Vapa po ndryshon mënyrën si punon bota, shtetet që po kalojnë në javën 4-ditore të punës

[ƧɘɿɒɈnA]

​

Kjo verë po dëshmon një realitet të ri e të frikshëm për tregun global të punës: ndryshimet klimatike nuk janë më thjesht një problem mjedisor, por një faktor përcaktues i produktivitetit dhe strukturës së biznesit. Me temperaturat që po thyejnë rekorde historike anembanë globit, koncepti tradicional i punës 5-ditore po shkrihet nën rrezet e diellit.
Për të mbrojtur shëndetin e punonjësve dhe për të parandaluar kolapsin e rrjeteve energjetike nga mbingarkesa e kondicionerëve, një sërë shtetesh kanë marrë masa drastike këtë verë, duke shkurtuar ditët e punës në 4 ose duke ndaluar plotësisht aktivitetin gjatë orëve të pikut termik. Ky është pasqyrimi i plotë i vendeve që po ndryshojnë rregullat e lojës tani, në kulmin e vapës. Kur temperaturat bëhen të papërballueshme, zyrat qeveritare dhe korporatat e mëdha po detyrohen të mbyllin dyert më herët.

Filipinet​

Nën ndikimin e temperaturave ekstreme që detyruan mbylljen e mijëra shkollave dhe pezullimin e transportit, qeveria filipineze mori një vendim historik këtë vit përmes një urdhri ekzekutiv: kalimin në një javë pune të kompresuar prej 4 ditësh për sektorin publik. Duke punuar më gjatë nga e hëna në të enjte, ndërtesat qeveritare mbyllen plotësisht të premten. Kjo masë u ndërmor për dy arsye kryesore: mbrojtjen e zyrtarëve nga udhëtimet në vapën mbytëse dhe kursimin e miliona kilovatëve energji elektrike që shpenzoheshin për ftohjen e institucioneve.

Emiratet e Bashkuara Arabe​

Dubai ka prezantuar programin e tij special veror për institucionet publike. Gjatë muajve më të nxehtë, kur temperaturat i kalojnë 45°C, shumë agjenci qeveritare kalojnë në regjimin e 4 ditëve pune në javë, shoqëruar me punë nga shtëpia (remote) të premteve. Ky reduktim i lëvizjes synon të mbajë njerëzit larg goditjeve të nxehtit dhe të ulë emetimet e CO₂ në qytet.

Në Europë, ku temperaturat në Spanjë, Itali dhe Greqi po prekin nivele afrikane, qeveritë nuk kanë ndryshuar numrin e ditëve, por kanë ndërhyrë me ligj në orët e lejuara të punës, duke krijuar një “mini-pushim” të detyrueshëm në mes të javës.

• Greqia: Përmes një urdhri emergjent nga Ministria e Punës, kur indeksi i nxehtësisë kalon 40°C, ndalohet me ligj çdo punë në ambient të hapur (ndërtim, kantierë, bujqësi dhe shërbimet e korrierëve me motor/biçikletë) nga ora 12:00 deri në 17:00. Kompanitë që thyejnë këtë rregull gjobiten rëndë.
• Spanja: Ligji i ri i “Mbrojtjes nga Nxehtësia Ekstreme” ndalon punën në jashtë kur Agjencia Meteorologjike lëshon alarm të kuq ose portokalli. Punëdhënësit janë të detyruar të reduktojnë orët e punës ose të zhvendosin turnet tërësisht në mëngjes herët ose pas perëndimit të diellit.
• Italia (Rajonet e Jugut): Rajone si Puglia dhe Sicilia kanë nxjerrë urdhra ekzekutivë që ndalojnë punën në fusha dhe ndërtim gjatë orëve më të nxehta të ditës, duke detyruar një javë pune të copëtuar, ku puna kryhet në dy blloqe (mëngjes herët dhe mbrëmje vonë).

Shtetet e Gjirit Persik si Arabia Saudite, Katari dhe Kuvajti aplikojnë atë që njihet si “Summer Noon Work Ban” (Ndalimi i punës në mesditën e verës). Nga data 15 qershor deri në 15 shtator, asnjë punëtor nuk lejohet të punojë nën rrezet direkte të diellit midis orës 12:00 dhe 15:00. Shumë kompani private në këto vende, për të mos humbur produktivitetin, kanë filluar të aplikojnë javën e reduktuar me 4 ditë për stafin e zyrave, duke inkurajuar punën nga shtëpia për të shmangur lëvizjet në kulmin e vapës.
Edhe Shqipëria po përballet me valë të njëpasnjëshme të të nxehtit afrikan ku temperaturat po arrijnë rregullisht mbi 40°C. Për bizneset tona, veçanërisht në sektorët e ndërtimit, turizmit, bujqësisë dhe shërbimeve të dërgesave, ky trend global është një thirrje për zgjim. Nuk është më çështje dëshire, por mbijetese e produktiviteti. Punonjësit e ekspozuar ndaj nxehtësisë ekstreme pësojnë rënie të përqendrimit me mbi 30%, gjë që rrit rrezikun e aksidenteve në punë dhe ul eficiencën.
Këtë verë, suksesi i një kompanie nuk do të matet me atë se sa orë i mban punonjësit e ulur në zyrë apo në kantier në temperaturat 41°C, por me aftësinë për të përshtatur oraret, qoftë duke shkurtuar javën në 4 ditë, qoftë duke aplikuar turne fleksibël, për të ruajtur kapitalin më të çmuar: njerëzit.