkoi shumë përtej kufijve të gazetarisë profesionale dhe opinioneve. Përkundrazi, kapërceu kufirin dhe u shndërrua në një sulm personal të papërshtatshëm dhe ad-hominem ndaj Ambasadorit Arvizu dhe Shteteve të Bashkuara. Përgojimet e lidhura me racën dhe etninë veçanërisht ishin të pavend për një gazetë, e cila pretendon të përfaqësojë opinionin kryesor.
Jam në dijeni se në faqet e gazetës për editorialet dhe opinionet ka një shënim të redaksisë për pikëpamjet e shprehura. Megjithatë, nuk ka asnjë shënim redaksional që mund ta shfajësojë këtë botim nga përgjegjësia për të mos lejuar artikuj opinioni që qartazi sulmojnë individët mbi bazat e prejardhjes së tyre racore etnike.
Gjatë njëzet viteve të kaluara, Shtetet e Bashkuara kanë punuar me organet e mediave shqiptare të të gjitha llojeve për të mbështetur krijimin e mediave të pavarura e profesionale në Shqipëri, sepse dimë që një media e lirë, e përgjegjshme, dhe e pavarur është me rëndësi kritike për funksionimin e një shteti demokratik. Përgjegjësia juaj është e madhe, sepse me gazetën tuaj keni fuqinë të ndikoni debatin dhe të informoni qytetarët. Shpresoj që në të ardhmen gazeta 'Shekulli' do të marrë këtë detyre më seriozisht dhe do të ribashkohet me radhët e gazetarisë së përgjegjshme..."
* * * * *
Përgjigje për letrën e Ambasadës
I nderuar Ambasador Arvizu!
Së pari konsideroni që kjo përgjigje ndaj letrës së Ambasadës Amerikane që ka mbërritur dje pasdite në redaksinë e "Shekulli"-t, është një detyrim ndaj lexuesve tanë, jo ndaj jush.
Nëpërmjet letrës në fjalë u njohëm me vendimin tuaj për të ndërprerë, siç shkruani ju, "marrëdhëniet" me gazetën "Shekulli".
Besoj jua kanë thënë edhe këshilltarët tuaj që ky vendim është i paprecedentë; është fare pa kuptim në sensin juridik, por megjithatë shumë i rëndësishëm për publikun shqiptar, i cili ka nevojë të njohë pikëpamjet tuaja mbi demokracinë dhe rolin e medias.
Ky "vendim", siç ju e quani në letrën tuaj, me gjasa është i pari i këtij lloji në historinë e gazetarisë; sigurisht i pari që aplikohet në Shqipëri, (ndoshta në botë) nga një ambasadë drejt një gazete dhe të kujton kohë krejt të tjera, por pak rëndësi ka kjo.
Ju keni zgjedhur një rrugë ekstreme që jua keni shkëshilluar më forcë të tjerëve: bojkotin. Ju mund të zgjidhnit një formë reagimi publik normal ndaj opinionit që kontestoni, pra një replikë, apo diçka të ngjashme dhe ne do ta botonim atë. Kurse reagimi në një formë të tillë dëshmon nervozizëm, që ndoshta ju vjen nga performanca shumë e kritikueshme publike që ju zoti ambasador keni konsumuar këto muaj të qëndrimit tuaj në Shqipëri.
Nëse nuk është nervozizëm, dhe ka arsye të tjera, atëherë thuajani publikut shqiptar arsyet e vërteta; është e sigurt që do të dëgjoheni me vëmendje.
Për sa i përket opinionit, ndaj të cilit ju keni rezerva, pra ai me titull "Ambasadori i vogël i një vendi të madh", me autor z. Ilir Yzeiri, merrni në konsideratë sa më poshtë vijon:
Ne i respektojmë opinionet dhe kontributin e bashkëpunëtorëve tanë, dhe jemi shumë të vëmendshëm ndaj etikës. Me kuptimin që i keni dhënë një fjalie të këtij artikulli, thjesht keni rikonfirmuar që ju, i nderuar, nuk e njihni as Shqipërinë, as shqiptarët. Por nuk po zgjatemi në këtë pikë, përgjigjen mund ta merrni nga vetë autori i artikullit të botuar në faqet e opinioneve të "Shekulli"-t. Ajo është një faqe e lirë me të gjitha vijëzimet e nevojshme për publikimet.
Në respekt të lexuesit, që ndoshta nuk e ka në kujtesë opinionin në fjalë, ne po e ribotojmë sot atë me lejen e autorit dhe po ia lëmë lexuesit të gjykojë, nëse aty ka "përgojime të lidhura me racën dhe etninë", siç shkruhet në letrën tuaj.
Së fundmi, më lejoni t'ju përgjigjem drejtpërdrejt për disa rreshta që i konsideroj krejt të panevojshëm në këtë letër:
- Ju shkruani se keni marrë vendim që (citoj): "stafi i 'Shekulli'-t nuk do të ftohet më për të marrë pjesë në aktivitete, apo trajnime, të sponsorizuara nga Ambasada".
I nderuar mik! Po ju njoftoj paraprakisht që edhe pasi ju të "rilidhni marrëdhëniet" me "Shekulli"-n, stafi refuzon çdo trajnim të sponsorizuar nga ju, apo institucione të tjera.
Veç të tjerash, kjo është e ndaluar për gazetarët tanë.
Ju shkruani më tej: "Gjithashtu, Ambasada nuk do t'i dërgojë më gazetës 'Shekulli' njoftime për shtyp, apo deklarata të Ambasadës...".
Ju kujtojmë që në çdo rrethanë jemi ne që vendosim, nëse do të botojmë një njoftim për shtyp dhe jo anasjelltas.
Në fund të letrës, ju shkruani diçka fyese. Citoj: "Shpresoj që në të ardhmen gazeta 'Shekulli' do të marrë këtë detyrë më seriozisht dhe do të ribashkohet me radhët e gazetarisë së përgjegjshme".
I nderuar ambasador! Është e dyta herë që merrni përsipër të fusni "Shekulli"-n nëpër klasifikime. Ndoshta është rasti t'ju themi që gazeta "Shekulli" ka 15 vjet që është në opozitë. Ju jeni i ri në Shqipëri, u lini radhë të tjerëve, të gjykojnë, nëse opozicioni ynë për të cilin kemi paguar dhe vijojmë të paguajmë kosto të larta, është "i përgjegjshëm", apo jo.
Ushqejmë si gjithë populli shqiptar ndjenjat më miqësore ndaj popullit amerikan. Mos e mbivlerësoni veten dhe mos përfitoni nga kjo ndjenjë.
Siç ju kam shkruar edhe në një redaksionale të mëparshme, si kryeredaktor i gazetës, në emër të lexuesve tanë, ju them se jemi thellësisht të shqetësuar për qëndrimet tuaja pas 21 janarit. Për herë të parë në histori, në komentet dhe reagimet e shqiptarëve mbi deklaratat tuaja, kanë nisur të hasen ndjenja shqetësuese antiamerikane.
Pranoni një sugjerim, ashtu si ne pranojmë përditë sugjerimet tuaja: Nuk ia vlen barra qeranë që për një qeveri gangsterësh, të mbillni në zemrën e një prej popujve më filoamerikanë në botë, ndjesi të tilla.
Adrian Thano
Kryeredaktor i "Shekulli"-t
* * *
Opinioni i kontestuar nga Ambasada Amerikane.
Intelektualët dhe ambasadori i vogël i një vendi të madh
Nga dr. Ilir Yzeiri
Java që lamë pas u shënjua nga skandali i madh i akuzës publike që Hysen Shoshori, një hero i rezistencës antikomuniste, i bëri kryeministrit S.Berisha përmes transmetimit të një interviste regjistruar disa vjet më parë nga vetë i dëmtuari.
Një vend jo të vogël, megjithëse të shtërzuar, mori edhe lajmi se disa intelektualë kërkonin një ballafaqim me dy kandidatët për kryetar bashkie të Tiranës, ballafaqim që u realizua në një panel ku rrinin të ngjitur njëri bri tjetrit disa nëpunës të lartë të administratës publike e private shqiptare dhe profesionistë të njohur gjithashtu dhe kandidati Basha që ngjante më shumë si një student province që po mbronte temën e diplomës përpara një jurie që nxirrte veçanërisht në dritë portretin e Rektorit të Universitetit të Tiranës, Dhori Kule, akuzuar kohë më parë nga shoqata e ambientalistëve pse doli në krah të qeverisë dhe mbështeti projektin për prishjen e një pjese të Kopshtit Botanik në emër të ndërtimit të Unazës së Madhe.
Përdorja e termit intelektual dhe e rolit që duhet të luajë ai në jetën publike, u bë edhe njëherë temë e ditës nga disa komentatorë të shtypit, të cilët, herë me të drejtë e herë të nervozuar, u shprehën se përdorimi në këtë mënyrë i nëpunësve të lartë është një fyerje për ta, se përpjekja që po bënte qeveria që të përdorte edhe këtë armë ndaj kundërshtarit të vështirë Edi Rama, vetëm sa e zhvlerësonte rolin dhe emrin e intelektualit.
Në fakt, cili mund të jetë roli i intelektualit në shoqërinë pluraliste, në një shoqëri thellësisht të politizuar, ku palët e ndara si me thikë, kanë polarizuar gjithçka. Shqipëria ka dhjetëra universitete publike e private, por ka pak intelektualë që e drejtojnë mendimin publik, që thirren sa herë që shoqëria gjendet në udhëkryq. Këto ditë m'u kujtuan dy shembuj.
Po e nis nga ai më i freskëti. Bernard Henri Lévi është një filozof me plotë kuptimin e fjalës dhe një intelektual i shquar francez me një ndikim të madh, jo vetëm në jetën e vendit të tij, por edhe më gjerë. Në një intervistë dhënë "TV5 Monde" disa ditë pasi filloi bombardimi në Libi, ai u pyet nga gazetari, i cili i tha se a nuk të duket se ju po dubloni ministrin e Jashtëm francez se me mbështetjen që po i jepni Presidentit për të sulmuar Gedafin kini krijuar përshtypjen se luftën e kini filluar ju?
Dhe ai u përgjigj pak a shumë kështu. Unë nuk po zëvendësoj ministrin e Jashtëm. Unë isha në Benghazi me miq të mi profesorë universiteti në kohën kur Ghedafi po sulmonte këtë qytet dhe pashë se si po vriteshin njerëz të pafajshëm. Atëherë, ngrita telefonin dhe i telefonova presidentit të vendit tim duke i thënë se Europa nuk duhet të lërë një gangster që të vrasë popullin e tij.
Pas kësaj, Franca nisi të lëvizë dhe ndodhi ajo që të gjithë e dimë. Ky është një model i intelektualit që mund të jetë i kritikueshëm nga një tjetër pikëpamje. Në Shqipëri u vranë katër njerëz të pafajshëm dhe unë nuk pashë asnjë nga ata intelektualë që merrnin në provim kandidatin Basha të ngrinte zërin. Të gjithë ata që merren me shkencën e komunikimit e dinë se roli i intelektualit në hapësirën e opinionit publik nis e përvijohet me artikullin e Emil Zola-së «J'accuse - Unë akuzoj».
Në shoqërinë pluraliste ky njihet si një nga kontributet e para të zgjerimit të hapësirës publike edhe me ndërhyrjen e intelektualëve. Është fjala për atë që, më vonë, në literaturën publicistike hyri me emrin «Çështja Drajfus». Në origjinë të kësaj çështjeje është dënimi i kapitenit Drajfus i akuzuar se i kishte dorëzuar Perandorisë gjermane dokumente sekrete.
Më pas u zbulua se kjo akuzë nuk ishte e vërtetë dhe se ishte bërë një gabim juridik.
Në sfond të kësaj akuze ishte spiunazhi dhe një frymë antisemite, meqenëse kapiteni ishte me origjinë hebre. E gjithë kjo ndodhte në kontekstin social të aneksimit të Alzasës dhe një pjesë të Lorrainës prej gjermanëve. Historia është e gjatë, por ajo ka mbetur në kujtesën kolektive si rasti ideal ku u përleshën ajo që quhet «raison d'etat» dhe opinioni publik i përfaqësuar nga një intelektual i kalibrit të Emil Zola-së.
Mjaft të themi që në vitin 1906 Gjykata e Kasacionit e shpall të pafajshëm kapitenin Drajfus.
Natyrisht, këto janë shembuj që tani rrinë nëpër almanakë dhe tekste universitetesh dhe u përsëriten studentëve nëpër leksione. Intelektualët e postdiktaturës në Shqipëri janë rralluar dhe ata të paktët si prof. Qosja ndoshta nuk mjaftojnë për të deligjitimuar krimet që kryhen në Shqipëri në emër të antikomunizmit.
Fat i madh është se shtypi ka krijuar një grup të qëndrueshëm gazetarësh me integritet moral që gjenden gjithmonë në opozitë me çdo qeveri që hyn e del në këtë vend. Ndërsa teatri banal me intelektualë të emëruar e të përdorur nuk është ndonjë shfaqje e re. Kjo është norma e jetës sonë publike, është dëshmia e prapambetjes sonë tragjike.
Ambasadori i vogël i një vendi të madh
Ambasadori Arvizu ishte i ftuar në një emision televiziv dhe paraqiti edhe njëherë performancën e tij si një ambasador i vogël, (jo për nga shtati, por për nga statura), i një vendi të madh.
Zhgënjimi kur e dëgjon dhe e sheh këtë ambasador nuk është vetëm mënyra se si ai flet, por është mënyra se si na trajton ne shqiptarëve. Zoti ambasador ka zgjedhur të heshtë dhe të mos fajësojë qeverinë shqiptare pse ajo sillet si një qeveri autokratike, që është e pleksur me krimin e organizuar, që ka mbytur tregun dhe që e kontrollon atë me klientët e vet, që ka mbytur median dhe që e ka kthyer Televizionin Publik Shqiptar në një qendër zëri të shëmtuar të reparteve ushtarake të kohës së komunizmit.
Por, ajo që është më flagrantja, ky ambasador ka zgjedhur të mbrojë dhe të justifikojë një kryeministër që ka në biografinë e tij njëherë mbi 3000 të vrarë në krizën e vitit 1997 dhe 30 të vrarë të tjerë në ngjarjet e Gërdecit dhe 21 janarit.
Ambasadori i vogël i vendit të madh përmendi me cinizëm se edhe në Amerikë Garda ka vrarë në vitet '70. Po është e vërtetë dhe shqiptarët e dinë se në Amerikë është vrarë edhe presidenti Kenedi, edhe Martin Luter Kingu, por askush në Amerikë nuk ka qenë në krah të vrasësve dhe askush në Amerikë nuk ka menduar qoftë edhe një ditë të vetme që të përkrahë vrasësit dhe të dënojë viktimat siç bëni ju, zoti Ambasador. Nga ana tjetër, nuk është e gjetur përpjekja që bëni ju për t'u treguar se jeni një njeri i dashur me popullin. Këtyre në shqip ne u themi "kinezërira".
Ju e njihni mirë psikologjinë e kinezëve të Maos dhe heroin Lej Fen. Ju mund të lexoni edhe romanin "Koncert në fund të dimrit" të shkrimtarit tonë të madh Kadare. Atje vizatohet bukur ajo që ne i themi "kinezëri". Në fakt, historia që treguat mbrëmë me atë që ju bëtë kur shkuat të darkoni me zotin Kantrimen te "Tajvani", pra historia që treguat ju me atë gruan me fëmijën që ju e takuat dhe përkëdhelët edhe fëmijën, të më ndjeni, po nuk ishte e gjetur. Ky lloj populizmi në Shqipëri nuk ngjit, përkundrazi bën efekt të kundërt.
Ne shqiptarët e kuptojmë shumë mirë vështirësinë që ka sot diplomacia amerikane për të ndikuar në botë. Pas dështimit në Irak e Afganistan, pas krizës së tmerrshme ekonomike, Amerika nuk e ka më atë fuqi që kishte dikur.
Natyrisht, ne e dimë shumë mirë se Amerika nuk mund të vihej në krye të revolucioneve arabe, se ajo u tregua e matur qoftë me Mubarakun, qoftë me Ben Alinë, se për të ndërhyrë në Libi, u desh që iniciativën ta marrë Franca.
Pra, të gjitha këto ne i mirëkuptojmë dhe jemi të vetëdijshëm se Amerika nuk mund të na shpëtojë nga autokracizmi dhe nga mafia që na qeveris. Ne e kuptojmë shumë mirë se për ju është i shenjtë stabilizimi, se demokracia do kohë të mësohet, ndaj edhe ju me cinizëm na kujtoni shembujt me vrasje të viteve '70 që kanë ndodhur në Amerikë.
Të gjitha këto ne i mirëkuptojmë, ashti siç edhe ju duhet ta dini se ndjenjat tona proamerikane nuk kanë të bëjnë me asnjë ambasador të përkohshëm që vjen në Tiranë.
Vetëm se ju duhet ta dini i dashur ambasador se me sjelljet tuaja dhe me mbështetjen që i bëni qeverisë në emër të stabilitetit, po i dëmtoni ndjenjat proamerikane të shqiptarëve.
Në atë intervistë ju do të duhet të përgjigjeshit edhe për një letër të hapur që ju ka dërguar një shqiptaro-amerikan i njohur me emrin Geri Kokalari, por ju zgjodhët të flisni me një gjuhë konspirative duke thënë shpesh e më shpesh se më kanë ardhur disa njerëz e më kanë thënë kështu, më kanë ardhur ca të tjerë e më kanë thënë ashtu.
Cilët janë këta njerëz që vijnë e ju raportojnë zoti Ambasador? Uroj të mos jenë "të pakënaqurit nga opozita".
Do të ishte mirë që ju të mos i dekonspironit këta dashnorë të stabilitetit. Nuk kam ndërmend të analizoj me detaje intervistën dhe sjelljet tuaja, zoti Ambasador. Ajo që më shqetëson është perceptimi dhe imazhi që ju po krijoni me shpejtësi në këtë vend. Dhe një pyetje të fundit, a e kini parë portretin e Anës, vajzës së Ziverit që u vra më 21 janar?
Në një shkrim timin atë e kam quajtur "Perëndesha e dhimbjes sonë". Ajo dhimbje që ndjeva atëherë për atë vajzë me buzë të mbledhura dhe me dy pika lot në sy, nuk më është fshitur ende.
Por kur të pashë e të dëgjova në atë emision televiziv m'u shtua indiferenca ndaj jush dhe ndjeva dhimbje pse Amerika e madhe zgjodhi një ambasador të vogël në vendin tim gjithashtu të vogël.
http://www.shekulli.com.al/2011/04/...derpret-marredheniet-me-gazeten-shekulli.html
