Markus
V.I.P
- Anëtar
- Nov 9, 2024
- Postime
- 5,557
- Pikët
- 113
Nëse protestat që po mbahen prej më shumë se një muaji kanë një meritë të madhe, ajo është se po e detyrojnë shoqërinë shqiptare të shohë jo vetëm pushtetin, por edhe veten.
Sepse një regjim i mbështetur mbi klientelizmin, frikën dhe lidhjet me botën e krimit nuk lind brenda një nate. Ai ndërtohet ngadalë, me heshtjen e shumëkujt, me indiferencën e të tjerëve dhe, fatkeqësisht, edhe me votën e atyre që pranojnë ta shesin dinjitetin qytetar për një përfitim të çastit.
Për vite me radhë, një pjesë e shoqërisë e pranoi këtë pazar të heshtur: pushteti ofronte favore, ndërsa qytetari dorëzonte lirinë e gjykimit dhe të zgjedhjes së tij. Ishte një marrëveshje e pashkruar, por me pasoja të rënda për demokracinë dhe për vetë të ardhmen e vendit.
Sot, kur mijëra të rinj largohen, kur fshatra të tëra po plaken në vetmi dhe kur besimi tek institucionet ka arritur nivele alarmante, po kuptohet se çmimi i vërtetë i asaj vote nuk ishte një bankënotë, një vend pune apo një privilegj i përkohshëm. Çmimi ishte dobësimi i vetë republikës dhe humbja e besimit se ndryshimi mund të vijë përmes mekanizmave demokratikë.
Megjithatë, historia e kombeve nuk shkruhet vetëm nga gabimet e tyre, por edhe nga aftësia për t'i pranuar dhe kapërcyer ato. Protestat e sotme, pavarësisht rezultateve të menjëhershme, përfaqësojnë një moment reflektimi qytetar. Ato janë një thirrje për të kuptuar se demokracia nuk mund të mbijetojë aty ku vota trajtohet si mall dhe jo si përgjegjësi morale ndaj brezave që do të vijnë.
Shqipëria gjendet sot në një udhëkryq historik. Një rrugë të çon drejt vazhdimësisë së kulturës së nënshtrimit dhe të interesit të ngushtë personal; tjetra kërkon sakrificë, vetëdije dhe një kontratë të re morale mes qytetarit dhe shtetit.
Në fund, asnjë reformë, asnjë lider dhe asnjë protestë nuk mund ta shpëtojë një demokraci, nëse vetë qytetari nuk vendos që vota e tij të mos ketë më çmim, por vetëm dinjitet dhe përgjegjësi. Vetëm atëherë, Shqipëria do të mund të dalë nga ky udhëkryq jo si një shoqëri e penduar, por si një komb që ka mësuar nga gabimet e veta dhe ka gjetur forcën për të nisur një rrugë të re.
Sepse një regjim i mbështetur mbi klientelizmin, frikën dhe lidhjet me botën e krimit nuk lind brenda një nate. Ai ndërtohet ngadalë, me heshtjen e shumëkujt, me indiferencën e të tjerëve dhe, fatkeqësisht, edhe me votën e atyre që pranojnë ta shesin dinjitetin qytetar për një përfitim të çastit.
Për vite me radhë, një pjesë e shoqërisë e pranoi këtë pazar të heshtur: pushteti ofronte favore, ndërsa qytetari dorëzonte lirinë e gjykimit dhe të zgjedhjes së tij. Ishte një marrëveshje e pashkruar, por me pasoja të rënda për demokracinë dhe për vetë të ardhmen e vendit.
Sot, kur mijëra të rinj largohen, kur fshatra të tëra po plaken në vetmi dhe kur besimi tek institucionet ka arritur nivele alarmante, po kuptohet se çmimi i vërtetë i asaj vote nuk ishte një bankënotë, një vend pune apo një privilegj i përkohshëm. Çmimi ishte dobësimi i vetë republikës dhe humbja e besimit se ndryshimi mund të vijë përmes mekanizmave demokratikë.
Megjithatë, historia e kombeve nuk shkruhet vetëm nga gabimet e tyre, por edhe nga aftësia për t'i pranuar dhe kapërcyer ato. Protestat e sotme, pavarësisht rezultateve të menjëhershme, përfaqësojnë një moment reflektimi qytetar. Ato janë një thirrje për të kuptuar se demokracia nuk mund të mbijetojë aty ku vota trajtohet si mall dhe jo si përgjegjësi morale ndaj brezave që do të vijnë.
Shqipëria gjendet sot në një udhëkryq historik. Një rrugë të çon drejt vazhdimësisë së kulturës së nënshtrimit dhe të interesit të ngushtë personal; tjetra kërkon sakrificë, vetëdije dhe një kontratë të re morale mes qytetarit dhe shtetit.
Në fund, asnjë reformë, asnjë lider dhe asnjë protestë nuk mund ta shpëtojë një demokraci, nëse vetë qytetari nuk vendos që vota e tij të mos ketë më çmim, por vetëm dinjitet dhe përgjegjësi. Vetëm atëherë, Shqipëria do të mund të dalë nga ky udhëkryq jo si një shoqëri e penduar, por si një komb që ka mësuar nga gabimet e veta dhe ka gjetur forcën për të nisur një rrugë të re.
